Petrol fiyatları ve ekonomik performans

Petrol fiyatlarındaki düşüşler net petrol ithalatçısı olan ülkelerin 2015 yılı GSYİH büyüme beklentilerini artırıyor ve enflasyon oranı beklentilerini düşürüyor.

Geçen hafta petrol fiyatlarında son aylarda gözlemlenen büyük düşüşün arkasındaki dinamiklerden olan ‘yeni petrol düzeni’nden bahsetmiştim. Bu hafta ise yine Goldman Sachs tahminleriyle, petrol fiyat düşüşlerin belli başlı ekonomiler üzerindeki olası etkilerine değineceğim. Goldman Sachs, petrol fiyatlarında belli oranlardaki düşüşlerin ülkelerin GSYİH büyümeleri ve enflasyon oranları üzerindeki olası etkilerini hesaplıyor. Net petrol ihraççısı ülkelerin ekonomik büyümeleri petrol fiyat düşüşlerinden olumsuz etkilenirken, petrol ithalatçısı ülkelerde petrol fiyat düşüşleri ekonomik büyüme hızını artırıyor.

Küresel ekonomi, ABD ve Avro Bölgesi

Petrol fiyatlarındaki yüzde 20 oranındaki bir düşüş, küresel GSYİH büyümesini yüzde 0,45 oranında artırıyor. Petrol fiyatlarındaki mevcut düşüş trendinin küresel GSYİH’ye toplam etkisinin yüzde 1,35 olması bekleniyor. Düşen fiyatlarla birlikte 2015 küresel enflasyon beklentisi yüzde 3,0’dan yüzde 2,6’ya güncellenmiş. ABD net petrol ithalatçısı konumunda; petrol gelirleri toplam kamu bütçe gelirlerinin yüzde 10’unu oluşturuyor. ABD’de düşen fiyatlar nedeniyle azalan enerji yatırımlarının ABD GSYİH büyümesini yüzde 0,2 oranında düşürebileceği öngörülüyor. Ancak düşük fiyatlı petrolün tüketim üzerindeki etkisinin, bu düşüşü fazlasıyla telafi edebileceği de vurgulanıyor. Avrupa’da petrol fiyat düşüşlerinin GSYİH büyümesini olumlu etkileyeceği hesap ediliyor. Yüzde 10 oranında bir fiyat düşüşünün Avro Bölgesi GSYİH büyümesini yüzde 0,3 oranında artıracağı düşünülüyor. Tüm bu gelişmelerin ışığında, 2015 büyüme beklentisi yüzde 0,9’dan yüzde 1,2’ye çıkarılmış. Avro Bölgesi’nin 2015 enflasyon beklentisi negatif yani deflasyon olacağı yönünde. Fiyat düşüşleri sonrasında, Goldman Sachs’in 2015 deflasyon tahmini yüzde 0,1’den yüzde 0,5’e düzeltilmiş.

Gelişen piyasalar

Net petrol ihraççısı olan ve petrol gelirlerinin toplam kamu gelirlerinin yarısını oluşturduğu Rusya için 2015 yılı büyüme beklentisi yüzde 1,0’dan negatif yüzde 2,7’ye düşürülmüş. Enflasyon tahmini ise yüzde 7,9’dan yüzde 12,7’e çıkarılmış. Latin Amerika’nın net petrol ihraççısı olan Venezuela gibi ülkeleri için kesin bir oran verilmemekle birlikte, petrol gelirlerindeki düşüşün telafisinin zor olacağı belirtiliyor. Asya’da Tayvan, Hong Kong, Güney Kore ve Çin için 2015 büyüme beklentileri önceki tahminlere göre yüzde 0,1 ila yüzde 0,3 arasında değişen puanlarda yükseltilmiş durumda. Enflasyon beklentileri örneğin Tayland’da yüzde 2,2’den yüzde 1,3’e ve Güney Kore’de yüzde 2,3’ten yüzde 1,5’e indirilmiş.

Sözün özü, petrol fiyat düşüşlerinden Rusya ve Venezuela gibi bazı ülkeler olumsuz etkilenecek. Ancak, petrol fiyatları düşüşleri 2015 yılında bir çok gelişmiş ve gelişen ülkelerin GSYİH büyüme oranlarını daha artıracak ve enflasyon oranlarını düşürecek.