Nasıl güncel sanatçı olurum?

İlk yazımdan sonra çok soru aldım. Favori soru, 'Nasıl güncel sanatçı olabilirim?'di. Bunun için illa sanat fakültesinde okumanıza gerek yok.

Geçen haftaki ilk yazımdan sonra birçok soru aldım. “Acaba bu eğitim amaçlı bir çalışma mı yoksa güncel sanatla dalga mı geçiliyor?” ya da “Sadece bakarak anlayacağımız güncel sanat var mı?” ya da “Bu köşeyi okuyarak koleksiyoner olabilir miyim?” gibi sorular çeşitlenince tekrar bir altını çizeyim dedim.

Bu köşe güncel sanata merak duyanlara, mesafeli duranlara, ilişki kuranlara, anlamak isteyenlere veyahut güncel sanat lafını duydu mu kaçanlara yönelik bir soru-cevap kılavuzu. Sorular da yanıtlar da basit, ‘uzman’ laflarından arındırılmış cümleler. Üstelik okuması bedava!

Soru: Bir küratör ne iş yapar gerçekten çok merak ediyorum. Bir de kurator mu küratör mü demeliyim tam bilemiyorum, yardımcı olur musunuz? @büyükünlüuyumu
Doğrusu ‘küratör’ sevgili @büyükünlüuyumu. Kelime aslında Fransızcada ‘sergi yöneticisi/denetleyicisi’ anlamına geliyor. Aslında küratörün yaptığı işi bir film yönetmenine benzetebilirsin. Bir yönetmen nasıl çoğu zaman çekeceği filmin senaryosunu ve oyuncularını seçiyorsa, bir küratör de tıpkı yönetmen gibi, yapacağı serginin konusunu, katılacak sanatçıları ve mekânı belirler, kısacası sergiyi hazırlayan kilit isimdir.
Günümüzde ise küratörlerin rolü bu bahsettiğim bürokratik tanımlamadan çok daha geniş, Bir sanat işinin üretim aşama.ında aktif rol alıp, sanatçıyla ortak fikir üretebiliyorlar. O yüzden de, kendini hem sanatçı hem de küratör olarak tanıtan insanlarla karşılaşırsan şaşırmamanı öneririm.

Soru: İçinde çıplaklık ya da kışkırtıcı bir şey olmadan güncel sanat olmuyor mu? @sıkıldımartık
Sanatta neyin kışkırtıcı olup olmayacağı aslında senelerdir tartışılan bir konu sevgili @sıkıldımartık. Ama kışkırtıcı ya da spekülatif olan şeylerin çok ça konuşulduğu da bir gerçek. Örneğin, geçen günlerde İstanbul’da ilk kez solo sergisi açılan Damien Hirst buna güzel bir örnek. Hirst’ün sergisi daha açılmadan eleştirileri üzerine çekti. Zira İngiliz sanatçının eserlerinden bazıları, özellikle de öldürüldükten sonra kimyasal sıvıyla dolu tanklara yerleştirilerek sergilediği inek ve köpekbalığı gibi hayvanlar, çevreciler ve aktivistler tarafından protesto edildi. Hirst ise durumu sanat okulundan mezun olduktan sonra iş bulamayıp bir morgda çalışmasına ve bu dönemde başladığı yaşam-ölüm üzerine çalışmalarına yoruyor. Ama gel gör ki sanatçının sansasyonel işleri müzayede evlerinin favorisi durumunda. Kısacası, sıkılmakta haklısın sevgili @sıkıldımartık ama sanatın da sıkı bir piyasası olduğunu ve bunu yönlendirenlerin başında spekülasyonun geldiğini unutmamak gerek.

Soru: Nasıl güncel sanatçı olabilirim? Hangi okula gitmem lazım? @eğitimdünyası
Şahane bir soru sormuşsun sevgili @eğitimdünyası. Şaşırabilirsin ama güncel sanatçı olmak için mutlaka sanat fakültesi mezunu olmak da gerekmiyor, hatta bu durum sanat dünyasına daha bile çekici gelebiliyor. Film, mimari, sosyoloji ya da edebiyat halihazırda güncel sanatın paralel alanları. Ama bir de sanata başlamadan önce astronomi bilimleri okudum dersen sırtın yere gelmez!
Meslek konusundaki en ilginç örneklerden biri de Alman sanatçı Joseph Beuys. İkinci Dünya Savaşı sırasında pilot olan Beuys, uçağı düşüp büyük bir ölüm kalım savaşı verdikten sonra sanatçı olmaya karar veriyor. Beuys bugün Alman sanatının öncü isimlerinden. Yani sanatçı olmak istiyorsan hâlâ geç değil!