Spiker klişeleri

Klişeler genellikle bazı olaylar sonrası beklenen veya tahmin edilebilen tepkilerdir. Önemli olan ne iş yapıyor olursanız olun, klişe olarak algılanmamanızdır...

Büyülü kutu diye tasvir edilen televizyon hayatımızda yer etmeye başladığı yıllardan bu yana televizyon sunucuları, yerleşen adı ile spikerlik en gözde mesleklerden biri haline geldi.

Acaba hayatımız boyunca kaçımız çocukluğunda spikerlik oynamamıştır ya da özellikle erkeklerden acaba kaçı çocukken kendi kendine veya top oynarken spor spikeri taklidi yapmadı ki?

Acaba kimler iletişim fakültelerinde okurken ünlü bir televizyoncu ya da sunucu olma hayali kurmadı ki?

Evet televizyonculuk, sunuculuk ve özellikle ister haber ister programlarda olsun spikerlik hala gençlerin gönlünün bir köşesinde yatan ideal mesleklerden biri.

Tıpkı bir dönem havayolu hostesliği ya da pilotluğun olduğu gibi…

Spikerler, pek çoğunun sesini ve görüntüsünü en yakınımız olan kişilerden bile daha iyi ayırt ettiğimiz, büyülü kutunun şöhretli simaları ve sesleridir.

Söz spikerlikten açılmışken, onedio.com’da rastladığım, spor spikerlerinin klişe anonslarını sizlerle paylaşmadan olmaz.

Aslında televizyonculukta spikerlerin çok sık kullandığı klişe anonslar var. Örneğin; canlı yayın konuğuna dönerek, “Evet 76 milyon sizi izliyor. Onlara ne söylemek istersiniz?”: Sanki bütün ülke işi gücü bırakmış, diğer 1500 TV kanalını es geçmiş ve o an sadece o programı izliyor özgüveni ile söze girmek gibi.

Ya da sanki herkesin biraz sonra değinilecek konuyu merak ediyormuş algısı yaratmak amacıyla “Seyircilerimiz merak ediyor” diye soruya başlamak veya 2,5 reyting alıp “Türkiye’nin tercih ettiği dizi ya da reyting rekorları kıran program” diye programı övmek gibi…

Ama onedio.com konuya farklı yaklaşmış ve spor spikerlerinin maç izlerken aşina olduğumuz ancak kulak kabarttığımızda bir o kadar saçma gelen klişe anonslarını toparlamış.



İşte o klişe anonslar:

1- "Her iki takım da sahaya kazanmak için çıkıyor": Sanki yenilmek için sahaya çıkan takım varmışçasına bu cümleyi sırf laf olsun, boşluk dolsun diye her maç başlarken spor spikerlerince söylenir nedense?

2- "Hava şartları ve zemin futbol oynamaya müsait": Spikerlerin maç anlatmaya bu cümleyle başlaması gibi bir kural var her halde. Yoksa işi rast gitmez, maç sırasında dilleri falan dolanır, futbolcuların isimlerini karıştırır maazallah!

3- "Orta yuvarlağın rakip yarı alana bakan dilimi": Şu an okurken siz de benim gibi "neresi lan orası?" diye düşünüyor musunuz? Artık bu cümleyi duyduğunuzda yandaki resme baktıktan sonra şıp diye anlayacaksınız. İnanın bana.

4- "Ağlara giden top gol olarak değer kazanmıyor": Başarılı spikerler “gol sayılmadı” yerine uzatarak, konuya daha edebi bir yaklaşım sergilerler.

5- "Arka direkte kendini unutturdu": Defans oyuncularının gaza gelip ileriye çıkıp da gol atmaya çalıştıkları anlarda spikerleri kurtaran cümledir bu.

6- "Mükemmel şutu aynı güzellikle kurtardı": En iyi spikerler oyunun güzelliklerini tümüyle izleyiciye yansıtmak için şutun yanında kurtarışın da eşit seviyede güzel olduğunu bu klişe cümleyle aktarırlar. Objektif spikerlik bunu gerektiriyor nede olsa.

7- "Belki de kariyerinin en kolay golünü attı": Topu boş kaleye yuvarlayan futbolcular için kurulan bu cümle ve belki de spor spikerlerinin, spikerlik kariyerlerinin en kolay gol anlatma cümlesidir aynı zamanda.

8- "Kendi ekseni etrafında döndü": İzleyicilere futbolun yanı sıra bir yandan da geometri öğretmeye çalışan spikerler bu cümleyi maç içinde mutlaka kullanırlar.

9- "Orta şut karışımı bir vuruş": Dağlara taşlara giden toplar için spor spikerlerince kullanılan bu kalıplaşmış cümle, çektiği şut yüzünden zaten rezil olmuş futbolcuyu "aslında orta açmak istedi ama bir yandan da şut çekmekten geri kalamadı" gibisinden babacan bir tavırla korumak için söylenir.

10- "Al da at dercesine pas": Bazen spikerler golle sonuçlanan pozisyonların asistleri için ballandıra ballandıra dillendirir. İşte bu tür durumlarda kullanılan cümlelerden biridir bu anons.

11- "Düşüncesi güzel ama istediğini yapamıyor": Spikerlerin sporcuların zihnini okuyabildiğini gösteren bir cümledir. Ne de olsa tecrübeli bir spiker o an futbolcunun aklından geçeni bile bilmeli değil mi?

Uzun süre kullanılmış ve artık etkisini yitirmiş ifade, fikir ya da öğelere klişe diyoruz. Klişe olarak kabul edilen çoğu ifade, geçmişte oldukça etkili fakat çok fazla kullanıldığından zamanla etkisini yitirmiştir.

“Çok klişe projelerle geliyorsunuz” ya da “Çok klişe öneriler bunlar” veya “Artık klişe mesajlar bunlar, yeni şeyler söylemek lazım” gibi cümleler biz iletişim danışmanlarının, danışanlarından duyduğu en sık eleştirilerdir.

Klişeler genellikle bazı olaylar sonrası beklenen veya tahmin edilebilen tepkilerdir. Ama günümüzde önemli olan, ne iş yapıyor olursanız olun, klişe olarak algılanmamanızdır…