THY slotları yastık altı yaptı

Pegasus Havayolları Gürcistan'da Batum'a sefer başlattı. Yönetim Kurulu Başkanı Ali Sabancı, girdikleri her hatta fiyatların düştüğünü söyledi.
THY slotları yastık altı yaptı

Türkiye’nin sıfır sorun politikası döneminde ilişkileri geliştirdiği komşulardan biri Gürcistan. 2007’den beri ilişkiler o kadar iyi ki Hopa’ya 15 dakikalık uzaklıktaki Batum’a sadece kimlikle girilebiliyor, havaalanı ortak kullanılıyor. Yolcu potansiyeli yüksek olduğu için de Türk Hava Yolları’ndan sonra Pegasus Havayolları da dört uçuşla Batum seferlerine başladı.

Bir ay önce İş Bankası’nın şube açılışı nedeniyle bulunduğum Batum’a bu kez de Pegasus’un ilk seferi için Yönetim Kurulu Başkanı Ali Sabancı ile geldim. Batum, Pegasus’un Gürcistan’da Tiflis’ten sonra ikinci uçuş noktası.

İlk seferin yolcularını Gürcistan Acara Özerk Bölgesi Başbakanı Levan Varshalomidze karşıladı. İki gün boyunca da Türk misafirlerinin yanından ayrılmadı. Varshalomidze, Pegasus’un Gürcistan’a gelmesini 5 yıl önce Ali Sabancı’dan bizzat istemiş. Sabancı’nın yorumuyla ‘iş geliştirme müdürü’ gibi davranan Varshalomidze, önümüzdeki haftalarda görevi bırakacak.

Çünkü Gürcistan’da iki hafta önce seçimler yapıldı. Devlet Başkanı Saakaşvili’nin başkanı olduğu Milliyetçi Platform’u seçimi Gürcistan’ın Hayali Partisi’ne karşı kaybetti. Dolayısı ile Türk yatırımcılarının en büyük destekçisi Varshalomidze Türk heyetine bir anlamda da veda etti.

Daha sonra Ali Sabancı, Genel Müdür Sertaç Özinal, Genel Müdür Yardımcısı Güliz Öztürk ve İşletme Genel Müdür Yardımcısı Nadir Kabaş’ın katıldığı bir sohbet toplantısı düzenledi. THY ile rekabetten ve Pegasus’un stratejilerine kadar çeşitli konularda bilgi verdi.

Bugün 42 uçakla 25 ülkede 59 destinasyona uçan Pegasus’un misyonunu Sabancı, “Fiyat politikası ile Türkiye’de uçmayı lüks olmaktan çıkarmak” olarak açıklıyor. Türkiye’de 2003’te 5.5 milyon olan yolcu sayısının 28 milyona çıkmasının temelinde de bu politikanın yer aldığını anlatıyor.

Rekabet fiyatları düşürdü

Sabancı, ‘misafir’ adını verdiği yolcuların bilete değil gezmeye para harcamak istediğini anlatıyor. İç hatlarda yüzde 27 paya ulaştıklarını anlatan Sabancı, bilet fiyatlarının ise 50 TL’ye kadar gerilediğini hatırlatıyor.

Ancak aynı serbestliğin dış hatlarda sağlanamadığını dile getiren Sabancı, özellikle Kafkaslar’daki politikalardan dertli. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan’da yaklaşık 63 milyon kişinin yaşadığını, Türkiye de eklendiğinde 138 milyonluk bir nüfusun yaşadığı bölgede yolcu trafiğinin sadece yıllık 1.5 milyon olduğunu söylüyor.

Oysa Pegasus’un 2012 yılı sonuna kadar sadece Almanya – Türkiye arasında 710 bin kişiyi uçurmayı planladığını belirten Sabancı, “Niye” diye soruyor ve şöyle devam ediyor:

“Batı hariç diğer yönlerdeki ülkelerle ikili anlaşmalar yapılıyor. Mesela Tacikistan Türkiye’den yaklaşık 4.5 saat uçuş uzaklığında. 800 Euro. New York 11 saat 600 Euro. Çünkü bu hatta rekabet var. Rekabetin olmadığı yerde misafir öpülüyor.”

Sabancı iç hatlarda rekabeti bozan konulardan birini de Atatürk Havalimanı’ndaki slot haklarına bağlıyor. Bu konuda Rekabet Kurumu’na bir başvuru yapmışlar. Sonucu şöyle açıklıyor:

“Pegasus’un 2008’de Atatürk Havalimanı’nda 5 uçaklık slot (iniş kalkış) talebine ‘yok’ denildi. Sonra başka büyük bir hava yolunun (THY) aldığı 55 uçağın iniş ve kalkışına yer bulundu. Rekabet Kurulu geniş çaplı soruşturma sonucunda davranışın şeffaf olmadığına hükmetti ancak şirkete ceza vermedi.”

620 milyon dolar havaya uçtu

Bu arada ucuz biletin en önemli unsurlarından biri de tasarruf. Batum uçuşundan dönerken düz bir hatta gelme izni alan Pegasus, 1 saat 45 dakikalık yolu 1 saat 15 dakikada geldi. Elde edilen yakıt tasarrufu 1500 euro. Pegasus İşletme Genel Müdür Yardımcısı ve kaptan pilot Nadir Kabaş bu konuda şu bilgileri veriyor:

“2005’te tasarruf tedbirlerine başlatık. Ali Bey bana ‘yakıtın tonu ne kadar’ diye sorunca, bilmiyorum. dedim. Sonra yakıt tasarrufu için çalışma başlattık. Uçağı hafiflettik, motorları yıkattık. Fakat bunlar yakıt tasarrufu için çok sınırlı çalışmalar oldu. Asıl tasarruf havada. Türkiye için 40 yıl önce hava yollarını belirlerken radyo vericileri vardı. Uçaklar da bu vericilerin üzerinden gitmek zorunda olduğu için bir yerden bir yere giderken havada birçok zikzak çizmek zorunda. Ancak yeni uçaklar artık ‘akıllı’. 620 milyon dolar tasarruf imkânı var. 7 yıldır anlatamıyoruz.”