Güncel sanat nedir?

Güncel sanat nedir, ne değildir? Güncel sanatla ilgili aklınıza takılan her soru bundan böyle FULL Art Prize Ödülü sahibi sanatçı Işıl Eğrikavuk tarafından 'Güncel Sanat Kafası'nda yanıtlanacak.

Güncel sanat ne demek uzun süre etrafa pek açıklayamadım. “Aaa enstalasyon tadında bişi”, “Happening’lere bayılırım”lardan başlayıp “Sen napıyorsun yani şimdi, yazı gibi bir şey mi” ya da “Bu ne ki ya, evdeki yatağını çarşafını getirip koymuş işte”ye varan diyaloglar artınca “Sahi bu güncel sanat kafalarda ne çağrıştırıyor?” diye bir düşünüyor insan. Bu köşede büyük laflardan, büyük bakışlardan, karmaşık kelimelerden, problematiklerden ve de “Sen n’aanlarsın”lardan arınmış birkaç soru cevap olacak. Sorular tamamiyle sağdan soldan, cevaplarsa bir güncel sanat kafasından.



Soru: Çağdaş sanat mı güncel sanat mı demeliyim bilemiyorum? @estetikkaygı

Aslında ‘contemporary art’ diyerek bu ayrımı kısa yoldan çözmek mümkün, hem kulağa da havalı geliyor. Ama maalesef contemporary’nin tam bir karşılığı yok dilimizde. Üstelik söylerken dil sürçmesi de çok mümkün. Ağıza yapışıyor. Aslında şu an yapılan ve kendi döneminin sosyal-politik meselelerine eğilen sanata daha yaygın tabirle güncel sanat deniyor. Çağdaş sanat ise çoğu sanat tarihçisi için daha çok modernizme ve onun getirdiği yeni bir gelecek yaratma anlayışına işaret ediyor, bu yüzden de hem eski hem de bugünü tam karşılamayan bir terim. Biz en iyisi temiz temiz güncel sanat diyelim.



Soru: Güncel sanatçı olmak için yetenek gerekmiyor diye duydum, doğru mu? @bendeyaparımki

On puanlık soru sevgili @bendeyaparımki! Ama yetenek deyince ne kastettiğine bağlı. ‘Bunu ben de yaparım’ diye bakılan çalışmaların çoğu zanaat ve el becerisinden çok fikirlere ya da uzun araştırma süreçlerine dayanıyor. Bu yüzden de onları değerlendirmek için gereken kriter üzerlerinde harcanan el emeği değil, bir fikri nasıl temsil ettiği ile alakalı. Bu yüzden de gündelik hayatta kullanılan eşyalar, belgeler ya da nesneden çok yazıya dayanan enstalasyonlara güncel sanat denebiliyor. Mesela, geçen İstanbul Bienali’nde Kutluğ Ataman’ın eşcinsel olduğu için askerlikten muaf tutulduğunu gösteren belgeyi duvara asıp sergilemesi de bir üstün yetenek ürünü değil. Ama bu iş devletin bireylerini ne şekilde sınıflandırdığı, denetlediği ve belgelediğini gözler önüne serdiği ve bu sayede bir meseleye işaret ettiği için önemli.



Soru: Güncel sanatçılar nasıl para kazanır? @girişimcikafa

Aslında yüzde %90’ı kazanmaz. Kendi imkânlarıyla sergi açmaya çalışıp bir yandan da ek işler yaparlar. Kalanların büyük çoğunluğu ise kazanmaktan çok kazandırır. Ancak çok ve çok az bir kesim ise gerçekten yaptıkları işlerden para kazanır, fakat nedense onlar diğerlerinin görünen yüzü olurlar.



Soru: Geçen gün Contemporary İstanbul’u geziyordum, bir video gördüm. Bir kadın sanatçı saçlarını öbek öbek yapmış iplere bağlayıp çekiştiriyordu. Bu şimdi sanat mı? @kadınaşiddeteson

Evet sanat.



Soru: Neden?

Sevgili @kadınaşiddeteson bahsettiğin iş performans sanatçıcı Nezaket Ekici’nin bir videosu. Ve tam da senin ismin gibi Ekici de aslında toplumsal cinsiyet rolleriyle ve özellikle kadın temsiliyetleriyle ilgileniyor. Çalıştığı alan da performasn olduğu için daha çok vücudu üzerinden, fiziki olarak acının, şiddetin ve baskının sınırlarını zorluyor. Beğeniriz ya da çok sert buluruz o ayrı ama bu o videonun sanat olmadığını göstermez. Sanatın ne olup olmamayacağını Duchamp bundan yüz yıl önce cevapladı zaten. Bknz: pisuar.



Not: Güncel sanatla ilgili aklınıza takılan her türlü soruyu guncelsanatkafasi@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Twitter: @sanatkafasi