Gürcistan'da büyük kumar

Gürcistan'da seçimleri kazanan Bidzine İvanişvili kumarhaneleri kapatmaya hazırlanıyor. Yatırımların büyük bölümü Türklere ait. İşadamları kumarhaneler kapanırsa yatırımların duracağı, mevcut otellerin de sıkıntıya düşeceği endişesinde

Türkiye’nin komşularla sıfır sorun politikası giderek sıfır komşu politikasına dönüşüyor. Irak, İran, Suriye, Rusya derken yakın zamanda sorun yaşanacak bir komşu daha var ufukta: Gürcistan...
Yaklaşık iki hafta önce parlamento seçimleri yapılan Gürcistan’da Batı destekli Gül Devrimi’yle iktidara gelen Mikhail Saakaşvili önderliğindeki Milliyetçi Platform yüzde 53 oyla iktidarı kaybetti. Seçimleri yüzde 55.1 oyla Forbes dergisinde 6 milyar dolar servetiyle ilk 100 işadamı arasında bulunan Bidzina İvanişvili’nin başkanlığındaki Gürcistan’ın Hayali Partisi kazandı.
Gürcistan Türkiye için önemli bir ülke. Çünkü 2007’de yapılan serbest ticaret anlaşması ve açılan Batum Havaalanı’nın Hopa ile ortak kapı olma özelliği ile yatırımlar canlandı. 2011’de pasaportsuz kimlikle geçişlerin başlaması ise turizmin hareketlenmesini sağladı.
Saakaşvili’nin Avrupa Yatırım Bankası, Dünya Kalkınma Bankası ve Avrupa fonlarıyla başlattığı yatırım atağından da en fazla yararlanan şirketler Türk şirketleri oldu. Birbiri ardına açılan Türk otelleri ve tekstilden gıdaya çeşitli yatırımlarla Türklerin bu ülkedeki yatırımları 2.5 milyar dolara ulaştı. 250’ye yakın Türk şirketi 10 bin kişiye de istihdam sağlıyor.
Bu yatırımların büyük bölümü ise turizme yönelik oteller oluşturuyor. İlk büyük otel Nurettin Çarmıklı’nın şirketi Nurol tarafından yapılmış. Sheraton işletiyor. Radisson, Holiday Inn, Hilton, Kempinski otellerinin inşası sürüyor.
Suudi Özkan Princess, Fettah Tamince Rixos oteli, Reina’nın sahibi Mehmet Koçaslan da butik otel yatırımını yapacak.
Sadece otel yatırımlarının miktarı 500 milyon dolara yakın. Türkler değil Kazak ve Azeri yatırımcılar da bu nedenle otel yatırımı yapıyor. Otel yatırımlarını cazip hale getiren ise kumarhaneler.
Seçimlerin ardından bu ülkede yatırımı bulunan şirketler endişeli bir bekleyişe girdi. Endişenin nedeni ise İvanişvili’nin seçim döneminde “Gürcistan’ı Türklerden, döner kokusundan temizleyeceğiz” sözleriydi.
İvanişvili geçen hafta Uluslararası Yatırımcılar Derneği üyelerini Tiflis’e davet etti, gelecek dönemi anlattı. İşadamlarına “Devam edin tereddüde gerek yok. Hatta birlikte daha fazla çalışacağız. Hiçbir yatırımı kaybetmek istemiyorum” dedi.
Ancak İvanişvili’nin dün Sabah gazetesinde Şule Güner’e röportajda ise yatırımcıların merakla beklediği açıklamalar yer alıyordu.
İvanişvili yatırımlara destek vereceğini açıklıyor ancak kumarhaneler konusunda “Görüntüyü doğru bulmuyorum. Ekonomiye yüzde 1 katkı yapıyor diye Batum’un böyle bir yere dönüştürülmesi doğru değil. Buradaki kumarhane ortamını ortadan kaldırmayı düşünüyorum” açıklamasını yapıyordu. Bu açıklamaları ülkede yatırımları bulunan işadamlarına sordum.
Ekseni kayacak
Gürcistan’da yatırımlarını arttırma hazırlığında olan bazı işadamları ise bir bekleme dönemine girdiklerini söylüyor. Gürcistan’ın ekseninin 6 ayda Batı’dan Rusya’ya doğru döneceğini düşünen işadamları, “Bürokrasinin daha az toleranslı olacağını, sıkıntıların, anlaşmazlıkların artacağını” düşünüyor.
Dışişleri’nin şimdiden konuyla ilgilenmesi gerektiğini söyleyen işadamları “Türk diplomatlarına çok iş düşecek” yorumunu yapıyor.
Acara bölgesindeki yatırımcıları bir araya getiren 29 üyeli Uluslararası Yatırımcılar Derneği’nin kurucularından İlker Dindar ise kumarhanelerin kapatılmasının çok ciddi sorunlara yol açacağı görüşünde.
Batum’da inşa halindekilerle birlikte 8 otel yatırımı bulunduğunu söyleyen Dindar, “Şu anda bu otellerde çalışanların sayısı 1000. Kumarhaneler Gürcü vatandaşları için değil bölgedeki ülkeleri çekebilmek için açıldı” diyor.
“Batum’a yakışmıyor” sözlerinin anlamlı olmadığını da belirten Dindar “Türkiye’de Turgut Özal Antalya’nın turizm bölgesi olması için önce kumarhaneleri kullandı. Sonra da kapattı. Gürcistan’da da bu amaçlandı” diyor ve ekliyor:
“Kumarhanelerin kapanması durumunda bu yatırımlar hemen durur. Şu anda açık olan oteller de batar.”
İşadamları bu dönemde Türk hükümetinden destek istiyor. Ancak Batum’un hedefi Las Vegas olmaktı. Karadenizlilerin yoğun ilgisiyle ‘Laz Vegas’ oldu. Bu yüzden kumarhaneler Türk hükümetini de rahatsız ediyordu.
Yatırımcıların işi zor. Yakında Gürcistan’la 5 yıllık anlaşma olmasına rağmen kimlikle geçiş kalkarsa buna bile şaşırmamak gerek.