Protesto sanatında son durak: Ukrayna

Polis barikatlarının önünde piyano çalanlara, ya da plastik su şişelerinden gaz maskesi yapanlara zaten alışmıştık. Gelin bu hafta Ukrayna protesto sanatına bakalım.

Bundan birkaç yıl önce Kiev’de “Ukranian Body” adlı bir sergi açıldı. Ukraynalı olmanın ne demek olduğunu siyasi mahkumlar, parlamentodaki yolsuzluklar, olmayan LGBT hakları ve Ukrayna milli değerleri üzerinden sorgulayan sergi, birilerini rahatsız etmiş olmalı ki birkaç gün içinde kapatılıverdi. Olay uluslararası medyaya yansıyınca yetkililer sergiyi kapatmadıklarını, sadece kilitlediklerini söyleyerek durumu kurtarmaya çalıştı, ama olan olmuştu.

Bu olaydan bir yıl sonra sanatçı Vladimir Kuznetsov’un yine Kiev’de sergilenecek bir duvar resminin üstü ansızın siyah boya ile kapatıverildi. İki polis memuru tarafından şiddetli bir saldırıya uğrayan Ukrayna vatandaşı Irina Krashkova’nın öyküsünü anlatan resim, eski Başbakan Yanukoviç’in sergiye geleceği öğrenilince siyah boyayla kaplanıvermişti.

Okuyunca belki bu vakalar bize uzak değil diyeceksiniz. “Tükürürüm böyle sanatın içine” söyleminin Ukrayna versiyonu hakikaten de kulaklara yabancı değil. Öte yandan Ukrayna’da bize yabancı olmayan bir gelişme daha yaşanıyor. Protesto sanatının son durağı olan Kiev’de son günlerde inanılmaz bir hareketlilik var. Polis barikatları önünde piyano çalanlara, ya da plastik su şişelerinden gaz maskesi yapanlara zaten alışmıştık. Gelin bu hafta Ukrayna protesto sanatının son gelişmelerine bakalım.

Soru: Ukrayna’daki protestoların en öne çıkan eylemi nedir? @duchamp
Sevgili @duchamp eminim sen de görmüşsündür ama bundan birkaç hafta önce göstericiler söktükleri Lenin heykeli yerine altın rengine boyanmış bir tuvalet yerleştirdiler. Bundan birkaç yıl önce AFP haber ajansı eski Devlet Başkanı Yanukoviç’in banyosunun 350.000 euro değerinde olduğunu yazmış, Yanukoviç ise haberi yalanlamıştı. Malum sanat tarihinde pisuarların yeri büyük, altın tuvaleti es geçersek olmaz!

Soru: Ukrayna’nın da duran adam gibi bir sembolü var mı? @soran-adam
Sevgili @soran-adam, biliyorsun önceleri Ukrayna ve protesto deyince akla gelen ilk isim FEMEN oluyordu. Ama bugünlerde çok konuşulan bir kadın daha var. Kiev Bağımsızlık Meydanı’nda boynundan vurulan sağlık görevlisi Olesya Zhukovskaya’nun yaralıyken attığı “Ölüyorum” tweeti özellikle Batı medyası tarafından bir sembol haline getirildi. Neyse ki hayati tehlikeyi atlatan Zhukovskaya şimdi hastane odasından tweet atmaya devam ediyor.

Soru: Ukrayna’daki yaratıcı protestoların toplandığı bir sergi olacak mı? @toma
Aslına bakarsan sevgili @toma muhalefet partisi UDAR, şimdiden Yanukoviç’in “gerçek” altın tuvaletinin sergileneceği bir sergi açacaklarını söyledi. Serginin amacının Yanukoviç’in başaramadıklarını değil başardıklarını göstermek olduğunu söyleyen UDAR sözcüsüne göre isteyen herkes altın tuvaletin sifonunu çekebilecekmiş!

Güncel sanatla ilgili aklınıza takılan tüm sorular için:
guncelsanatkafasi@gmail.com Twitter: @sanatkafasi @isilegri