Ölüme gidişin nedenleri ne?

Türkiye, Filistin değil. 'Kolayca ölüme giden gençler nasıl çıkıyor' sorusuna cevap aramalıyız.

Teröristlerin büyük çoğunluğu 20'li yaşların başındalar.
Genelde yoksul yörelerden geliyorlar. Çocuklukları zor geçmiş oluyor. Ancak bu şartları yerine getiren çok büyük bir kesimin terörizmle ilişkisi yok. Teröristler üzerinde yapılan çalışmalar belli bir terörist profili olmadığını gösteriyor. Peki aşağı yukarı 'normal' sayılabilecek insanlar, nasıl olup da bu kadar vahşi olaylara neden oluyorlar?
Türkiye sol ve sağ ideolojik terörü gördü. Ardından etnonasyonalist terörizm geldi. Her iki terörizm türünün arkasında siyasi görüşler var. Sol devrimci terör 'ezilen' sınıflar adına mevcut düzeni yıkmayı ve yeni bir düzen kurmayı amaçlıyor. Etnik milliyetçilik, 'ezilen' etnik grubun bağımsız devlet kurmasını öngörüyor. Her ikisinde de zulüm görenin 'kurban psikolojisi', terörizm gibi yasadışı bir şiddet türüne başvurmakta kendilerine 'haklılık' duygusu kazandırıyor.
Terörizmin başlaması, bir grubun tam o sırada ezilmekte olduğunu kanıtlamıyor. Teröristler ilk aşamada atalarının geçmişte uğradığı söylenen zulme bir tepki olarak ortaya çıkıyor. Burada grubun kuşaktan kuşağa geçirdiği 'nakli hafıza' söz konusu. ASALA terörizmi buna en iyi örnek.
Bir kez terörizm başlayınca karşı önlemlerin de zulüm sayılması, teröristin yakınlarına ve kendisine karşı 'kötü muameleye' de terörle karşılık vermesine yol açıyor.
Terörizm siyasi amaçları olduğunu iddia etmekle birlikte, siyasi hedeflerden ziyade sivil hedeflere saldırıyor. Yani saldırı hedefiyle siyasi amacı arasındaki ilişki kopuk oluyor. Örneğin Amerika'nın Ortadoğu politikasını etkilemek için ikiz kulelerde çalışan ve bu politikayla ilişkisi ancak dolaylı olan sivilleri öldürüyor. Savaş hukukuna göre kendilerini savunma halinde bulunmayanlara karşı saldırılar yasaklanmış şiddet türü olduğundan, Pentagon'a saldırı da terörizm oluyor. Terörizm savaşçı statüsüne sahip olanlardan çok 'yumuşak hedef' denen sivil hedefleri vuruyor.
Bu haliyle terörizmi irrasyonel olmaktan ziyade yasadışı bir şiddet türü olarak tanımlamak mümkün. Kaldı ki terörist eylemini planlar ve icra ederken, aklını kullanıp hata yapmaktan sakınıyor ve eylemi başarıyla gerçekleştiriyor.
Terörizmin irrasyonel yönü, terörist mücadele sonucu hedefine varıp varamayacağı noktasında ortaya çıkıyor. Bugüne kadar belli meşruiyette bir siyasi hedefi olup da mücadelesinde arızi olarak terörizme sapan ANC (Güney Afrika) gibi grupların nihai hedeflerine ulaştıkları; buna mukabil salt terörizme başvuran IRA ve ETA gibi terör örgütlerinin hedeflerinden çok aşağısıyla yetindikleri görülüyor.
Yapılan araştırmalar, teröristlerin kimliklerini bulduğu terörist grubun uzun vadeli amaçlarına ulaştıklarında dağılmasından korktuklarından, başarı için gerekli son adımları atamadıklarını ortaya koyuyor. Bu nedenle
terörist mücadele bir süre sonra amacından soyutlanmış, kimliğin devamı için yaklaşık bir kuşak boyu süren irrasyonel bir şiddet sarmalına dönüşüyor.
Öte yandan devletler terörizme karşı insiyaki olarak sonuna kadar gitmek eğilimde oluyor. Şiddet tekelinin devlete ait olduğu kuralına bu en büyük istisnayı kabul etmelerine imkân yok. Bu nedenle, kıta Avrupası devletleri gibi dünya savaşlarında büyük travma geçirenler hariç, terörizmle ödünleşen devlete nadiren rastlanıyor.
El Kaide terörizmi de bu genel açıklama çerçevesine giriyor. Diğer terör çeşitlerinden temel farkı, intihar saldırısı olgusu. Kendisine acımayanın vahşeti de büyük oluyor. Hz. Ali ve Hüseyin'in şahadetini örnek alan Şiilik bir yana bırakılırsa, intihar saldırıları Sünni Filistinlilerin
İsrail'le 'asimetrik' mücadelesinde görülüyor. Toplumun marjındaki ailelerin gençleri aday olarak seçilip 'endoktrine' ediliyor. Tüm toplumun tek savunma yolu olarak büyük bir isticalle beklediği intihar saldırısı sonucunda aile toplumun saygı merkezi oluyor. Para sorunu kalmıyor vb.
Bizde böyle bir mücadele ortamı yokken ve saldırı sonucu teröristin ailesi büyük bir itibar kaybına uğrayacakken, 'Nasıl oluyor da bu kadar kolay kendini ölüme atan genç çıkıyor' sorusuna cevap aramak gerekiyor.