Welcome to Turkey!

Sıkça Dubai tatili konuştuğumuz şu günlerde tatilden güncel sanat olur mu birlikte bakıyoruz.

Bundan yaklaşık kırk yıl önce, genç bir adam yelkeniyle tek başına Atlantik Okyanusu’nu geçmeye karar verir. Amacı ABD’nin Massachusetts eyaletinden yola çıkıp okyanus ötesindeki ülkesi Hollanda’ya ulaşmaktır. Yola çıkmadan önce eşiyle birlikte bir veda gecesi düzenlerler. Gecede bir çocuk korosu sahne alır, hep birlikte şarkılar söylerler. Adam ertesi gün yola çıkar, fakat bir daha kendisinden haber alınamaz. Yelkeni ise birkaç ay sonra İrlanda kıyılarında bulunur.

Genç adam 70’lerde oldukça ünlenmiş Hollandalı sanatçı Bas Jan Ader’dir. Ader Atlantik ötesine yapacağı bu yolculuğu bir tatilden çok hayatının performansı olarak planladığını söyler. Öte yandan karısı dahil kimse böylesine tehlikeli bir yolculuğu neden yaptığını anlamaz. Ölümünden sonra bunun aslında bir intihar planı olup olmadığını sorgularlar.

Bas Jan Ader’in bu performansını bana hatırlatan ise bu haftanın yoğun gündemindeki tatil haberleri oldu. Uçak biletleri, yurtdışına çıkış sayısı, otel masrafları derken bu hafta epeyce kimin, ne zaman, kimin finansörlüğünde tatile gittiğini konuştuk. Oysa her tatil, her yolculuk aynı değil, kimileri Ader’inki gibi çok daha karanlık yerlerde bitebiliyor. Acaba bizim karanlık yolculuğumuz nerede bitecek? 

Gelin bu hafta tatille ve yolculukla ilgili işler yapan sanatçılara bakalım.

Soru: Tatille ilgili iş üreten güncel sanatçılar var mı? @erkin_alp
Sevgili @erkin_alp elbette var. Örneğin kafamızdaki tatil fikrine dair kalıpları yıkan ya da sorgulamaya çalışan işlerden bahsedebiliriz. Iraklı sanatçı Adel Abidin’in 2007 yılında Venedik Bienali’nde sergilediği ‘Welcome to Baghdad’ (Bağdat’a Hoşgeldiniz) adlı otomat makina enstalasyonu, tam da bunu yapıyordu. Kurgu bir turizm acentesi şeklinde düzenlenen yerleştirme Bağdat’a yapacağınız ulaşım, otel, araba kiralama işlemlerinizi düzenleyerek, size sanki gerçekmişçesine bir tatil planı yapıyor, bir yandan da “Bağdat’a Hoş Geldiniz. Araba kullanırken dikkatli olun, her an Amerikan ordusu tarafından vurulabilirsiniz” gibi cümlelerle Irak’ın gerçek durumunu ironik bir şekilde anlatıyordu. Düşününce, bizdeki versiyonu da fena olmaz aslında. “Türkiye’ye hoş geldiniz. Taksim’de yürüken dikkatli olun. Her an gaz yiyebilirsiniz.”

Soru: Türkiye’de de tatille ilgili işler yapan sanatçılar var mı? @ephesus
Sevgili @ephesus sanatçı Hüseyin Bahri Alptekin’in çoğunu Laleli ve Tarlabaşı’nda çektiği otel tabelaları serisini gördün mü? Alptekin, 80’lerde başladığı bu seride, isimlerini Beyrut, Bağdat, Yalta ya da Gibraltar gibi dünyanın dört bir yanındaki şehirlerden alan otel tabelalarını fotoğraflıyordu (daha sonra üç boyutlu olarak da üretti). İdealize edilen tatil ve turist fikrinden ayrı bir yere düşen bu oteller nasıl bir ekonomik düzenin sonucunda oluşur, kime hitap eder gibi soruları soran bu işe bakmanı tavsiye ederim.

Soru: Ben de Dubai’ye gidiş-dönüş biletlerimi sergilesem sanat işi yapmış olur muyum? @guggenheim
Olabilir sevgili @guggenheim ama ne amaçla yaptığına bağlı. Yoksa biz yeterince Dubai bileti konuştuk sanıyorum. İyi haftalar!

Güncel sanatla ilgili aklınıza takılan tüm sorular için
guncelsanatkafasi@gmail.com
Twitter: @sanatkafasi
@isilegri