Dünyadan habersiz yaşamak

Avrupa Birliği ile ilişkilere dalmışken, geçen hafta, eğer Batı'nın büyük radyolarını dinlemiyor, büyük kimi gazetesini izlemiyor idiyseniz, süper grip ya da kuş gribinin yarattığı tehlikenin büyüklüğünden habersiz idiniz.

Avrupa Birliği ile ilişkilere dalmışken, geçen hafta, eğer Batı'nın büyük radyolarını dinlemiyor, büyük kimi gazetesini izlemiyor idiyseniz, süper grip ya da kuş gribinin yarattığı tehlikenin büyüklüğünden habersiz idiniz.
Oysa dünyanın gelişmiş ülkeleri, örneğin Fransa, 22 Eylül'den itibaren 65 yaşının üzerindeki vatandaşlarını parasız aşılanmaya davet etmişti.
Başkan Bush bu konuda ek aşı üretimi için 4 milyar dolarlık tahsisat ayırmış, Birleşmiş Milletler'deki konuşmasında tehlikeye dikkat çekmişti.
Yapılan tahmine göre, tehlike önlenemediği takdirde, son asırda üç salgını görülen bu hastalıktan, iki yıl içerisinde on milyonlarca insanın ölmesi beklenebilecekti.
Birçok uzman, ne yapılırsa yapılsın, salgından kaçınılamayacağı kanısında.
İnsanlarda bu griple ilgili bağışıklık olmaması işin tehlikesini artırıyor.
Şimdiye kadar Uzakdoğu'da saptanan 120 kadar vakadan yarısı ölümle neticelendi.
Bizim Türkiye'de pek haberimiz yok, ama dünyanın gelişmiş kesiminde bilim adamları siyasetçilerin dikkatini çekebildiler. 80 ülkeden uzmanlar, Türkiye de dahil, Washington'da toplandılar.
Dünya sağlık bakanlarının Kanada'da toplanması da söz konusu oldu.
Sorun beklenen salgına karşı mücadelede kaynakları birleştirmek, gözetimi artırmak, mücadele kapasitesini geliştirmek ve tehlikeye yanıt vermek.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bu konudaki çabalara davete ve işbirliği çağrısına, şimdiye kadar sadece 50 kadar ülkenin yanıt verdiğini açıkladı.
Bunların içinde, daha virüsün tipini saptayamayan Türkiye de var.
İnsanı korkutan hususlardan biri bu süper grip ile mücadelede en etkili olan aşının kolay ve herkese yetecek kadar üretilememesi. DSÖ gayretiyle milyarlarca insana yetecek kadar aşı üretilmesi için plan yapılıyor. Yoksa salgın görüldükte aşı için harekete geçilse bile altı aya ihtiyaç var. Bu arada milyonlarca insan büyük olasılıkla ölebilecek. Salgın elde mevcut olanaklarla bir ay bile engellenmeye çalışılsa kayıp büyük olacak.
Dünyada halen mevcut yıllık aşı üretme kapasitesi sadece 300 milyon insana yetebiliyor. Her aşı 15 mikrogramdan iki defa yapılıyor. Durum ağırsa bu miktarı 90 mikrograma çıkarılıyor. Milyarlarca insanın aşılanması gerekecek.
Dünyada kuş gribinin aşısının büyük kısmını dokuz ülke üretiyor: Avustralya, İngiltere, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Hollanda ve ABD.
Avrupa yıllık üretimin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Üretici firmalar bir salgın halinde aşı gereksiniminin karşılanamayacağından büyük kaygı duyuyor.
Son defa 1997'de Hong Kong'da baş gösteren salgın çok büyük çabalarla önlenmişti. Şimdi hem aşının daha etkili olması hem de salgının daha etkili yöntemlerle engellenmesi için geniş çalışmalar yapılıyor. Bir defa yapılan aşının etkisinin, tüm grip türlerine karşı yaşam boyu sürmesi sağlanmaya çalışılıyor.
Türkiyenin DSÖ ile yakın teması Manisa'da beliren kümes hayvanlarıyla ilgili salgın olayının hemen dikkatleri çekmesine olanak sağladı. Bir yandan sorun ile ilgili en radikal önlemler alınır, bölgede karantina ilan edilirken, diğer taraftan da panik yaşanmaması için yetkililerden, ilgili bakanlardan 'Tehlike yoktur. Hayvanlarda görülen virüs insanlara bulaşmayacak' türünden yarı doğru, yarı yanlış açıklamalar yapıldı.
Yakın geçmişte, Çernobil faciası döneminde Rize çaylarının nükleer etkiden korunduğunu söyleyen bakanlar hatırlandığında, Türk kamuoyu kaygılıydı. İçlerin rahatlaması için olay yerinden alınan virüs örneklerinin İngiltere'de uzman incelemesinden geçip neticeye bağlanması gerekiyordu.
Şimdilik dehşete düşülecek durumun olmaması büyük şans.
* * *
SPOR NOTU: Önce Trabzon'un Kıbrıs Rum takımı karşısında uğradığı yenilgi. Sonra Galatasaray'ın ismi duyulmamış Kutup takımına kaybettiği maçlar.
İnsanın milli takımın bu akşam oynayacağı maçtan korkmasına sebep oluyor.