Etna'nın eteklerinde Sicilya şarapları

Sicilya şarapları son on yıldır büyük bir değişim içinde. Sürdürülebilir tarım, temiz enerji ve adaya özgü üzüm cinsleriyle dünyaca ünlü şarap yapma iddiasındalar
Etna'nın eteklerinde Sicilya şarapları

Etna ve mafya, Sicilya dendiğinde ilk akla gelen sözcükler... Neredeyse Sicilya hakkında çıkan tüm haberlerde bu iki sözcükten biri mutlaka yer alır. Bu yazıda ise sıkıcı ya da heyecansız olması pahasına mafya yok. Sadece bağlar, şarap üretim tesisleri, kısacası yeni Sicilya var. Çünkü artık onlar her şeyden çok şaraplarıyla ve turizmle anılmak istiyor.
Geçen hafta Figen Batur’la beraber Assovini Sicilia’nın davetlisi olarak Sicilya’daydık. İlk üç gün gruplar halinde farklı bölgelerdeki şarap üreticilerini ziyaret ettik. Bağ evlerinde konakladık. Üretim tesislerini dolaştık, en özel şaraplarını tattık. Deniz seviyesinden bin beş yüz metre yükseklikte bağlara dar dağ yollarında döne döne tırmanarak saatler süren yolculuklardan sonra varmak keyifli olduğu kadar yorucuydu da.
Walter Speller, Donatello Codonesu, rehberimiz Maria, Figen ve benden oluşan beş kişilik küçük grubumuzun ilk durağı Sicilya’nın en eski ve güçlü ailelerinden Tasca d’Almerita’ların Palermo yakınlarındaki Regaleali bağlarıydı. 1830 yılından beri toprağa bağlı yaşayan Tasca d’Almerita ailesinin dördüncü kuşağı Alberto Tasca bizlere gerçek bir Sicilya misafirperverliği gösterdi. Geceyi ailenin tarihi şatosunda yer alan konuk evlerinde geçirdik.
Sonraki günler Viticultori Associati (Şarap Üreticileri Kooperatifi), Feudo Principi di Butera, Feudi del Pisciotto, Barone di Villagrande, Azienda Benanti’nin bağlarını ve tesislerini dolaştık, şaraplarını tattık.
Ardından da bu yıl dokuzuncusu gerçekleşen ‘Sicilia en Primeur’ kapsamında Etna Dağı’nın eteklerindeki Etna Golf Resort & Spa’da tüm gruplar bir araya geldi. Bölgede yaşayan tüm Sicilyalılar gibi biz de güne ona bakarak başladık. Etna’nın tüm tehlikesine, yok ediciliğine rağmen, inanılmaz bir cazibesi var. Ona karşı korku kadar hayranlık da besleniyor. 

Üreticilerin işbirliği
Etkinlikte Sicilya’nın Nero D’Avalo, Catarrato, Nerello Mascalese, Nerello Capuccio ve Inzolia gibi geçmişten miras yerli üzümlerden yapılanlar başta olmak üzere 28 üreticinin 200 şarabı tadıldı.
Bağları dolaşıp, şarap üreticileriyle konuştuktan sonra toprağa bağlılıklarından, kurdukları kooperatiflerden, birliklerden etkilenmemek mümkün değil. Tabii insan böyle bir etkinliğe katılınca ister istemez Türkiye’deki şarap sektörüyle karşılaştırmalar yapıyor. Aslında “Yerli üzüm cinsleri mi uluslararası üzümler mi” gibi tartışılan kimi sorunlar benzerlikler de taşıyor.
İtalyan şarapları uzmanı Walter Speller’in gezi sırasında sık sık dillendirdiği gibi “Sicilyalıların dünya pazarında ancak Nero D’Avalo, Inzolnia, gibi adanın karakteristiğini taşıyan üzümlerden yapılan şaraplarla arzuladıkları patlamayı yakalama şansları olabilir”. Zaten özellikle genç kuşak üreticiler bunun farkında ve yerli cinslere yönelmişler. Üzümlerindeki o benzersiz tatta volkanik toprakların payının farkındalar. Bu yüzden de kültürel ve tarımsal bir zenginlik olarak gördükleri Etna bölgesine hem devlet destek veriyor hem de yerel üreticiler taşın altına ellerini koymuşlar. Birçok bağın lavların altında yok olduğu 2002’den sonra bölgeye tekrar yatırım yapıyorlar. Önceliklerini enerji tasarrufu, temiz enerji ve sürdürülebilir tarım olarak belirlemişler.
Bu gezinin benim için ilginç yanlarından biri tüm üreticilerin, yaptıkları işe tutkuyla bağlı olmaları ve hiç eksilmeyen heyecanlarıydı. Bugünlük yerimiz bu kadar, tadım notları, bağ evleri ve yemekler ise yarınki yazının konusu...

Şarap ve yemek turizmi
Assovini Sicilia 1998 yılında büyüklü küçüklü üreticilerin bir araya gelmesiyle kurulmuş. Bugün 66 üyesi var. Sicilya’da üretilen şarapların yüzde 80’i şişeleniyor. Üretimin yüzde 42’si İtalyan pazarına veriliyor, yüzde 58’i ise 24 ülkeye ihraç ediliyor. Şarapların yüzde ellisi yerli üzümlerle üretiliyor. Üreticilerin yüzde 40’a yakını organik yetişmiş üzüm kullanıyor. Yüzde 39’unun bağlarda konaklama tesisi var. Hemen tüm üye üreticiler tadım tesislerine sahip, büyük bir kısmı yemek de sunuyor. Şarap turizmini geliştirmek istiyorlar. 2011 yılında bağları 11 bin kişi ziyaret etmiş.