Hüzünlü bir Türk makamı

Dünyanın en iyisi seçilen bir Türk girişiminin öyküsü...

Aslında bu hafta 2010 yılına dair bir derleme yapıp 2011’e dair tahminlerimi aktaracaktım. Olmadı... 

Oysa sansür konusunda yazmayacağıma dair kendime söz vermiştim. Yazacak bir şeyin kalmaması bir yana, kamuoyu yaratma şansı da yok artık. Zira o mağdur cephe artık teknik, hukuki, felsefi ve ticari açıdan her konuya vâkıf. Yazdık olmadı, çizdik olmadı; bu sene bir de sokaklara dökülüp yürüyüş yaptık. Görünen o ki, yine olmadı. 

MÜYAP, Türkiye’de müzik yapımcılarını temsil eden bir meslek birliği. Konumu gereği telif toplama konusunda da çatı kurum. Müzikle ilgili bir şey yapacaksanız onlardan icazet alacaksınız. Telefon bekleme müziğinden dükkanda çalınan şarkıya; otel odasındaki müzik kanalından web sitelerinin dinlettiği eserlere kadar her şeyin telifinden bu kurum sorumlu. İtiraz eden yok değil ama kanun böyle dediği için herkesin boynu kıldan ince. 

İtiraz, esas MÜYAP’ın müzmin hastalığı. Kendi doğrularının hapsinde, kurutamadığı ‘bataklığı’ görmezden gelip aralarında dünyanın en popüler müzik hizmetleri Last.FM ve Grooveshark’ın da bulunduğu 2 bin siteyi kapatmakla avunuyor. 

En taze ‘leşi’ Fizy.com. İlk röportajlarından birini Radikal’de okuduğunuz (goo.gl/T7VIl) bu müzik dinleme sitesi önümüzdeki günlerde kazandığı ‘Web’in En İyi Müzik Keşif Hizmeti’ ödülünü almak üzere Amerika’ya gidecekti. 

Ama artık kendi güzel, yalnız ülkesinde mahkeme kararıyla kapalı. 

‘Yeminimi bozup’ onu köşeme taşıma sebebim Fizy’nin MÜYAP’ın lisansıyla hizmet veriyor oluşu. Yani artık Türkiye’de hizmet sunmak için lisanslı olmak da kar etmiyor. 

Kurucusunun kaleminden okuyacağınız bu karmaşık süreci (goo.gl/g240N) ayrıca yatırımcısı Orkun Tekin’in ağzından dinledim. Benle telefonda konuşurken TBMM’de ilgili Bakan ve temsilcilere ulaşmaya çalışıyordu. 

Özet şu; Fizy hizmete girdikten bir süre sonra MÜYAP’ın çağrısıyla kendisine sunulan bir tarife üstünden lisans alıyor. Site aslen bir arama motoru olduğundan içinde hiçbir şarkı barındırmıyor. Dinlettiği şarkıların hepsi Grooveshark, Youtube, Soundcloud, Dailymotion gibi dış kaynaklardan aktarılıyor. Yurtiçindeki bu anlaşmanın benzeri yurtdışı için Sony Music ve (dinlettiği / izlettiği her şarkı başına ilgili telif kuruluşlarına ödeme yapan) YouTube ile de yapıyor. 

Bir anda patlayarak günde 650 bin kişinin uğrak yeri haline gelen Fizy’nin sözleşme yenileme zamanı geldiğinde lisans bedeli MÜYAP tarafından 8 (sekiz) katına çıkarılıyor. Bir meslek birliği olarak tüm mecralara eşit durmak gerekirken internette kurallar bozuluyor. Uzun görüşmeler sonucu Fizy yeni tarifeyi kabul ediyor ancak bu sefer başka şartlar masaya geliyor. Görüşmeler sırasında geçen zamanda Fizy lisanssız kalıyor. MÜYAP da mahkemeye başvurarak siteyi kapattırıyor. (Kurumun resmi açıklaması için: goo.gl/T03Uu). 

Günün sonunda bu kararla başta MÜYAP ve temsil ettiği sanatçılar olmak üzere herkes KAYBETMİŞTİR. Kazançlı çıkan tek taraf hiçbir fizibilite yapmadan milyonları bu işe yatırıp tutturamayan ve lobi güçleriyle tutturanları yutma derdine düşen rakiplerdir. 

Hep beraber daha ümit verici bir 2011 dileyelim...