Gezi Parkı eylemlerinin sosyal medya karnesi

Belki de sosyal medyanın en yoğun kullanıldığı halk hareketi olarak tarihe geçen Taksim Gezi Parkı direnişinin Twitter'a izdüşümlerine bakalım.
Gezi Parkı eylemlerinin sosyal medya karnesi

29 Mayıs - 10 Haziran arasında Twitter da en sık kullanılan kelimelerin bulutu.

Hem tarihe not düşme hem de hafızamızı tazeleme adına Türkiye gündemini alt-üst eden Gezi Parkı eylemlerinin kısaca hatırlayalım. 

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Taksim Meydanı’nda kalan son yeşil alan olan Gezi Parkı’nı Yayalaştırma Projesi kapsamında yıkarak Topçu Kışlası mimarisinde bir AVM’ye dönüştürmek istiyordu. Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası ise buna karşı çıkıyordu. İki kurumun konuya ilişkin itirazları Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından haklı bulunmuş ve proje durmuştu. Ancak Erdoğan’ın sert çıkışıyla aynı kurul üç hafta sonra çark ederek inşaata onay vermişti. 

27 Mayıs’ta kimden emir aldığı belirlenemeyen bir iş makinesi bu onaya dayanarak parka dalıverdi. Olayın 2011’den bu yana takipçisi olan Taksim Dayanışma Platformu gözcüleri tarafından durdurulana kadar park duvarının bir bölümü yıkmış ve 5 ağacı sökmüştü bile. Gözcüler ertesi gün, 28 Mayıs’ta parkta çadır kurup nöbet tutmaya başladı.
Ancak hükümet her şeye rağmen AVM’yi inşa etmeye kararlıydı. Bu inat kendini 29 Mayıs’ta cop ve biber gazlarıyla gözcülere müdahale eden çevik kuvvet polisleriyle gösterdi. Çadırların yakılmasına kadar varan bu sert hamle BDP Milletvekili Sırrı Süreyya Önder’in çabalarıyla bir kere daha engellendi. Hemen ardından olaylar sosyal medyaya yansıdı ve haber alan binlerce kişi ağaçları korumak için Gezi Parkı’na akın etmeye başladı.
Hikayenin kalanı hepimizin malumu.
3 haftadır tüm ülkede süren Gezi Parkı direnişi şimdiden birçok araştırmaya konu oldu. Bu süreçte en çok duyduğumuz terimse şüphesiz sosyal medyaydı. Özellikle Twitter eylemlerin sinir sistemini oluşturdu.
Bu hafta Twitter’dan edinilen resmi veriler ışığında sosyal medya analiz aracı Somemto’dan (somemto.com) edinilen bazı verilere bakacağız. Araştırma olayların tırmanışa geçtiği 29 Mayıs ile 10 Haziran tarihleri arasında Twitter’da yazılan Türkçe içeriğinin tamamını oluşturan 143 milyon 795 bin 432 adet mesaj üstünde gerçekleştirildi.

Twitter’ın ‘dirilişi’
Verilere baktığımızda ilk fark edilen Twitter’da içerik paylaşan ve mesaj yazan kullanıcılardaki artış oluyor. O zamana kadar sadece okuyucu olarak bulunan üyelere ek olarak yeni kaydolanlarla beraber kullanıcı sayısında bariz bir artış yaşanmış. 29 Mayıs’ta 1 milyon 800 binlerdeki aktif Türk kullanıcı sayısı 10 Haziran’da 9 buçuk milyon kişiyi geçiyor. 


















Takipçi trendleri
Eylemlerden bağımsız olarak kitlesini en çok arttıran kişi 121 bin 199 yeni takipçiyle Cem Yılmaz oldu. Eylemlerde adı geçen kişiler arasında yeni takipçi kazanma sıralamasında ilk sırayı 52 bin 424 kişiyle Recep Tayyip Erdoğan alırken, 208 bin 158 kişiyle Okan Bayülgen ikinciliği aldı. Kimi çevreler tarafından yoğun eleştiriler alan Memed Ali Alabora ilk 15 kişiyi barındıran listede yer alamadı. 



Mesaj eğilimleri

Araştırmayı kapsayan tarih aralığında 18 milyon 935 bin 909 adetle en çok mesaj kitlesel direnişin ilk günü sayabileceğimiz 1 Haziran günü atıldı. 3 Haziran’dan itibaren günlük ortalama mesaj sayısı 9,8 milyon civarına yerleşti.

 














Mesajların neredeyse 24 saat birbirine yakın adetle atıldığı 1 Haziran’ı istisna sayarsak Twitter kullanımının polis müdahalelerinin başlangıç ve bitiş anında en yüksek sevilere ulaştığını gözlemliyoruz. Gece 1 ile sabaha karşı 6 saatleri arasının seyrek geçtiği dikkat çekiyor.

En çok ilgi görenler
Söz konusu aralıkta eylemlerle ilgili en çok retweet edilen (başka bir deyişle paylaşılan) içerik Cem Yılmaz’ın biber gazını eleştirdiği mesaj. 44 binden fazla kişinin paylaştığı bu içerik aynı zamanda 4 gün boyu en çok paylaşılan olma özelliğini korudu. Başörtüsü hassasiyetiyle ilgili bir diğer tweet ise 6 gün boyu en çok retweet edilen mesaj oldu.
Twitter kullanıcıları en çok retweet’i 31 Mayıs ve 1 Haziran günlerinde gerçekleştirmiş.
Günler bazında en çok retweet edilen tweet sıralaması ise şöyle gerçekleşti: 



















Genel retweet sıralamasıysa şöyle gerçekleşti.




















Paylaşılan adresler

Olaylar sırasında en çok paylaşılan web sitesi adreslerinin ilki eylemin de sloganı haline gelen direngeziparki.com oldu. Ancak ilginç bir şekilde bu adreste konuyla ilgili hiçbir şey bulunmuyordu. İkinci sırayı Hürriyet gazetesinden Ahmet Hakan’ın ‘Kimse anlatamıyor bari ben anlatayım’ başlıklı yazısı oluşturdu.
Sıralama şöyle: 





















En popüler etiketler
Eylemler süresinde hashtag olarak da bilinen etiketler yoğun olarak kullanıldı. En çok kullanılan ilk 10 etiket şöyleydi: