Ankara sandıklarında ne olmuş olabilir?

Bize her tür usulsüzlük ve yolsuzluğu dibine kadar öğrenme vesileleri yaratan ülkemin gözünü seveyim.

Ankara: Bir Seçim Hikâyesi devam ediyor malum. Bir tarafta pazar gecesinden beri tek tek her pusulayı ve ıslak imzalı tutanakları incelemeye çalışan büyük bir gönüllü grubu var.

Diğer tarafta Melih Gökçek’in kazandığına emin olan bir grup. Bir de eldeki rakamsal verileri inceleyip usulsüzlük var mı yok mu anlamaya çalışan yine gönüllü bilim insanları mevcut. Örneğin Stockholm Üniversitesi’nde siyaset bilimi doçenti olan Erik Meyersson ‘Ankara Belediye Seçimlerinden Kötü Kokular mı Geliyor’ başlıklı makalesinde şöyle diyor: "Katılımın yüzde yüzden fazla olduğu sandıklarda AKP’nin kazandığı ve burada bir usulsüzlük yapıldığı dikkate değer. Ama bu sandıklar genellikle küçük sandıklar ve sonuca etki etmeleri çok muhtemel değil. Bunun yerine ben geçersiz sayılan oy pusulalarının sandıklarını inceledim. Geçersiz oy pusulalarının oransal olarak en yüksek olduğu sandıklarda sistematik olarak AKP kazanmıştı."

Yani Meyersson diyor ki… Küçük sandıklara AKP pusulaları yığmaktan daha etkili bir manipülasyon yöntemi her sandıktan çıkan CHP oylarını geçersiz saymak olabilir.

* * *

Bu noktada ABD’nin Massachusetts eyaletindeki Marine Biological Laboratory’de çalışan Dr. A. Murat Eren’e kulak kesildim. O da CHP Sandık Takip Sistemi’nden temin ettiği (YSK sitesine hâlâ verileri yüklememiş olduğu için) rakamlarla grafikler yapıp sosyal medyada paylaşmıştı. Kendisine Ankara sandıklarında ne olmuş olabileceğini sordum. Bakın nasıl anlattı: "İki trend göze çarpıyor. Birincisi katılımın çok yüksek olduğu sandıkların birçoğundan AKP’nin çıkmış olması. Bu da daha önce Rusya ve Uganda seçimlerinde görülen bir usulsüzlüğün Ankara’da yaşanmış olabileceği. Fakat bu iddia çok güçlü değil. Zira katılımın çok yüksek olduğu sandıklar büyük oranda küçük seçim sandıkları. Ayrıca bu sandıklardan CHP’ye de oy çıkmış, yani hemen hiçbirisi tamamen AKP sandığı değil."

Bu konuda Dr. Eren ve Doç. Meyersson hemfikir gibi: Katılım oranı yüzde yüzden fazla olan sandıkların varlığı Ankara seçiminde usulsüzlük yapıldığına kanıt değil.

Öyleyse ikinci iddiaya geçelim. Yani, AKP’nin önde olduğu sandıklardan diğer sandıklara nazaran daha fazla geçersiz oyun çıkmış olması. Dr. Eren anlatsın yine: "Ankara’da 124.075 geçersiz oy söz konusu. Bunlardan 82.647 tanesi AKP’nin CHP’den daha çok oy aldığı sandıklarda çıkmış. Bu rakam geçersiz oyların %66.8’ine tekabül ediyor. AKP ile CHP’nin neredeyse aynı miktarda oy aldığı göz önünde bulundurulursa, buradaki dağılımın yarı yarıya olması gerekirdi. %66.8 son derece rahatsız edici bir fark. Bununla beraber bu trend AKP’ye daha fazla oy çıkan sandıkların bulunduğu ilçelerin ortalama eğitim seviyeleri ile neredeyse tamamen aynı. Yani, geçersiz oyların eğitim seviyesi ile arasındaki korelasyonun güçlü oluşu, bu oyların bir seçim yolsuzluğuna işaret ettiği savını güçsüzleştiriyor." Doç. Meyersson ise bu noktada geçersiz oyların seçmen davranışından (eğitimsiz olduğu için geçersiz oy attı vs.) kaynaklandığı açıklamasını naif bulsa da savı sağlamlaştıracak veri azlığından yakınıyor.

* * *

Sizlerle paylaştığım iki istatistiki analizden anlaşılacağı gibi sandık rakamları "Bir tuhaflık var" dese de "usulsüzlük vardır" demiyor ve kanıtlamıyor. Lakin böylelikle çuval çuval oyların çalınması dışında bir seçimde manipülasyon yapmanın sofistike yollarını incelemiş ve tartışmış olduk. Bize her tür usulsüzlük ve yolsuzluğu dibine kadar öğrenme vesileleri yaratan ülkemin gözünü seveyim.