Güncel Sanatın yeni starı Jay-Z mi?

Rap star Jay-Z'nin sanatçı ve sanat eleştirmenlerini etrafında dansettirerek çektiği Picasso Baby adlı şarkısı yeni bir tartışmaya yol veriyor.

Bundan birkaç hafta önce gazetelerin kültür sanat sayfalarında ufak bir haber geçti. Rap starı Jay-Z, yeni şarkısı Picasso Baby’nin klibi için New York’un önde gelen sanatçı, sanat eleştirmeni ve küratörlerini toplamış, bir galeride altı saat boyunca çekim yapmışlardı.
Buraya kadar herşey magazin boyutlu bir etkinlik gibi görünüyor. Klip henüz yayınlanmasa da youtube’a sızan görüntülerde Jay-Z yaklaşık yüz kişilik bir grubun ortasında şarkısını söylüyor, sonra konukları birer birer çemberin içine alıyor, karşılıklı atışıyorlar. Soğuk bir sanat galerisi birkaç saatliğine de olsa bir fan club atmosferini yakalanmış gibi.
Öte yandan, Jay-Z’nin Ben modern çağın Picasso’suyum” diye bitirdiği şarkısı sanat çevrelerini ikiye bölmüş durumda. Kimileri şarkıyı samimi bir pop-güncel sanat yakınlaşması olarak alkışlarken, kimisi de klip çekimine katılan sanatçıları, özellikle de klibe ilham veren performans sanatçısı Marina Abromoviç’i bu duruma alet olduğunu söyleyerek eleştiri topuna tuttu.
Gerçekten de yıllar boyunca meditasyon ve vücüdun dayanıklılığı gibi konuları sanatı yoluyla ele alan Abramoviç gibi bir sanatçının, bir anda Jay-Z nin karşısında sahneye çıkıp el kol hareketlerine girişmesi biraz tuhaf duruyor. Diğer taraftansa Jay-Z’nin yaptığı çıkış, yani modern çağın Picasso’su olduğunu iddia edip, sanat camiasının bilindik isimlerini de bu söylemle etrafında dansettirmesi de bir o kadar manidar. 
Madem Jay-Z’den yola çıktık, gelin bu hafta güncel sanat-popüler kültür ikilisinine bakalım. Mila Jovovich’ten, namaz kılan süperman’e örnekler bizi bekliyor. 

Soru: Jay-Z’nin şarkısı ‘Picasso Baby’ için Pop-art diyebilir miyiz? @dejavu 

Sevgili @dejavu, pop-art 60’larda sanatçıların değişen kent yaşamı ve kitle kültürüne verdikleri bir cevaptı. Sanatçılar coca-cola şişelerinden tut, konserve kutularına, sigara paketinden, hamburgere kadar pek çok tüketim maddesini hazır birer sanat nesnesi olarak ele almış, böylelikle yüksek kültür ve ‘popüler’ olanı bir araya getirmeye çalışmıştı. Jay-Z’nin güncel sanatın neresinde durduğu tartışılabilir belki ama pek çok sanatçının ulaşamayacağı kadar etkili bir iş yaptığı da kesin. 

Soru: Ünlülerin içinde yer aldığı başka güncel sanat örnekleri var mı? @popstar 

Aslında güncel sanat ve şöhret dünyası birbirinden çok da uzak değil sevgili @popstar. Geçtiğimiz aylarda New York’taki sanat müzesi MOMA’da ‘uyuyarak’ performans yapan aktris Tilda Swinton, ya da bu yılki Venedik Bienali’nde bir cam evin içinde yaşayan aktris Mila Jovovich bunun birer örneği. Öte yandan bu iki örnekte de işlerin asıl yaratıcısı olan sanatçılar geri planda kalmış durumda. MOMA’daki performans aslında sanatçı Cornelia Parker’a aitken, Venedik’teki iş sanatçı Tara Subkoff’ın bir projesi. Yine de içinde ünlü isimler olmasaydı bu performanslar ayı ilgiyi çeker miydi diye sorarsan, cevabım hayır. 

Soru: Türkiye’de de güncel sanat-pop kültür yakınlaşmalarını görebilir miyiz? @türkçepop 

Yukarıdaki örnekler gibi ortak bir çalışma olmasa popüler kültürün güncel sanata malzeme olduğu pek çok işi var sevgili @türkçepop. Sanatçı Ömer Ali Kazma’nın Galatasaraylı futbolcuların antrenman odalarında çekilip daha sonra kullanılmayan görüntülerinden oluşan derlediği ‘Geriye Kalan’ adlı video yerleştirmesi, ya da Şener Özmen’in Süperman kılığında namaz kıldığı performansı bazı örnekler. Bir de Kutluğ Ataman’ın opera sanatçısını Semiha Berksoy’u filme aldığı 8 saatlik bir ‘Semiha B. Unplugged’ adlı videosu var ki, mutlaka izlemeni tavsiye ederim. 

Soru: Ben de Tarkan’ı ikna edip 12 boyunca amutta dur desem, benim işim de bir performans olur mu? @tersduranadam 

Lütfen bunu yap ve ben de izlemeye geleyim @tersduranadam. Bence şahane olur! Ama senin adın ne kadar geçer emin değilim...Bekliyorum haberlerini. 

Güncel sanatla ilgili aklınıza takılan tüm sorular için: guncelsanatkafasi@gmail.com 

Twitter: @sanatkafasi @isilegri