Ellerinde oyuncak silahlar...

Evet, silah oyuncak değildir ama çocukların gelişimi için oyuncak gereklidir. Yeryüzünde her geçen gün yaşanan şiddetin boyutları artarken, Sunay Akın'ın kendi özel koleksiyonundan  antika oyuncaklarla düzenlediği Mall Of İstanbul, MOİ Sanat'taki '5000 Yıllık Hikaye - Oyuncak Sergisi' insanı bambaşka bir boyuta taşıyor...
Ellerinde oyuncak silahlar...

Bir kaç gün önce bizim sitenin bahçesinde oynayan çocuklara gözüm takıldı. Baktım, ellerinde tabancalar birbirlerine ateş ederek heyecan içinde koşuşturuyorlar. Televizyon haberlerinde, dizilerde, sinema filmlerinde gördükleri sahneleri son derece başarılı bir biçimde canlandırıyor. Birbirlerini vurduklarında zafer çığlıkları atıyorlar...

Sonra bir an gözümde herhangi birinin büyüdüğünü canlandırdım. Elinde tabancası karşısında her kim varsa düşman gördüğü, kızdığı bir arkadaşı, karısı, hatta çocuğuna ateş ediyor.

Hiç kuşkum yok ki, çocuğuna tabanca, tüfek satın alan bir anne ve baba böyle bir son düşünmüyor.  Sorsanız her biri savaş ve şiddet karşıtı olduğunu söyler. Neden o zaman şiddeti içselleştirecek, olağan kılacak silah satın alıyorsun dediğinizde de, o kadar çok istedi ki karşı koyamadım, dedesi, amcası aldı gibi onlarca farklı neden dillendirebilirler.

Çocukların büyük bir bölümü erkek adamın silahı olur söylemiyle yetişiyor. Büyüyünce de beline silahını takıyor. Biri canını mı sıktı, yan gözle mi baktı, aynı çocuklukta olduğu gibi çekiyor silahını.

Sadece bu kadar mı internet üzerinden ‘Gerçekçi lazerli, boncuk atar oyuncak tabancalar’ satılıyor. Kitapçıların bugün büyük bölümünde tabancaların, çeşit çeşit savaş oyunlarının satıldığı bölümler var.

ERKEĞE TABANCA KIZA BEBEK

Dün öğleden sonra Türkiye’de ilk oyuncak müzesini kuran şair ve yazar Sunay Akın’la, Mall Of İstanbul MOİ Sanat’ta buluştuk. Akın’ın küratörlüğünü de üstlendiği ‘5000 Yıllık Hikaye - Oyuncak Sergisi’nde kendi özel koleksiyonundan oluşan, dünyanın çeşitli ülkelerinden topladığı ve farklı kültürleri simgeleyen antika oyuncaklar yer alıyor.

Sunay Akın’ın 20 yılda 40 farklı ülkenin antikacılarını dolaşarak oluşturduğu, 4 bin parçalık koleksiyonunun daha önce hiçbir yerde sergilenmemiş parçalarıyla düzenlenen sergi, oyuncak tarihinin gelişiminin kronolojik bir sıralamayla verilmesiyle de Türkiye’de bir ilk.

Sergiyi dolaşırken gözüme hiç silah, tabanca çarpmadı. Bu özel seçiminiz mi diye sordum. O da benim gibi aynı dertten mustarip. “Bizde erkek çocuğa tabanca, kız çocuğa ise bebek alınır. Ve, gazete haberlerini okudukça “Kadın cinayetlerini nasıl engelleriz? diye kara kara düşünürüz.. Oysa, büyüdüğünde birinin öteki çocuğu vuracağı hepimizin gözleri önündedir!” diyor.

HİTLER VE SAVAŞ OYUNCAKLARI

Savaş oyuncakları ilk kez 1933 yılında Hitler’in emriyle dönemin en önemli oyuncak firmasına yaptırılıyor. İkinci Dünya Savaşı  başladığında da ilk kapatılan oyuncak fabrikaları oluyor. Çünkü hepsinde silah üretiliyor. On yıl boyunca oyuncak silahlarla büyüyen çocuklar da sonra güle oynaya cepheye gidiyor.

Kısacası savaşların şiddetin tek nedeni olmasa da silahlar ve şiddet içeren  oyuncaklarla bireysel silahlanma ve savaşma kültürü biteviye yeniden üretiliyor. Amerika’da yılda üç beş kez çocukların okul basıp yüzlerce kişiyi ateşli silahlarıyla öldürmesi, gencecik çocukların terör örgütlerine katılması, savaşlarda ölmenin ve öldürmenin kutsanması hep bu kültürün ürünü değil mi?

5000 YILLIK HİKAYE

Konunun iç açıcı bölümüne dönecek olursak, Mall of İstanbul MOİ Sahne’deki 5000 Yıllık Hikaye - Oyuncak Sergisi’yle ilk kez oyuncak tarihinde bir zaman çizelgesi kurulmuş. Oyuncak müzelerinde eserler tematik olarak sergilenir. Buradaysa arkeolojik döneme ait oyuncaklardan 1700’lerden 2. Dünya Savaşı sonrasına kadar uzanan bir süreçte oyuncağın gelişimini ve değişimini görmek mümkün.

Sunay Akın “Oyuncağı çocuklarına hayalleri büyüsün, daha çok hayal kursun diye üreten ve bu amaçla çocukların veren ülkeler dünyayı yönetiyorlar. Uzay konulu ilk oyuncaklar 1920’lerde Amerika Birleşik Devletleri’nde üretildi.. Ve o oyuncaklarla oynayan çocuklar NASA’yı kurdular” diyor çok haklı.

Daha önce hiçbir yerde sergilenmemiş oyuncaklar arasında Teddy’den Fatoş Bebek’e, tarihte üretilen ilk Mickey Mouse’tan uzay temalı oyuncaklara, ilk Ford T modeli oyuncaktan bebek evlerine kadar birçok antika ve değerli parçanın yer aldığı, her biri yapıldıkları dönemin izlerini taşıyan, uygarlık tarihini oyunla anlatan bu sergiyi çocuklar da yetişkinler de kaçırmasın derim.

Umarım sergi, Torunlar GYO Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Torun’a  yaptığımız ısrarlar üzerine uzatılır, hatta kalıcı olur ama şimdilik Nisan sonuna dek gezebilirsiniz...