3. Sanayi Devrimi: Artık herkes üreten!

3 boyutlu yazıcı olarak adlandırılan ve fiyatları birkaç yüz dolara kadar gerileyen cihazlarla aklınıza gelen hemen her şeyi evinizde üretmeniz mümkün.
3. Sanayi Devrimi: Artık herkes üreten!

Orijinal bir küpe fikriniz mi var? Telefonunuz için daha estetik tuş takımı olabilir miydi? Artık hepsini oluşturabilirsiniz

Bugün bilgisayar dediğimiz cihazların ismi bir dönem ‘kişisel’ bilgisayardı. Ya da orijinal ismiyle PC (personal computer). Çünkü hayatımıza girdiği 1960’lı yıllarda sadece devlet ve büyük ölçekli kurumların harcıydı. Kişiselleşmesi; yani biz fanilerin kullanabilmesi için 1970’leri beklememiz gerekti.

Micral N modeliyle 1972’de perdesi aralanan kişisel bilgisayar çağı 1976’da Apple ve 1977’de Commodore’un kurulmasıyla gerçek anlamda sahnede yerini aldı. 41 senelik bu serüvenin bizi getirdiği nokta teknolojiyle alakalı herkesin malumu. Benim de aralarında yer aldığım bir kitleye göre yeni bir çağ sessizce takvimden yapraklar kopartmaya başladı bile. Birkaç yüz dolara gerileyen fiyatları, onlarca farklı hizmet, yazılım ve geliştiricisiyle 3 boyutlu yazıcılar (3BY diyelim) PC kadar önemli ve dönüştürücü bir yeniliği temsil ediyor.

Peki nedir bu 3BY?

3BY işlevi son derece basit. Bilgisayarınızdaki 3 boyutlu bir tasarımı seçtiğiniz bir malzemeyle fiziki bir varlığa dönüştürüyor. Yani üretiyor, imal ediyor. Şimdilik hammaddemiz çeşitli plastik alaşımları ve çam sakızından ibaret. Ama bunlar bile pek çok şey için fazlasıyla yeterli.

3BY sayesinde aklınıza gelen, bilgisayarınızda modellediğiniz ya da paylaşım sitelerinde görüp beğendiğiniz , kimi durumlarda farklı açılardan birkaç fotoğrafını çektiğiniz her şeyi evde kendiniz üretebiliyorsunuz. Özetle herkesin üreticiye dönüştüğü, evinde kusursuz ve ekonomik bir şekilde imalat yapabildiği bir dünyaya doğru gidiyoruz.

Yaratabileceklerinizin sınırı yok gibi. Yeni aldığınız kıyafete uygun bir küpe, kolyeniz için bir aksesuar var, gözlüğünüzün kırılan sapı, televizyon kumandanızın kaybolan pil kapağı, hoşunuza giden film kahramanının figürü, artık yedek parçası üretilmeyen elektronik cihazınızın parçası, çocukken oynamaya doyamadığınız oyuncak, cep telefonunuz için kılıf ya da IKEA’dan aldığınız vazo için uyumlu bir alt tabak...Daha güzeli şimdiden 3BY özelindeki çeşitli sitelerde tasarımlarını paylaşan binlerce amatör - profesyonel tasarımcı var. Kimileri ücretli, kimileri bedava. Bir 3BY sahibi değilseniz internetten yolladığınız tasarımınızı basıp gönderen Ponoko, Sclupteo, ZooMRP gibi şirketler hizmetinizde (santimetreküp maliyeti ortalama 25 cent). ABD’de tasarımlarınızı anında bastırabileceğiniz 3BY otomatları bile türedi! (3dreambox.com). Ozalit dükkânlarında 3BY görmemiz ne kadar sürer dersiniz?

Yeni dert türleri

Tasarımın, üretimin; bunun da ötesinde üretici ve tüketicinin tanımlarının baştan aşağı değişeceği ilginç bir döneme giriyoruz. Elbette yepyeni telif hakları dertleriyle beraber. Satın aldığınız ürünleri yaratacağınız ek objelerle geliştirmenize kimse bir şey diyemez. Ama telifli bir film kahramanını sıfırdan basabilmeniz epey dert yaratacaktır (3BY paylaşım siteleri şimdiden Star Wars figür tasarımlarıyla dolu).

Fiziki cisimleri aynen kopyalayıp basabilmek için hassas bir tarama gerekiyor. Bunun için genelde lazer tarayıcı kullanılıyor. Buna gücünüz yetmezse dünyanın en hızlı satan elektronik cihazı unvanına sahip 100 dolarlık Microsoft Kinect ile de gayet başarılı taramalar yapmak mümkün. Göz ve elinize güveniyorsanız Skechup, CamBam, Autodesk Fusion 360, 123D App, OpenSCAD gibi birçok yazılım 3 boyutlu tasarımlarınız için hizmetinizde.

“Her evde bir 3BY olacak” gibi bir iddia çok iyimser olur ancak yakın gelecekte her evde 3BY elinden çıkmış bir ürün olacağını kestirmek güç değil. Ben sadece bu tip cihazlara sahip olanlara hizmet verecek yeni markalar çıkacağını düşünüyorum. Bazı örneklerine şimdiden rastlıyoruz bile. İnternet sayesinde imalat, stok, nakliye derdi olmayan elektronik hizmetlerle tanıştık. Şimdi 3BY ile fiziksel objelerde de bunu yaşayabileceğiz. Yani internetten satın aldığımız bazı ‘fiziki’ ürünleri yazıcımızda basıp anında kullanabileceğiz.

Ve bunlar sadece başlangıç. 3BY konusunun çok daha heyecan verici yansımaları var. Haftaya burada!

En meşhur 3BY: Makerbot

 

Herkesin sahip olabileceği fiyatlara 3 boyutlu yazıcı imal etmek üzere 2009 yılında ABD’de kurulan Makerbot, bugün bu pazarın en büyük oyuncularından biri. Tutkunlarını şaşırtan bir kararla sistem kodlarını kapama kararı alan şirket şu an Replicator 2 (2.200 dolar) ve Replicator 2X (2.800 dolar) modelleriyle dikkat çekiyor. Ancak bu alanda Printrbot JR markaların 400 dolarlık modellerinin bile olduğunu ve gayet iyi iş gördüğünü de unutmamak gerek. İnternetten sipariş etmek gözünüzde büyüyorsa Replicator 2 modelini Türkiye’de yaklaşık 4 bin dolara alabiliyorsunuz. Bu tip yazıcıların kullandığı PLA, ABS gibi maddeleri de yine internetten edinmek mümkün. Bastırmak istediğiniz cismin karmaşıklık ve boyutuna göre değişse de 3BY’lerde kâğıt yazıcı hızından söz etmek mümkün değil. İşlem genellikle birkaç saat sürebiliyor.