CRM?e karşı omuz omuza!

Başlıktaki kısaltma İngilizce bir kavramın, ?Customer Relations Management-Müşteri İlişkileri Yönetimi?nin kısaltması. İsmine bakınca masum bir şeymiş gibi geliyor ama bana...

Başlıktaki kısaltma İngilizce bir kavramın, ‘Customer Relations Management-Müşteri İlişkileri Yönetimi’nin kısaltması. İsmine bakınca masum bir şeymiş gibi geliyor ama bana soracak olursanız hiç de masum olmayan, beni özellikle çok tedirgin eden bir dizi uygulamanın ve sonucun adı bu.
Bu yazıyı yazmazdan önce, yanlış yapmamak için internet arama motoruna ‘CRM’ yazdım, sonuç sayfasında çok sayıda faydalı bilginin yer aldığı web adresleri kadar konuyla ilgili reklamlar da çıktı. İşte bu durum da beni tedirgin etmeye yetti. Arama motorum neyi aradığımı görünce, konuyla ilgili kendisine kimi müşterilerinin verdiği reklamları da bana gösterdi! Yani, bilgisayar beni ve ilgi alanlarımı takip ediyor.
Daha bu sabah cep telefonuma üç tane reklam mesajı geldi. Üç ayrı firmadan gelen bu mesajların müsebbibi aslında bir tane firma. Kazayla onlara cep telefonu numaramı verme gafletinde bulundum, onlar da benim telefonumu başka firmalara sattılar ve şimdi bu reklamlardan kurtulamıyorum!
Amazon’dan kitap aldım. Ödeme sayfamda, ‘Bu kitabı alan müşterilerimiz ayrıca şunları da aldılar’ diye bir bölüm çıktı. Bana başka kitaplar ve DVD’ler öneriyor. Amazon’da ‘Ismet’s gold box-İsmet’in altın sandığı’ diye bir yer var, tıkladığımda bana bir şeyleri satın almam için öneriyor. Önerilenler, benim Amazon’da geçmişte yaptığım satınalmalara bakılarak oluşturulmuş, benzer kitap veya DVD’ler. Bir sitenin benim okuma alışkanlıklarımı, seyretme alışkanlıklarımı takip etmesi, bilmesi, bunları kendi
hafızasında depolaması ve sonra da bana bir şeyler önermesi beni paranoyak yapıyor!
Geçen gün Ipod’uma yeni bir şeyler yüklemek isterken ITunes’da yeni bir aracı fark ettim. Bunu aktive ettiğimde yaklaşık 15 dakika süren bir işlem başladı ve benim müzik kütüphanem hakkında Amerika’da bir bilgisayar bilgi topladı. Yani artık Amerika’da bir bilgisayar benim dinlediğim müziklerin türleri, sözleri vs. hakkında her şeyi biliyor. Ve gecikmeksizin öneriler de başladı:
Sen bu tür müzikleri seviyorsan bak bizde bir de bunlar var o türün güzel örneği olarak...
İki hafta önce iki günlüğüne Brüksel’e gittim. Beraber olduğumuz arkadaşlarımızın birinde üçüncü nesil cep telefonu vardı. Yemeğe çıkacak olduk, arkadaşımız “Durun bir bakayım buralarda hangi lokantalar varmış” dedi ve telefonuna baktı. Biraz sonra telefon bize o an Brüksel’in hangi semtinde olduğumuzu ve yakında hangi iyi lokantaların olduğunu bildirmeye başladı...
***
Bütün bu anlattıklarıma ‘Teknolojinin yeni mucizeleri’ diye de bakabilirsiniz ki öyleler zaten ama ben bir yandan da özel hayatıma, hayatta yalnız kalma hakkıma ciddi bir tecavüz de
olduğunu düşünmeden edemiyorum.
Başıma geleni ve hissettiklerimi bir şeye benzetecek olsam en yakın örnek herhalde şu olurdu: Bir mağazaya giriyorsunuz ve kendinizce raflar arasında geziniyorsunuz ama bir bakıyorsunuz peşinize bir satıcı takılmış ve durduk yerde birtakım önerilerde bulunuyor, canınızı sıkıyor. Ben mağazaları kendi kendine dolaşıp kendi kararlarını kendisi vermek isteyen ve ancak sormam gereken bir şey olursa satıcılara danışan biriyim. O yüzden peşime satıcı takılırsa genellikle ilk fırsatta o mağazadan çıkarım, hiç alışveriş yapmam.
İşte CRM uygulamalarıyla, bu uygulamaların benim özel hayatıma tecavüzüyle karşılaştıkça hissettiğim de bu oluyor: İzleniyor olma duygusu, izlenmekten tedirgin olma hali.
Dünyada daha beterleri de var, Allah’tan henüz biz o kadar gelişmedik. Mesela Amerika’da ev kiralamaya kalkın, bakın başınıza neler geliyor.
O zaman görüyorsunuz, ‘credit history’ denen şeyin, yani geçmişte kredi kartı borçlarınızdan tüketici kredisi ödemelerinize kadar her şeyin nasıl birtakım insanlar tarafından kolayca elde edilebildiğini... Sağlık sigortası sistemine nasıl kolayca erişilip sizin tedavi geçmişinizin nasıl kolayca öğrenilebildiğini görmek bence herkesi tedirgin eder.
Bilgisayarınızla yaptığınız her işlemde, her internet gezintisinde bir iz bırakıyorsunuz.
Sonra bir gün bir sebeple birisi geliyor ve bıraktığınız bu izlerden hareketle sizin profilinizi çıkartmaya başlıyor. Dehşet verici.
O yüzden, çok masum gibi gözüken bu CRM uygulamalarına karşı ben çok tetikteyim ve
mümkün olduğunca kimseye kendimle ilgili hiçbir özel bilgi vermemeye çalışıyorum.
Bence siz de öyle yapın. Modern hayatın bu yeni yüzü çok ama çok tedirgin edici çünkü.
Bu konuya vakit buldukça devam edeceğim.