Matematik zaten başlı başına bir eğlencedir

Bundan epey bir zaman önce Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tosun Terzioğlu'ndan bir telefon aldım.

Bundan epey bir zaman önce Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tosun Terzioğlu'ndan bir telefon aldım. Prof. Terzioğlu, bir konuda yardım istiyordu. Konu da, Matematik Derneği'nin yayın organı Matematik Dünyası dergisinin yaygın dağıtım ağına girmesiydi. Hemen Yay-Sat ilgilileriyle konuştum, onlar da gereken ilgiyi gösterdiler ve kısa süre sonra, daha önceleri dernek üyelerinden başka kimsenin görmediği Matematik Dünyası dergisi gazete-dergi bayilerinde satılır oldu.
Dernek, dergiyi neredeyse tamamen Prof. Dr. Ali Nesin'e emanet etmişti. Ali Nesin de, tahmin ediyorum hayattaki zamanının yarıdan fazlasını dergiye vakfetmiş, daha güzel, daha renkli, daha eğlenceli bir matematik dergisi çıkartmak için gece gündüz çalışmaya başlamıştı.
Ama derginin adı üzerinde, Matematik Dünyası.
Bizim sektörde herkes bu ismi duyar duymaz yüzünü buruşturmaya şartlanmıştır. "Yok abi" der birisi, "matematik satmaz."
'Satmaz'dan kasıt sıkıcılıktır, rakamlara boğulmak, dolayısıyla kafamızı çalıştırmak zorunda kalmamızdır. Oysa 'okuyucu' düşünmeyi sevmez, kafasını yormayı sevmez, neredeyse okumayı da sevmez diyecekler.
Bakın ne oldu, Matematik Dünyası, bugün 10 bin kadar satıyor. Eminim ileride daha da fazla satacak; çünkü derginin her yeni sayısı bir öncekinden daha güzel, daha iyi hazırlanıyor.
Dergi, özellikle popüler bir içeriğe sahip değil; bunun için uğraşmıyor da. Ama tam anlamıyla bir bilimsel dergi de değil elbette. Ali Nesin ve arkadaşları bunun tam ortasında bir yeri tutturmaya çalışıyorlar.
Bana soracak olursanız bütün fark, derginin hazırlanmasına ve editörlüğüne gösterilen olağanüstü özende.
Zaten bizim mesleğimizin, hadi en geniş anlamıyla kullanayım yayıncılık işinin en önemli kişisi editördür.
Eğer editörünüz iyiyse, yaptığı iş hakkında bir vizyonu varsa, ortaya çıkan ürün de iyi oluyor.
Bazen unutuyoruz: Bizim mesleğimizin özü yazmak ve yazdığımızı okutmak.
İyi editörün görevi yazılanları okunacak hale getirmek.
Bakın geçenlerde tuğla gibi bir kitabı sayfalarını parçalarcasına bir hızla çevirerek bitirdim. Kitap, kozmoloji, jeoloji, zooloji, biyoloji gibi pek de dünyanın en renkli ve heyecanlı konuları sayılmayan konulardan söz ediyordu. Ama yine de kitabı neredeyse bir solukta okudum. Çünkü kitap çok güzel yazılmıştı. Hatta şunu da söyleyeyim, bu sıkıcı konuları okurken zaman zaman kahkahalarımı tutamadığım yerler bile oldu. Kitabın adı, 'Hemen Her Şeyin Kısa Tarihi'. Yakın zamanda Boyner Yayınları tarafından Türkçesi basıldı.
İşte Matematik Dünyası da böyle bir dergi. İyi yazılmış, iyi edit edilmiş. Dolayısıyla kendini zorla okutan bir dergi. Aynı dergi Amerika'da çıksa yüzbinlerce bile satabilirdi, emin olun. Türkiye'de Matematik Dünyası'nın
10 bin satışa hemen hemen hiç tanıtım olmaksızın gelmesi bence Türklerin uzaya çıkması kadar önemli bir başarı.
Bu yazının yazılma sebebi de, geçen hafta Prof. Ali Nesin'den aldığım bir elektronik mektup. Ali Nesin, mektubunda şöyle diyordu:
"Matematik Dünyası dergisinin 2004-III sayısı çıktı.
Satışımız 10 bin dolayında. Sadece Türkiye için değil, dünya çapında bir başarı bu. Üstelik matematiği sulandırmadan başardık bunu. Matematiğin kendisi zaten eğlenceli olduğundan, okuru eğlendirelim diye yapay bir çabaya girmeye gerek duymadık. Matematiği oldugu gibi ve profesyonellerin bakış açısıyla, ama herkesin anlayabileceği bir biçim, biçem ve dilde sunduk. Üniversite sınavları, lise müfredatı, okullardaki kötü eğitim hiç ama hiç umurumuzda olmadı. Okuru ciddiye aldık. Çocuktur, gençtir, amatördür, geri kalmış ülke vatandaşıdır demeden, en ileri seviyede ve en soyut matematiği yalansız dolansız anlatmaya çalıştık. Biraz olsun basarmış olmalıyız ki dergimiz pek az derginin ulaşabildiği bir satışa ulaştı.
Bu ciddiyetin sululuk yapmamızı engellediği sanılmasın. Heyecanımızı zapt edemedigimiz anlar oluyor elbette. Aklıma gelmişken: Nihai amacımız 1 milyon satmak.
Derginin matematiğe katkısının yıllar geçtikçe gözle görülür düzeyde olacağına ve katkının sadece matematikle sınırlı kalmayacağına inanıyoruz. Çalışma gücümüzü de bu inançtan alıyoruz.
Kâr amacı gütmememize karşın yüksek satışımız yüzünden istemeden para kazanıyoruz. Matematik öğrencilerine burs vererek amatör ruhumuzu koruyoruz.
10 bin sattığımıza kimseyi inandıramadığımızdan parayla ilan alamıyoruz; eksik olsun!
2004-III sayımızın kapak konusu 'modüler ve p-sel tamsayılar', had safhada heyecanlı bir konu. Ayrıca küresel geometriye giriş niteliginde iki de yazı var dergimizde.
2003-I ve II sayılarımız tükendi. Sevinsek mi üzülsek mi?
Toplam 112 sayfa. Ederi 4 milyon. Abonelik 15 milyon. Toplu abonelikler 10 milyon. İnternet sitesi www.matematikdunyasi.org