Organik ya da bol böcek ilaçlı hangisini tercih edersiniz?

Organik mi doğal mı yoksa bol böcek ilaçlı endüstriyel tarım ürünü mü tercih edelim? Son yıllarda hiç olmadığı kadar kafalar karışık ama bu çok iyiye işaret artık insanlar yediklerinin içinde ne olduğunu sorgulamaya başladı...
Organik ya da bol böcek ilaçlı hangisini tercih edersiniz?

Varlığımızı borçlu olduğumuz, beslenme-sağlık ilişkisi son yılların en çok tartışılan konuları arasında. Ancak bir o kadar da kafalar karışık. Çünkü ‘organik, doğal, konvansiyonel, endüstriyel gıdaların birbirinden farkı’, ‘hangisi daha sağlıklı’ gibi soruların cevaplarının bilimsel verilerle, etik kurallar çerçevesinde ortaya çıkması gerekirken, ilgili ilgisiz her önüne gelen ahkam kesiyor.
Bir doktor ya da diyetisyen karşınıza geçip margarinin yayık tereyağından, pastörize sütün köylüden alınmış taze sütten daha yararlı, tarım ilaçlarının zararsız, organik ve endüstriyel ürünlerin beslenme değeri açısından birbirinden farkı olmadığını söyleyebiliyor.
Oysa yapılan araştırmalara göre organik gıdalar daha çok antioksidan ve daha az böcek ilacı kalıntısı içermesinden dolayı endüstriyel gıdalara göre çok daha sağlıklı. İngiltere’de Newcastle Üniversitesi de bu konuda kapsamlı bir araştırma yapan eğitim kurumlarından biri.

Organik gıdaların, endüstriyel tarım yöntemleriyle yetiştirilen gıda ve hububatlara göre %19 ve %69 arasında değişen oranlarda daha çok antioksidan madde içerdiği sonucuna varan araştırmacılar, “organik gıdalarda bulunan antioksidan maddelerin kalp- damar, nörodejeneratif hastalıklar ve kanseri önlediğini söylüyor.


4 KAT FAZLA BÖCEK İLACI


Çünkü konvansiyonel, daha doğrusu endüstriyel tarımla üretilen gıdalardaki böcek ilacı kalıntısı, organik gıdalardakine göre 4 kat daha fazla. Ayrıca organik gıdalardaki, kadmiyum metali ve diğer zehirli metallerin oranı konvansiyonel gıdalara göre çok daha düşük.
Ancak nedense son dönemde katıldığım yemeklerde, arkadaş sohbetlerinde sık sık “organik gıda ile endüstriyel yöntemlerle üretilen ürünler arasında pek de bir fark olmadığı, sadece fazla para ödediğimiz” dillendirilmeye başlandı.

Yurt dışında da durum farklı değil, bir tarama yaptığınızda orada da bu iki farklı görüş çarpışıyor. Mesela BBC’de çıkan bir haberde organik gıdalardaki protein ve aminoasit miktarının konvansiyonel gıdalara göre daha düşük olduğu söyleniyor.

The Guardian gazetesine açıklama yapan ‘King’s College London Üniversitesi’ Beslenme Profesörü Tom Sanders “organik gıdalarla beslenmek daha sağlıklı beslenmek demek değildir. Önemli olan tükettiğiniz gıdaların organik veya konvansiyonel olması değil, nasıl beslendiğiniz. Sebze ve meyve ağırlıklı bir beslenme yerine fast-food tüketmeyi tercih ediyorsanız, sağlıksız besleniyorsunuz” diyor.
Organik ve konvansiyonel gıdalar üzerinde yapılan araştırmaların birkaçı Prof. Sanders’ın bu açıklamasını destekler nitelikte. 2012 yılında Stanford Üniversitesi’nde yapılan araştırmalar sonucunda da organik gıdaların genelde, endüstriyel gıdalardan ‘daha sağlıklı’ olmadığı açıklanmıştı. 2009 yılında ‘American Journal of Clinical Nutrition’ adlı dergide, “ikisi arasında besin kalitesi açısından bir fark yok” açıklaması yer alıyordu.

Ben bu görüşlerin tehlikeli ve yanıltıcı olduğunu düşünüyorum, özellikle de denetimsiz tarım ilacı ve hormon kullanımı çok fazla olan ülkemizde. Yukarıda sözünü ettiğim Newcastle Üniversitesi’ndeki çalışma ve daha bir çok bilimsel araştırmada kanıtlandığı gibi organik gıdalar daha çok antioksidan ve daha az böcek ilacı ve metal kalıntısı içeriyor.

Organik yöntemlerle yetiştirilmiş bir çileğin, hormonla desteklenmiş, tarım ilacıyla böcekten korunmuş, verimi artmış, ilaç kalıntılı çilekten daha sağlıklı olmadığını söylemek ancak akıl tutulmasıyla açıklanabilir.

Besin kalitesi farkı yok, diyelim ki lezzet faktörünü de üzerine üç kaşık pudra şekeri dökerek çözdük. Peki insan yağ dokusu ve anne sütünde yapılan analizlerde yoğun miktarda tarım ilacı kalıntılarının bulunmasına ve bu ilaçların kısırlıktan, kansere bir çok hastalığa neden olmasına ne diyebiliriz?

Türkiye’de de bu konuda yapılan araştırmalar var. Konuya ilgi duyanlar Dr. Yavuz Dizdar’ın Hayy Kitap’tan çıkan ‘Yemezler’ adlı bilimsel verilerle gıda-hastalık ilişkisini irdelediği, tarım ilaçlarının kullanımı ve zararları konularında yazdıklarını okuyabilir. Kitap ufuk açıcı, düşündürücü bilgiler içeriyor.

Bu çok derin ve birçok farklı boyutu olan bir konu daha doğrusu sorun. Kanser başta olmak üzere hastalıklar hızla artarken böcek ilaçlarının aşırı doz kullanılmasının önüne geçilemiyorsa en uygun alternatifler organik ya da üretim kalitesi düşüyor gerekçesinin arkasına gizlenmeyerek iyi tarıma yönelmek olmalı...