Mancini gider dertler biter... mi?

Futbol takımlarında koçu kovmanın takım performansı üzerindeki etkisine, ekonometrik değerlendirme yöntemiyle bakalım mı?

Evet, geçen hafta farklı yenildiler. Ancak takımları hâlâ ligde üçüncü sırada. Yine de Galatasaray taraftarı gidişattan hiç memnun değil. Suçlu da çoktan belirlenmiş gibi: Teknik direktör Mancini! Meğer elinde sihirli değnek yokmuş. Size de bu film tanıdık geldi mi?

Benim anlamadığım şu: Diyelim ki teknik direktör kapının önüne kondu, yenisi gelince takım birden daha iyi oynamaya mı başlayacak? Bu meşhur “Takım çuvallarsa koçu şutla” düsturu her zaman işe yarıyor mu? Benzer soruların üzerine sayfalarca yazı yazılmıştır eminim. Benim merak ettiğim ise bilimsel bir cevabı olup olmadığı…

Gitsin

Biraz bakınca 2003 yılında Applied Economics dergisinde yazılmış bir makale buldum. Başlık, makalenin içeriğini pek güzel özetliyor: “Koçu kovmanın takım performansı üzerindeki etkisinin ekonometrik değerlendirmesi.”

Ekonometri, bir ekonomik modeldeki değişkenlerin birbirlerini nasıl etkilediklerini, özellikle eldeki veriyi kurcalayarak açıklamaya çalışır. Bir örnek vermek gerekirse, fiyat artınca talebin düştüğünü geçmiş veriyle açıklamak ekonometrinin ilgi alanına girer. Makalenin yazarı R. H. Koning de ekonometri profesörü.

Prof. Koning, Hollanda birinci ligindeki 18 takımın beş sezon boyunca istatistiklerini inceliyor. Bu zaman zarfında ligde toplam 28
teknik direktör kovuluyor. Hiç fena bir sayı değil. Yazar ilk başta eski ve yeni koçların aldıkları ortalama puanları ve gol sayılarını karşılaştırıyor. Bu sayıların söylediği şey açık: Hoca değiştirmek takımın yararına. Yeni hoca ile puanlar yükseliyor; takım çok atıp, az yiyor. Budur. Hemen Ünal Aysal’ı arayalım Mancini’yi kapının önüne koysun.

Gitmesin

Durun! Acele etmeyelim çünkü makalenin devamına bakmadık. Koning veriyi biraz daha deşince eski ve yeni koçların aynı rakiplere karşı oynamadıklarını görüyor. Rakiplerin ne kadar dişli olduklarını da modeline ekleyince, teknik direktörün alametifarikasının abartıldığını anlıyor.

Böyle bir sonucu Galatasaray için de bekleyebiliriz. Mancini bugün gitse, onun yerine gelecek koç sezon sonuna kadar dört maç takımın başında olacak. Bu maçlardan da sadece bir tanesi bayağı zorlu. O da Trabzon deplasmanı. Kalan üç maçı Galatasaray’ın kazanma ihtimali yüksek. Bu durumda Trabzon maçı kaybedilse bile yeni teknik adam için “Havayı nasıl değiştirdi” denecek. Hele bir de Trabzon’dan galibiyet ile dönerse. O zaman hop omuzların üstüne!

Gelgelelim araştırmanın sonuçları yeni bir teknik direktör ile takımın daha az gol yediğini de gösteriyor. Bu aslında çok şaşırtıcı bir sonuç değil. Çünkü yeni gelen koçların ilk hedefi yenilmemek. Onun için savunmaya iyice yükleniyorlar. Bu da onları az da olsa daha başarılı gösteriyor. Özetle araştırma, teknik direktör değişiminin takımın performansına öyle abartıldığı kadar bir etkisi olmadığını söylüyor. Bence faturayı teknik adama kesmenin başka bir amacı var. Teknik direktör basının önüne atılıp, istifası da taraftarlara sunulunca sular duruluyor.

Az önce Galatasaray’dan açıklama geldi: Mancini ile yola devam. Ben yine de bilimsel olandan tarafım. Sezon sonuna gelmeden Mancini günah keçisi olarak gönderilir. Yerine gelen de baş tacı edilir... Ta ki o da üst üste birkaç maç kaybedene kadar.