Kelimeler, kelimeler...

Bu hafta güncel sanatta anlaşılamayan ifadelere metinlere bakıyoruz. Mekânsal çerçeveler içinde bedeni konumlandırmak mı, o da ne demek?

Güncel Sanat Kafası’nı takip eden bir okuyucu geçen hafta attığı bir e-mail’de, gittiği sergilerdeki işleri anlamadığını, anlamak için yanlarına asılan metinleri okuduğunu, ama metinlerin de sanki ‘sen zaten hiçbişey anlamadın, işte şimdi sana daha da anlamayacağın bir şey daha, hahaha’ dediğini yazıyor ve bu metinlerin ne işe yaradığını soruyordu.

Güncel sanatı ‘prospektüsü olmayan ilaç’ a benzeten bir başkası ise “zaten ben o metinleri okuyacaksam ne anlamı kaldı sergiye gitmenin, baktığımı şıp diye anlamalıyım” diyordu.

Bu köşede pek çok kez güncel sanatın zanaattan çok fikirlere dayandığını anlatsak da, bazen söylenenlere hak vermemek elde değil. Hele de “Sanatçının projeleri, beden imgesini ve işlevlerini kaçınılmaz bir biçimde genelleştiren, dönüştüren ve parçalayan mekânsal çerçeveler içinde bedeni konumlandırmanın farklı yollarını keşfediyor” gibi cümlelerle başlayan textlerle karşılaşınca bir irkilme yaşanmaması elde değil.

Gelin bu hafta güncel sanatta kelimelerin işlevine bakalım.

Soru: Sergi gezerken yandaki metinleri okumak zorunda mıyız? Bakar bakmaz anlamayınca o sanat yapıtı derdini anlatmış olmuyor ki... @cakarcakmazyanancakmak

Sevgili @cakarcakmazyanancakmak valla haklısın çoğu zaman ben de hemen bakar bakmaz anlayamıyorum. Fakat güncel sanatın daha klasik anlatım biçimlerinden farkı, ilham perisinden ziyade düşünceleri, fikirleri, araştırmaları ön plana çıkarması ve bunu yaparken alıştığımız klasik sanat biçimlerinden farklı bir dil kullanması. (Video, buluntu nesneler, haritalar gibi) Dolayısıyla o dili daha iyi yorumlamak, çıkış noktasını görmek için de en azından serginin ana hatlarını anlatan yazıları okumak kafa açıcı olabilir. Gene de anlamazsan bil ki sorun sende değil, özensizce yazılan metinlerde.

Soru: Sergi kataloglarında çok kullanılan bir terim var. Kavramsal çerçeve. Tam olarak ne demek? @whatisart

Sevgili @whatisart kavramsal çerçeve kelimesini her bienalden önce çıkan haberlerde duyarız. Bir serginin anafikrini, o sergide gösterilen işlerin hangi fikirler, hangi kavramlar üzerinden bağlandığını anlatan genel tanımlamaya deniyor. Bi de boş çerçeve var tabii. Çok paran olunca içine girip poz verebiliyomuşsun!

Soru: Bazı sanat projelerinin kendileri de sadece yazıdan ya da dokümanter nitelikli bilgilerden oluşuyor. Mesela geçtiğimiz aylarda Salt’ta yer alan Duvar Resminden Korkuyorlar sergisi bana çok bilgi ağırlıklı geldi. İnsanların onları okuyacak vakti yok ki.. @korkarımki

Sevgili @korkarımki güncel sanatta belgeleme nitelikli çok fazla sergi olduğu doğru. Hatta bazen o kadar fazla ki insan bir sergi gezince 24 ciltlik bir ansiklopedi okumuş gibi oluyor. Öte yandan bahsettiğin sergi Türkiye’nin yakın geçmişinde olmuş ve günümüzde pek de bilinmeyen bir alana, yani duvar resimlerine dair ilginç bilgiler veriyordu. Duvar resimlerini sadece elektrik trafolarının üzerlerinde gördüğümüz şu günlerde bir zamanlar sanatçıların bunu bir pratik olarak yaptıklarını bilmek enteresan değil mi?

Soru: Ben de kendime şöyle problematikli, sorunsallı, uzamsal boyutlu bir metin yazsam iyi bir güncel sanatçı olur muyum? @antisanat

Olamazsın. Ama illa da metin de metin dersen senin adına bunu yapabilecek bir site var. http://500letters.org/form_15.php Bu site aslında tüm anlaşılamaz metinleri ti’ye alan bir sanat projesi. Linkteki formu doldurduğunuzda sizin adınıza İngilizce bir sanatçı metni oluşturuyorlar. İçinde bütün kalıp ifadeler var. Ben denedim, bayağı tutturuyorlar.

Güncel sanat kafası sorularınızla devam ediyor. Sizin de sorularınız varsa guncelsanatkafasi@gmail.com ya da twitter @sanatkafasi’na yollayın hadi!