IMF kredisinin etkileri...

IMF ile yapılan yeni stand-by anlaşması ile 2002-2004 için sağlanan 16 milyar dolarlık kredinin 9.1 milyar ABD Dolar'lık ilk dilimi 7 Şubat'ta Hazine hesaplarına girdi.

IMF ile yapılan yeni stand-by anlaşması ile 2002-2004 için sağlanan 16 milyar dolarlık kredinin 9.1 milyar ABD Dolar'lık ilk dilimi 7 Şubat'ta Hazine hesaplarına girdi. Dışarıdan sağlanan net ek kaynak sınırlı olsa da; Merkez Bankası bilançosu, fon bankaları ve iç borç stokunda önemli iyileşmeler oldu.
Gelen krediyle aynı tarihte, Merkez Bankası (MB) daha önceden alınmış ve 2002-2003'de vadesi gelecek 6.1 milyar dolarlık IMF kredisinin erken ödemesini gerçekleştirdi. Bu tutarın 2,4 milyar doları MB kaynaklarından, kalanı Hazine kaynaklarından karşılandı. Böylece, 2002 Şubat'ı yakın tarihte aylık dış borç ödemeleri açısından bir rekora sahne oldu. Ayrıca, MB'nin dış yükümlülükleri de aynı miktarda azaldı.
Kredinin kullanımına gelince:

  • 3.7 milyar dolarlık kısım, Hazine'ye daha önce tahvil karşılığı kullandırılan kredinin erken itfasında kullanıldı. Bu durumda, MB devlet tahvili stoku ve Net iç Varlıklar (NiV) azalmış oldu.
  • 3.5 milyar dolar civarında bir kaynak TMSF bünyesindeki bankalara aktarıldı. Bu kurumların elinde bulunan tahvillerin erken itfa edilmesi sonucu, fon bankalarının likidite gereksinimi azaldı. MB'nin açık Piyasa işlemleri (APi) yoluyla yaptığı fonlama da bu miktarda düşmüş oldu. Piyasa açısından bu operasyonun doğrudan bir etkisi olmasa da orta vadede finans sektörü güçlenmiş oldu.
  • Kalan 1.9 milyar dolar da, Hazine hesaplarında borç ödemelerinde kullanılmak üzere park edildi.
    Bu işlemler sonucunda, döviz rezervi 2.6 milyar dolar artarken döviz yükümlülükleri 3.9 milyar dolar azaldı ve net döviz pozisyonu eksi 10.6 milyar dolardan eksi 4.2 milyar dolara yükseldi. Net Dış Varlıklar
    Mayıs 2001'den beri en yüksek düzeyine ulaştı. Döviz pozisyon açığının döviz rezervine oranı da yüzde 56 düzeyinden yüzde 20'ye düşmüş oldu. Bir başka deyişle, döviz riski MB'den Hazine'ye devroldu.
    Sonuç olarak, yeni kredi dilimi sayesinde 2002-2003 döneminde IMF'ye yapılacak geri ödemeler ileri atıldı ve ödemeler dengesi rahatladı. Ayrıca dış kredi yükümlülükleri Hazine'ye geçince MB bilançosunun yükü azaldı. MB'ye ve fon bankalarına verilmiş olan devlet tahvillerinin erken itfası ile iç borç stoku kabaca 7,2 milyar dolar azaldı ve NiV'de de önemli bir düşüş sağlandı. Kısacası, piyasadaki paranın karşılığı daha 'sağlam' hale geldi...


    TCMB Analitik Bilançosu (Milyar TL)
    08 Şubat01 Şubat28 Aralık
    200220022001
    Para Tabanı8.057.1597.719.4267.750.765
    Net Dış Varlıklar(399.918)(11.022.068)(12.704.648)
    Net Uluslararası Rezer.8.157.473(2.655.957)(4.271.719)
    Net iç Varlıklar8.457.07618.741.49420.455.413
    Hazine Borçları28.224.54632.968.33832.682.566
    APi (net)(5.346.653)(1.662.197)(1.111.611)
    TCMB USD/TL Kur1.331.5781.308.4881.436.656
    MB Döviz Rezer. (milyon dolar)21.49318.92318.741