Abdera'da seçim komedisi

Sevgili Okuyucular, hepinizin tanıdığınızı ve sevdiğinizi bildiğim, bizim İlberyus Ortaylius var ya; meğer ünlü antik çağ tarihçisi Heredot'un 100. göbekten torunuymuş.

Sevgili Okuyucular, hepinizin tanıdığınızı ve sevdiğinizi bildiğim, bizim İlberyus Ortaylius var ya; meğer ünlü antik çağ tarihçisi Heredot'un 100. göbekten torunuymuş. Nereden derseniz? İlberyus'un babası İskit Türkleri'nden Tilberyus, Kırım'dan Atina'ya yaptığı bir turistik seyahat esnasında Heredot'un annesiyle tanışmışmış.
İlberyus, dedesinin yazdıklarını karıştırırken, çenesi düşük Homeros'un gene palavra attığını ve Abdera'da krallık seçimlerinin, Kral 10. Sezeryus, Anayasos Demoklesis, antitürbanyusçu generalyuslar ve Okoslar'ın başkanı Denyos tarafından engellendiğini öğrenmiş.
Neyse, dedikoduyu barakalım da hikâyemizi anlatalım. Geçenlerde Topkapı Sarayı'nda makamına uğradığım İlberyus, bana tozlu bir parşömen uzatarak 'Mîrim, tarihin en büyük keşfini yaptığım için beni tebrik edebilirsin' dedi. Nefesimi tutup merakla beklediğimi görünce, 'Meğer demoskratosun içine ilk edenler bizim budala Abderalılar'mış...'

İçine edilen demoskratos
Efendim, İlberyus'un büyük büyük dedesi Heredot'un naklettiğine göre, M.Ö. 507 yılının yaz aylarında Abdera'yı seçim telaşı sarmış. Ampuloslar'ın krallık adayı Gülos'un karısının başı türbanyuslu olduğu için, antitürbanyusçu bütün güçler birleşerek senatoda büyük çoğunluğa sahip olan Ampuloslara yapmadıklarını bırakmamışlar. Denyos, önce Senato'dan kaçmış ve darbeyusla tehdit ederek ANAPOS'lar ile DYPOS'ların da senatoya girmelerini engellemiş. Buna rağmen Ampuloslar Gülos'u krallığa seçince, antitürbanyusçu Anayasos Demoklis'e giderek zorla seçimi iptal ettirmiş. Bu arada, darbeyusçu generalyuslar Muhtıros vermişler ve Sezeryus da vetosları sıralamış.
Böylece, demoskratos tarihinde ilk olarak Abdera'da azınlık, çoğunluğu susturmuş ve demoskratosun içine edilmiş...

Seçim komedisinde palavroslar
Efendim, bunun üzerine demoskrastosu temizlemek isteyen Abderalılar da yeni senato seçimlerine gitmişler. Abdera'da M.Ö. 507 yılının Temmuz ayında yapılan seçimler tam bir komediymiş. Bir tarafta, Ampuloslar'ın başkanı kral naibi Tayyibus, agoralarda toplanan Abderalılara aritmetik soruları sorarak '330, 357'den büyük mü?' diye seslenirken; diğer tarafta başta Cem Eliuzunos olmak üzere, Denyos, Devletus, Ağarus seçim palavrosları atıyorlarmış.
Aslında, Abdera'da seçim palavroslarının mucidi dinozorus politikus Demirelyus'muş. Abdera tarihinde, 'Herkesin verdiğinin 5 fazlasını veriririm' palavrosuyla bilinirmiş. Lâkin, muhalefetteki partiyoslar, palavros konusunda üstadları Demirelyus'u da sollayıp geçmişlermiş...
En ilginç palavroslar 'mazotus'un fiyatı konusunda atılasıymış. Önce Eliuzunos, mazotusu maliyetinin de altında 1 drahmiye satacağını söylemiş. Denyos ile Ağaros hiç geri kalırlar mı? Onlar da yarı fiyatına satacağız demişler. Bunun üzerine Eliuzunos kızmış ve 'Ulanos, kızdırmayın kafamı, ben bedavaya vereceğim!' diyerek, halktan hortumladığı paralarla budala Abderalılara bedava mazotus dağıtmaya başlamış.
Abderalıları çok eğlendiren diğer bir palavros da jimnazyum sınavoslarının kaldırılması üzerineymiş. Eliuzunos, Denyos ve Devletus bu palavrosta da yarışmaya başlamışlar. Denyos, bütün Abderalı gençleri Tıp Fakültosları'na sokma; Devletus da her jimnazyum öğrencisine bir ip hediye etme vadinde bulunmuş. Lâkin, bu konuda da Eliuzunos ile yarışamamışlar. Çünkü hortumcular kralı diye bilinen Cemos, her öğrenciye bir jimnazyum vaadinde bulunasıymış.

Abdera'da ip olayı
Efendim, M.Ö. 507. yılda Abdera'daki seçim kampanyası, demoskratos tarihinde ilk defa trajikomik olaylara sahne olmuş. Öyle ki, Abderalı gülen filozof Demokritus bile olan biten karşısında terbiyesini bozmak zorunda kalmış.
Tayyibus daha önce yaptığı bir konuşmada kızıp 'Ulanos! Al ananı da git' diyesiymiş. Bunu uzun süre kullanan Denyos da seçim agoralarında 'Ulanos! Al ananı da gel' diye bağırmaya başlamış. Demokritus, bu rezalet karşısında gülmekten vazgeçip 'Bırakın ulanos anamızı!' diye bağırmaya başlamış.
Bu arada Kakayus'larla Çeteyus'lar iyice kudurarak saldırıya geçmişler. Kurtyoslar'ın başkanı Devletus ve diğer muhalifoslar da bunu fırsat bilerek Tayyibus'a yüklenmeye başlamışlar.
Sözün burasında İlberyus Hoca bana dönerek, 'Aman mîrim, bundan sonrası aramızda kalsın da gençlere kötü örnek olmasın' dedi. Ancak, ben bu tarihî gerçekleri okuyucularımdan saklayamadım.
Heredot sararmış parşömenlerde şöyle devam ediyor:
Tayyibus: 'İt ürür, kervan yürür'. 'Yemezler, ona öyle demezler...'
'Apos'u asacaktın da ip mi yoktu?'
Devletus: 'Sen niye asmıyorsun?' 'Al sana ip!... ' (İpi kalabalığa fırlatır).
Tayyibus: 'Adam elinde iple dolaşıyor. Kimi ip atıyor, kimi ip atlıyor. Sen o ipe kirli çamaşırını as!'
Denyos: 'Tayyibus'un kimyası bozulmuş, seçimi yüzüne gözüne bulaştırdı'. 'Hadi canım sen de... Sen kim, kriz çıkarmak kim?' (Krizi ancak ben çıkarırım demeye getiriyor). 'Senin çalımını bozacağız!'
Saadetlû Hocayus : 'Bunlara oy veren cehenneme gider. Hani yok mu cennet bileti alan?'
***
'İşte mîrim' dedi İlberyus; 'Tarihte ilk defa demoskratosun içine böyle edilmiş...'