Gülistan'dan güncel sanat!

Geçtiğimiz hafta Başbakan Recep Tayyip Erdoğan genç kızlarımıza nasiplerini buldukları zaman seçici olmamalarını, gülistandan boş çıkmamalarını tavsiye etti. Hal böyle olunca bu hafta bize de Gülistan'la ilgili sanat eserlerine göz atmak düşüyor. Bakalım güncel sanatta gülistan nasıl yorumlanmış!
Gülistan'dan güncel sanat!

George Maciunas

10- 1978 yılına gidiyoruz. Fluxus sanatçılarından George Maciunas ve kız arkadaşı Billie Hutching evlenme merasimlerini bir performansa dönüştürmüş, tören esnasında davetlilerin önünde birbirlerinin kıyafetlerini giymişlerdi. Gelinin damat, damadın gelin kıyafetlerini giyerek merasime devam ettiği bu performansın adı ise Flux wedding, yani aslında gündelik hayat ve sanatı birbirinden ayırmayan Fluxus akımının düğünü olarak tarihe geçmişti.

9- Evlilik her zaman aşk için yapılacak değil ya, bazen işin içinde pratik nedenler de olabiliyor. Bizdeki ‘evin var mı, sigortan var mı’ sorularına benzer bir düsturla yola çıkan Sırp asıllı sanatçı Tanja Ostojic, 2000 yılında başlattığı ‘Looking for a Husband with EU passport’ (AB pasaportlu koca arıyorum) projesini beş yıl boyunca internetten sürdürmüştü. Eski Yugoslavya mensubu kadınların Avrupa’ya giriş çaresi olarak evlenme yoluna başvurmalarını konu alan performans aslında bize de çok yabancı olmayan göç, beden ve dolaylı olarak işgücü konularını irdeliyordu.

8- Gülistan’ı bulmuşken eli kolu dolu çıkanlar da az değil. Sanatçı Şükran Moral 2010 yılında Mardin’de yaptığı 'Üç Erkek İle Evlilik' adlı performansında, üç erkek ile birden evlilik merasimi gerçekleştirmiş, hatta güzelim erkekleri teker teker evlerinden alarak bellerine kırmızı bekaret kuşakları bağlamış, köy meydanında birlikte yürütmüştü. Ne de olsa geleneklerimizde var!

7- Malumunuz Gülistan’da hep tek tip güller yetişmiyor. Madem evliliğin kodlarını yıkmaktan bahsediyoruz, LGBT evliliklerine de değineceğiz elbette. Geçtiğimiz ay Şikago Modern Sanat Müzesi’nde düzenlenen bir performans-merasimde 15 çift kendi gülistanlarına ilk adımlarını attı. Darısı bizim bahçelerin başına.

6- Polonyalı sanatçı Ewa Partum 1981 yılında yaptığı ‘Women Marriage is Against You’ (Kadınlar Evlilik Size Karşı) adlı performansta gelinliğin üzerine sardığı şeffaf bir folyo ile kendini paketlemiş ve erkeklerin tüketimine sunmuştu.

5- Madem konumuz evlilik John Lennon ve Yoko Ono’yu da es geçmeyelim. Fluxus’un bu pop-star üyeleri, evliliklerini de yaptıkları işlerin birer parçası haline getirmiş, meşhur Vietnam protestolarını da yataklarında yapmışlardı.

4- Geçtiğimiz haftalarda Türkiye basınında başka bir haberle yer alsa da, kendi kendiyle evlenmek dünyaya yabancı değil. 2003 yılında Hollandalı sanatçı Jennifer Hoes sosyal baskılara dayanamayarak kendi kendiyle evlendiğini ilan etmiş, böylelikle Gülistan’dan boş çıkmamıştı. 2007’de Çinli Liu Ye de kendi kendiyle evlenmiş, fakat bu kez eşi olarak karşısına kartondan kendi kopyasını koymuştu.

3- Kıbrıs asıllı İngiliz sanatçı Tracey Emin ‘Sometimes the Dress is Worth More Than Money’ (Bazen Elbise Paradan Daha Değerli) adlı işinde üzeri banknotlarla kaplı gelinliğiyle Kıbrıs’ın çorak vadilerinde dolaşmış, kendi tabiriyle çocukluk fantazisini gerçekleştirmişti.

2- Gülistan yolları her zaman mutlu sonlanmıyor. İşin içinde ayrılık da var. Performans sanatçısı Marina Abromoviç ve uzun yıllar birlikte çalıştığı partneri Ulay ilişkilerini sonlandırmak için Çin Seddi’ni iki ayrı uçtan yürümüş, birleştikleri noktada ise ayrılıklarını ilan etmişti. Ne diyelim ayrılıklar da bazen şiirsel olabiliyor.

1- Gelelim Gülistan’ın bir numarasına. Bu yazının bir numarasına geçtiğimiz haftalarda Kocaeli’de kendi kendiyle evlendiği haberiyle basına konu olan bir öğretmenin medyaya yazdığı mektubu koymak istiyorum. Hikayesini bilmeden malzeme eden medyaya serzenişi aslında bütün kadınlara ve erkeklere evliliğin ne kadar mahrem ve kişiden kişiye değişen bir kurum olduğunu anlatıyor. Öyle ya herkesin Gülistan’ı kendine, yeter ki başkaları burnunu işimize sokmasın!

Hepinize iyi bayramlar!

Aklınıza takılan tüm sorular için: guncelsanatkafasi@gmail.com Twitter: @sanatkafasi @isilegri