Tam gaz büyüyen dev: Big Data

Bilgi çağında yaşadığımızı söyleyip hafif böbürlenirken, bu kadar çok veriyi ne yapacağımızı bilmememiz garip bir ironi.
Tam gaz büyüyen dev: Big Data

"Dünyada biriken tüm verilerin %90’ı son 24 ayda oluştu.” Acayip bir devle karşı karşıyayız. Bu veriler bir şeyler anlatıyor, anlamıyoruz. Çok şey bilirken, bilgi çağında yaşadığımızı söyleyip hafif böbürlenirken, bu kadar çok veriyi ne yapacağımızı bilmememiz garip bir ironi.

Son yıllarda bilim dünyasının her köşesinde ‘büyük veri’ konusu konuşuluyor. Dünyanın en ünlü dergilerinden Harvard Business Review bu ayki sayısını bu konuya ayırdı. Büyük Veri ya da Big Data denilen şey, özellikle internet üzerinden biriktirilen ve muazzam büyüklüklere ulaşan verinin tamamı. Örneğin, geçen haziran ayı rakamlarına göre, her gün Twitter’da 400 milyon mesaj yazılıyor. Yalnızca Twitter yüzlerce kişinin bilgisayarını ağzına kadar dolduracak bir veriyi her gün toplayıp, yayıp, depoluyor.

Tekrar etmekte fayda var. Bu sadece bir günlük ve sadece Twitter verisi. Buna bir de Facebook’ta paylaşılanları, YouTube videolarını, blog yazılarını, haber ve ekonomi bültenlerini, kişisel sayfaları, yüklenen resimleri ve sıkça değişen diğer pek çok bilgiyi ekleyin. Alın size Big Data.

Yeni madencilik

Google, IBM, Oracle gibi büyük teknoloji firmaları toplanan bu ham verileri düzenlemek, temizlemek ve hepsinden önemlisi işlemek istiyorlar. Çünkü bu devasa veri paha biçilmez bir bilgi içeriyor. Bu firmalar da bu bilgiyi ortaya çıkarıp, servis olarak diğer firmalara satıyorlar. Bebek maması pazarlayan bir firma düşünün. Bu firma çocukları hakkında blog yazan ve kısa sürede çok okunur hale gelmiş ebeveynleri bulmak istiyor. Eğer onlara kendi mamasının ismini yazılarında geçirtebilirse, en doğru kitleye en etkili biçimde ulaşmış oluyor. O blog yazıları, takipçileri, Facebook’ta beğenenleri, tüm bu insanların yakın çevreleri gibi tüm bilgiler işte o ham verinin içinde yer alıyor.

Farklı sektörler bu hızlı değişime ayak uydurmaya çalışıyor. Örneğin, finans uzmanları hangi yatırım enstrümanlarına ilgi olacağını anlamak için eskiden olduğu gibi sadece piyasaları, haberleri ve geçmiş verileri takip etmiyorlar. Bunların yanı sıra sosyal ağlarda nelerin sıkça konuşulduğunu bilmek ve insanların nabzını tutabilmek istiyorlar. Big Data işte bu piyasa sinyallerini de barındırıyor.

Bu büyük veriden faydalanmak isteyenler sadece ürünlerini satmak isteyen şirketler değil. Devletler sosyal ağları tarayıp, suç örgütlerini bulmak istiyorlar. İlaç firmaları insanların Facebook durumlarını takip edip, hastalıkların dünyada nasıl yayıldığını anlamaya çalışıyorlar.

Bilim insanları da takipte

Bilim dünyası da bu büyük verinin işlenmesi ile cevaplanabilecek soruların peşinde. Üstelik bu ilgi sadece fen ve mühendislik alanlarında çalışanlardan değil, sosyal bilimlerdeki araştırmacılardan da geliyor. Nasıl gelmesin? Artık sokaktaki insanlar içinde yaşadıkları çağı kaydediyorlar. Hep birlikte dünyanın günlüğünü tutuyoruz. Burada bir tarihçinin ya da siyaset bilimcinin yeni yeni anlamaya çalıştığı çok zengin bir kaynaktan bahsediyoruz. Büyük verinin etkisiyle bilim dünyasında disiplinler arası çalışmalar ortaya çıkıyor. Belki yakın zamanda Arap devrimlerinin hikâyesini bilgisayar mühendisleri ile çalışan bir tarihçinin ağzından dinleyeceğiz.

Türkiye’ye gelince... Halihazırda Türkiye’deki bankaların, telekomünikasyon şirketlerinin, alışveriş sitelerinin topladığı tonla veri var. Bu veriyi temizlemek, incelemek ve anlamak için veribilimi üzerine uzmanlaşmış pek çok şirkete ihtiyaç olacak. Ancak bu konuda yetişmiş insan gücü henüz yeterli değil. Bu ihtiyaca cevap vermek için üniversitelerde veri mühendisliği programları açılabilir. O zaman sadece bilgisayar bilimleri ile ilgilenenler değil, matematik, iktisat ya da yönetim bilimleri gibi farklı dallardan gelenler bu konuya yoğunlaşabilirler. Unutmayın, ufak da olsa iyi bir ekibiniz ve tam gaz büyüyen bu devi anlamak için parlak bir fikriniz varsa, birkaç bilgisayar ile dünyayı değiştirmek elinizde. Yeter ki merakınız ve cesaretiniz olsun. Nasıl olsa bu madende hepimize fazla fazla yetecek ‘big data’ var.