TSK'yı anlamayanlara

Türkiye uzmanı emekli albay Preston Hughes yakında tamamlanacak 'Türkiye'nin Demokratikleşme Sürecinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Rolü' isimli İngilizce kitabında, TSK'yı tanımayanlara ders veriyor.

Türkiye uzmanı emekli albay Preston Hughes yakında tamamlanacak 'Türkiye'nin Demokratikleşme Sürecinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Rolü' isimli İngilizce kitabında, TSK'yı tanımayanlara ders veriyor.
Kitabın önsözünde, "Türkiye'nin siyasi sisteminde askerin rolü diğer Batı demokrasilerindeki askerinki gibi olduğu
takdirde ve ancak o zaman Türkiye'de tam uygulanan bir demokrasi olacağı yargısına varmak, Türk demokrasisinin gelişimine ilişkin çeşitli özel faktörleri göz ardı etmektir" diyor.
"Cumhuriyet'in kuruluşunun çok öncesinden beri, Türk politik hayatında asker aktif olmuş, zaman zaman da kesin rol oynamıştır" gerçeğini kabul ediyor.
Askerin oynadığı roller üzerinde duruyor.
"Asker, özellikle subaylar, demokratikleşme sürecinde öncelikli bir rol oynarlar. Osmanlı İmparatorluğu subayları Batı'nın tipik sisteminin fikir ve kavramlarını Osmanlı toplumuna ulaştıran ana kanallardan biriydi. Onların imparatorluk ve daha sonra Cumhuriyet dönemlerinde yaptıkları
dış ve iç seyahatler ve değişik bölgelerde görev yapmaları, en azından 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar, kendilerini diğer yurttaşlarından daha bilgili, bölge koşullarından daha haberdar liderler kadrosu haline getirme sebebi olmuştur.
Bu iyi eğitilmiş, birbirine çok bağlı ve nispeten etkin bir askeri yapı içerisinde faaliyet gösteren subaylar birliği, yeni -hatta zaman zaman aykırı- siyasi fikirlerin yurda sokulmasını ve Türk toplumu içinde uygulanmasını sağlayabilme yeteneğinde olan tek örgüttü.
Böylece Türk demokrasisinin temel kurumlarının yaratılmasının ve yerleştirilmesinin çok büyük oranda bir askerin, Mustafa Kemal Atatürk'ün gayretleri sayesinde olması şaşırtıcı değildir.
Bir başka asker, İsmet İnönü, Atatürk'ün yarattığı siyasi sistemi toparlamış ve daha sonra çok partili politikaya ve serbest seçimlere geçerek sistemi yeni bir düzeye ulaştırmıştır.
Böylece, Türk demokrasisi diğer Batı demokrasilerinde normal görülenden daha farklı bir tarihi deneyime ve felsefi temele sahip olmuştur. Bu farklılık askerlerin art arda kuşaklarına, özellikle Türk demokrasisinin vazgeçilmez temel direği olan laiklik de dahil, birçok hususta, sistemi koruma sorumluluk duygusu vermiştir.
Bu durum, Türk halkının, Türk demokrasisinin korunmasında askerin oynadığı role niçin bu kadar önem verdiğini de izah eder. Bununla birlikte halkın günün birinde demokrasisinin gelişip, güvenli biçimde, asker rolünü gerektirmeyecek seviyeye gelmesini arzu ettiği de muhakkaktır.
Diğer demokrasilerin anlayamadığı, Türk demokrasisini 'benzersiz' yapan bir durum da Türkiye'nin içinde bulunduğu düşmanca ortamdır. Laik demokrasiyle köktendinci İslam arasındaki uyumsuzluk, demokratik olmayan komşuların yarattığı ciddi tehdit ve 20. yüzyılın ikinci yarısında Türkiye'ye çeşitli kaynaklardan yöneltilen terörizm bu ortamı oluşturur.
Gelişmekte olan bir demokrasi için böylesine bol çeşitli tehditler yaratan bu ortam, milli güvenliği sadece dış politikanın değil, iç politikanın da önemli unsuru yapmaktadır. Bu da Türkiye'de askerin her iki alanda, diğer demokrasilerde, Batı Avrupa ve ABD demokrasilerinde görülmeyen biçimde, karar mekanizmalarına dahil olmasına sebep olmaktadır."
Hughes, Türk demokratikleşme süreci içinde askerin rolünü inceleyen kitabın önsözünde, "Umut edilir ki, konunun bu tarzda işlenmesi, okura tarihi, fakat tarihi olduğu kadar da çağdaş rolün değerlendirilmesi için, sadece gerçekçi ve kapsamlı bir temel vermekle kalmayacak, aynı zamanda Türkiye'nin demokrasisi için de gerçekten kararlı bir rol oynayan -muhtemelen de daha bir süre oynayacak olan- geçmişin ve günümüzün bazı üniformalı kilit kişileri hakkında, daha berrak ve isabetli bir görüş edinmelerini sağlayacaktır" diyor.
***
YAYIN NOTU: Resmi kurumlar tanıtıcı yayın yaparlar. Medyaya da gönderirler. Bunların çoğu bakılmadan çöpe atılacak türdedir. Türkiye Denizcilik İşletmeleri yayımladığı,
'Denizin Sesi'yle istisna oluşturmuş. İç ve dış deniz gezileri, harem dairesi, sarnıçlar, Galata Kulesi hakkında ilginç yazılar, kaliteli fotoğraflar ile süslü ilgiyle okunacak bir dergi hazırlamış.