İran'a kısıntı kararında göz göre göre geciktik

Türkiye, İran konusundaki tavrı bir türlü Batı’yla uyum sağlayamadığı için, sıkıntı yaşamaya devam ediyor. ABD ve AB’nin İran’dan ithal edilen petrolün azaltılma kararına uzun süre direnen Türkiye, sonunda dayanamayıp, bu ülkeden yaptığı petrol ithalatını yüzde 20 oranında azaltacağını açıkladı.
ABD’nin finansal yaptırımlar listesine giremediği için yakınan, daha önce “BM karar almadan İran’dan ithalatı azaltmayız” açıklamaları yapan hükümet, şimdi aldığı bu yeni kararla muafiyet listesine dahil edilmeyi bekliyor. Muafiyet listesine giremediği takdirde İran’la tüm para hareketlerini kısması gerekeceği için bu kararı almak zorunda kalan Türkiye’nin, bu listeye gireceği ise henüz kesin değil. ABD Hazine Bakanlığı’nın Türkiye’nin bu kararını değerlendireceği ve muafiyet listesine sokup sokmayacağına karar vereceği öğrenildi.
ABD’nin konuyla ilgili çıkardığı yasada belirli bir kısıntı miktarı vermediğini, “ülkelerin ham petrol ithalatlarını hatırı sayılır miktarda azaltması gerektiği”nin belirtildiğini hatırlatan yetkililer, yüzde 20’lik kesintinin yeterli miktar olup olmayacağına ABD Hazine Bakanlığı’nın karar vereceğini söylediler.
Türkiye bu şartı bilmesine rağmen İran’dan ham petrol ithalatında belirli bir kısıntı yapma kararı almamıştı. Bu konu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’a defalarca sorulmuş ama “ABD’nin değil BM kararına uyacaklarını” tekrarlamıştı.
Ancak ABD’nin finansal muafiyet listesinde Türkiye’nin adı yer almayınca Türkiye bu kararla panikledi. Bilgi veren yetkililer “Bakanlık ya ABD’nin kararını anlamadı ya da kararın bağlayıcı olmadığını düşündü” dediler. Listeye girmeyince Türkiye’nin hem bir şey yapmayıp hem de listeye girmedim diye yakınmasını ise özellikle ABD yetkilileri hiç anlamamışlardı.
Listede Türkiye’nin yer almadığını görünce Enerji Bakanı Yıldız, “Seul’den sonra bu işin çözüleceğini” söylemişti. Başbakan Erdoğan ve Bakan Yıldız’ın bu konuyu Seul’de görüştükleri, Obama dahil ABD’li muhataplarına aktarıp listeye sokulmayı istedikleri, muhataplarından ise “Bu listeye girme koşullarının yerine getirilmesi” mesajı aldıklarını zannediyoruz.
Çünkü Seul’deki görüşmeler bittikten sonra Başbakan İran’a geçerken, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Riccardione, İstanbul’da iken, sürpriz bir basın toplantısı yapıp, “Türkiye’nin İran’dan ham petrol alımı için kesin kararını vermesi gerektiğini” söylemişti.
Bu açıklamanın hemen ardından, İran’dan dönen Bakan Taner Yıldız, alelacele “İran’dan alınan ham petrolde yüzde 20 kesinti yapılacağını” açıkladı.
Şimdi gözler ABD Hazinesi’nde olacak. Yüzde 20’lik kesintinin yeterli olduğuna karar verdiği takdirde Türkiye de ‘finansal muafiyet listesine dahil edecek. Bilgi veren yetkililer, büyük ihtimalle bu kararın alınmasını bekliyorlar.