Dünyada bilenen marka olmanın 7 şartı

Coca Cola'nın Girişimcilik ve İnovasyon Başkan Yardımcısı David Butler, Linda Tischler'la birlikte, Coca Cola'nın nasıl yıllar içinde böylesine bilinen bir marka haline geldiğini anlatan bir kitap yayımladılar.

Bugün, dünyada her gün 1.9 milyar adet Coca Cola tüketiliyor. Butler ve Tischler’ın kaleme aldığı kitapta ilk kez 1886 yılında piyasaya çıkan Coca Cola’nın dünyanın en bilinen markası olmasındaki başarısının temelinde uyguladığı 7 önemli stratejiye dikkat çekiliyor.

İşte sosyalmedya.co’da da yer alan bu 7 önemli strateji şöyle özetlenmiş:

1 – Eşi olmayan ve test edilmiş bir formülünün olması: Coca Cola’nın ortaya çıkışı, aslında biraz da tesadüflere dayanıyor. Eczacı John Pemberton ağrı kesici bir şurup yapmaya çalışırken Coca Cola’nın formülünü ortaya çıkarıyor. İlk yıllarında alkol ve hatta kokain de barındıran Coca Cola, bir süre tüketicilere denetildikten sonra gerçek anlamda beğeni toplamaya başlıyor.

1903 yılında tüm uyuşturucu içeriğinden arındırılmasına karşın, içeceğin aynı tatta kalması için ciddi bir çaba sarf ediliyor ve aynı çaba, ilerleyen yıllardaki sağlık sorunu iddiaları sebebiyle içeriği değiştirmek zorunda kalan Coca Cola yöneticileri tarafından da gösteriliyor.

2 – Akılda kalıcı ve değişmez bir logoya sahip olması: Coca Cola markasını temsil eden isimler, markaya ait logoyu “çekirdek logo” olarak adlandırıyor. Markanın logosu zaman içinde ufak değişikliklere uğramış olsa da, 1923 yılında standartlaştırılmasının ardından çekirdek logo üzerinde hiçbir değişiklik yapılmamış.

3 – Tescilli bir şişeyle dağıtılması: Böylesine büyük bir markadan bahsedildiğinde, bazı değişmezlerin olması kaçınılmaz hale geliyor. Coca Cola’nın değişmez özellikleri yalnızca logosuyla sınırlı değil. 1988 yılında şirketi $2300 gibi komik bir fiyata satın alan Asa Griggs Candler, 1915 yılında bir marka kimliğine bürünebilmesi amacıyla Coca Cola için bir şişe yarışması yapmaya karar vermiş ve The Root Glass adlı şirket yarışmaya katılırken, Coca kelimesiyle çağrışım yaparak şişe tasarımı için kakao ağacını örnek almış. Yarışmayı kazanan bu tasarım Coca Cola’nın yeni simgesi haline gelirken, yıllar içinde ufak değişimlere uğrasa bile asla genel yapısını kaybetmemiş. Hatta cam şişedeki Coca Cola’nın satılmadığı ülkelerdeki reklamlarda dahi hala bu ikon kullanılmaya devam ediliyor.

4 – Standart satış noktaları: 1919 yılında Coca Cola tekrar el değiştirdiğinde, marka olma algısını oturtmuş bir firmanın çok daha ötesine gidecek adımlar atılmaya başlanmış. Coca Cola’nın satış şeklinden tutun da, başka sunum niteliklerine kadar belli kıstaslar belirlenmiş.

Özellikle üzerinde durulan nokta ise Cola’nın hangi sıcaklıkta sunulması gerektiği olmuş. Ki dikkat edileceği üzere, artık belli bir sıcaklık derecesi verilmiyor olsa bile, “Soğuk içiniz.” ibaresi dahi, Coca Cola’yı anımsatacak tetikleyicilerden birisi haline gelmiş durumda.

5 – 70 yıl boyunca fiyatının değiştirilmemesi: Coca Cola’nın satışa sunulduğu 1886 yılından 1959 yılına kadar firma, ikon haline getirdiği cam şişedeki kolanın fiyatını her zaman sabit tuttu. 70 yıl boyunca 5 sente satılan Coca Cola, bu süre zarfında bazı reklamlarında dahi, “5 Sent” ibaresini kullanmış.

6 – Marka kimliği oluşturmada dünyaya örnek olması: Coca Cola ortaya çıktığı yıllarda, tüketicileri üzerinde bıraktığı etkileri ürünün tanıtımı için en önemli kıstas haline getirdi. O dönem yapılan, kuponlardan takvimlere, afişlerden saatlere kadar her reklamda aynı mesajı bir standarda oturtarak sundu. “Drink Coca Cola / Delicious and refreshing” cümlesi önce Amerika’da sonra da dalga dalga tüm ülkelerdeki reklamların ana ekseni haline getirildi.

7 – Olağanüstü bayilik sistemi kurması: Coca Cola’nın şurup olmaktan çıkıp bir içeceğe dönüştüğü yıllarda marka üretim için farklı firmalarla anlaşmış. Günümüzde 250’den fazla bağımsız üretici bulunuyor. Bunların tamamı aynı standartlarda üretim yapmaya devam ediyor. Butler kitabında bu durumdan şu cümleyle bahsediyor: “Coca Cola devasa bir firma değil, küçük firmalardan meydana gelen bir sistemin tamamı.” Görünen o ki, Coca Cola’yı özetlemek için bundan daha iyi bir tanımlama yapmak da pek mümkün değil gibi.

Coca Cola’yı dünyanın en bilinen markası yapan basit ama bir o kadar yararlı temel stratejiler bunlar. Coca Cola bu stratejiler sayesinde sadece dünyanın en bilinen markası değil aynı zamanda dünyanın en değerli markalarından biri.

“Dünya markası olmak” ülkemizdeki pek çok firmanın gördüğü bir düş. Coca Cola ölçeğinde Dünya markası olmayı başarmış kaç firmamız ya da ürünümüz var diye dönüp baktığımızda gördüğümüz koca bir hiç…

Ben gördüğüm bir düş de gelecekte ABD’li bir gazete yazarının tıpkı bu yazıda benim Coca Cola’nın başarısını kaleme aldığımız gibi bir Türk markasının başarısının temellerinde yatan stratejileri yazması.

İnşallah bu düş bir gün gerçekleşir.

Gördüğünüz gibi hala “İnşallah” diyoruz…