Sak-la-ya-maz-sın

İlla bir pislik sızmasın diyorsanız iki seçeneğiniz var: Yüreklice ortaya çıkmak ya da hiç pislik yapmamak. Yoksa saklayamazsınız.

iyelim ki bir ülkeyi dış dünyaya kapamak istediniz. Ülkede yaşayanlar bazı haberlere ulaşamasınlar diye de elinizden geleni yaptınız. Gazeteleri, televizyonları hatta interneti sabah akşam propagandanızla doldurdunuz. Önlem üzerine önlem aldınız. Uçan kuşu kendinize bağladınız. Artık rahatça yatağınıza uzanmak istersiniz.

Ama yapamazsınız. Çünkü değil ülkeyi kontrol etmek, şalteri bile indirseniz, bilgi akacağı yüzlerce mecra bulur. Hangi biriyle uğraşacaksınız? Alın size demir yumruğun süper starı, Kuzey Kore Başkanı Kim Jong Il. O bile yapamıyor.

Açık bilgi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından Kuzey Kore’ye uygulanan ağır yaptırımlar var. Özellikle silah üretiminde kullanılabilecek pek çok ürünün Kuzey Kore’ye gönderilmesi kesinlikle yasak. Öte yandan 2012 yılında Kuzey Kore’de yapılan bir törende, kocaman kamyonların üzerine monte edilmiş, kıtalararası balistik füzeler görülür. İnternette yazanlar, bu araçların Çin malı olduklarını iddia ederler. Çin hükümeti ise kamyonların sadece şasilerini gönderdiğini belirtir. Şasi göndermek de yasaktır ama kendilerine bunların kereste taşımada kullanılacağı söylenmiştir. Füze rampaları ise kötü niyetli Kuzey Koreliler tarafından kamyonlara eklenmiştir. Günün sorusu şudur: Çin mi, Kuzey Kore mi doğruyu söylemektedir?

Jeffrey Lewis, Melissa Hanham ve Amber Lee de işte bu sorunun peşine düşerler. Üç araştırmacı, sadece internet üzerindeki açık kaynaklı bilgileri kullanarak, rampaların sonradan eklendiğine dair kuvvetli deliller bulurlar. Ayrıca daha da ilginci, bu araştırmayla birlikte Kuzey Kore’nin sır gibi sakladığı, hatta inkâr ettiği tesislerinin yerlerini tespit ederler. Tüm bunları da çarşaf çarşaf yayımlarlar. Şimdi yazacaklarım, onların polisiye roman tadındaki raporundan.

Bingo!
YouTube’da bir video var: ‘Kim Jong Il’in Ülkeyi Koruma Çabaları.’ Çok yaratıcı… Neyse, bu videoda füzelerin yüklendiği araçların saklandığı binalar birkaç saniye gözüküyor. Üç araştırmacı, ilk önce bu görüntüleri kullanarak binaların tahmini üç boyutlu modellerini çıkarıyorlar.

Ardından sosyal medyada metin analizleri başlıyor. Korece sayfaları, blog yazılarını tarıyorlar. Füzeler ve üretim tesisleri konusunda yazışanların en çok bahsettikleri bölgeleri belirliyorlar. Bazı yerlerin isimleri Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF anketlerinde de geçiyor. Bu sayede iyice daraltılan alana nokta atışı yapmaları mümkün oluyor. Ve bingo! Modellenen binaların çok benzerleri Google haritalarında çıkıveriyor. Üstelik bu binaların 2004 ve 2011 resimleri karşılaştırıldığında, çatılarına sonradan eklenmiş kubbeler de açıkça gözüküyor. İşte bu kubbeler Kuzey Kore’yi ele veriyor. Çünkü füze rampalarını monte etmek için bu tür kubbeler şart.

Kim Il Jong’un başına gelenler böyle. Yani başa dönersek, illa bir pislik sızmasın diyorsanız iki seçeneğiniz var: Yüreklice ortaya çıkmak ya da hiç pislik yapmamak. Yoksa saklayamazsınız.