Cumhurbaşkanı içki yasağı kanununu neden iade etmeli?

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün kamuoyunda "İçki Yasakları Kanunu" olarak bilinen düzenlemeye dair kararını bugün verecek. Danışmanlarına "yalnızca hukuku değil, toplumsal algıyı da dikkate almalarını" söylediğini biliyoruz.

Bu kanunun en önemli sorunu, gençleri ve çocukları içkinin zararlarından korumayı amaçlarken, aslında yetişkinlerin içki kullanımı, tanıtımı ve ticaretini sınırlaması.

Yeni bir vesayet tanımlaması ve özel hayata müdahale nitelinde olması kanunun kamuoyunda gayri meşru olarak görünmesine yol açtı.

Yaklaşık iki haftadır süren ve tüm yurda yayılan Gezi Eylemleri’ni tetikleyen bu kaygının bir an önce giderilmesi gerekiyor.

18 yaşından küçüklere içki satmak zaten ve haklı olarak yasak. İçki ve sigaranın sosyal demokrat belediyeler dahil Türkiye’nin her yerinde sağlık ve spor politikalarıyla karşı propogandayla yerildiği günlerde böyle bir kanun gereksiz gerginlikler yaratıyor.

Anayasa’ya Aykırı

Nitekim Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi toplantısında içki yasaklarına dair kaygısını yineleyip ''Bazı kesimlerin hayat tarzlarına yapılan müdahale yorgun vicdanları daha da yoruyor'' demişti.

Benzer bir uygulama Afyon’da da denenmiş ve Afyon Valiliği açık alanda içki içilmesini yasaklamıştı. Bunun üzerine Afyonkarahisar İdare Mahkemesi valilik genelgesini iptal etmiş ve bu tip yasakların anayasaya aykırı olduğu belgelenmişti.

Anayasa’nın 13. Maddesi şöyle der: “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”

Yetişkinleri için içki alım satımını 10:00’dan sonra yasaklamak, içki sunan iş yerlerinin ağır regülasyonu, içki reklam ve promosyonlarının tamamen yasaklanması anayasanın 13. Maddesine açık bir ihlal teşkil etmektedir.

Dahası düzenlemenin yerini alacağı kanun “ispirto ve ispirtolu içkiler inhisarı kanunu” dur ve bu kanunun amacı 1. maddesinde her türlü ispirto ve ispirtolu içkilerin üretimi, iç ve dış alım ve satımı, dağıtımı ve fiyatlandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak belirtilmiştir. Bu durumda tartışmaya konu düzenleme, kanunun amacına uygun bulunmamaktadır.

Çünkü sözkonusu düzenleme, bireysel tüketime ilişkindir. Alkollü içkilerin tüketiciye satışı ve kullanımına ilişkin düzenlemeler kişi özgürlükleri, temel haklar ve yükümlülükler ve kamunun sorumlulukları ile ilgilidir.

Dahası insanın yedikleri içtikleri hiç tartışmasız bir şekilde özel alanıdır. Devlet sadece aşırı içki tüketiminin tehlikesine ve zararlarına işaret edebilir. Bir iktidar, hiçbir şekilde bireyin özel hayat tarzını düzenleyemez. İçki Yasakları Kanunu Anayasa’nın özel hayatın korunmasına dair getirdiği esaslara dair açık bir ihlal oluşturmaktadır. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı tarafından meclise iade edilmelidir.