'Slow Olive' zeytinin anavatanı Mardin'de yapılabilecek mi?

Slow Food'un, zeytin kültürünü dört bir koldan mercek altına almak üzere 'Slow Olive' alt başlığıyla yapacağı uluslararası etkinliğin merkezi Türkiye, eğer koşullar elverirse yeri de zeytinin anavatanı Mardin olacak...
'Slow Olive' zeytinin anavatanı Mardin'de yapılabilecek mi?

Geçen hafta sonu 11. Ayvalık Uluslararası Zeytin Hasat Günleri sırasında Slow Food Türkiye üyelerinden ve dostlarından bir grup bir araya geldi. Slow Olive fikrinin nasıl ortaya çıktığı ve önemi anlatıldı. Slow Food Uluslararası Konsey Üyesi Defne Koryürek bir toplantı sırasında “Slow Fish, Slow Cheese, Slow Wine gibi alt başlıklar varken neden ‘Slow Olive’ de olmasın” diye bir fikir ortaya atmış. Fikir kabul görünce de hazırlıklar başlamış.

Aslında zeytine ilişkin sorunlar diğer üretici ülkelerde olduğu gibi bizde de Zeytin Hasadı Şenlikleri sırasında düzenlenen toplantılarda masaya yatırılıyor. Ama bu toplantılara genellikle zeytin, zeytinyağı üreticileri ve uzmanlar katılıyor.

Ancak Slow Food şemsiyesi altında gerçekleşen etkinliklerde ekonomisinden sosyolojisine, antropolojisinden gastronomisine geniş bir çerçevede ürünün kültürü bir bütün olarak ele alınıyor. Akademi ve gastronomi dünyası, aktivistler ve sivil toplum örgütleri bir pazar alanında bir araya gelme, tartışma, tanışma, iletişim kurma şansına sahip oluyor.

İhtiyaç var mı böyle bir buluşmaya derseniz, zeytinlikleri imara açan zeytin yasa tasarısı Meclis’te beklerken, Soma Yırca köyü örneğinde olduğu gibi pervasızca ağaçlar kesilirken uluslararası boyutta etkinliğinin Türkiye’de olması çok yerinde bir girişim.

Sorunlar ülke politikasıyla da sınırlı değil. Zeytin üreticisi ağacının kıymetini bilmiyor. Zeytinler işkence yapar gibi ağaç dallarına vurularak dökülüyor, zeytinler tırmıkla toplanıyor. Verimin artması için zeytin ağacının da ilgi bakım ve şefkate ihtiyacı olduğunu kimse düşünmek istemiyor. Zeytinyağı üretimi derseniz hala onda da sorunlar dağ gibi.

En çok zeytin üreten ve tüketen ülkelerden biriyiz ama zeytini hala ekonomik olarak tam anlamıyla değerlendiremiyoruz. Zeytin ağacı sayısı artıyor, zeytinyağı üretimi düşüyor. Çünkü bir dönüm araziye 10-12 ağaç dikilmesi gerekir gibi bilimsel ve geleneksel yöntemler göz ardı ediliyor. Zeytin gen kaynakları araştırmalarına göre şu an 82 zeytin çeşidi var. Ama bu türler hızla yok oluyor.

Öte yandan Defne Koryürek’in vurguladığı gibi aslında İtalya’dan Filistin’e tüm Akdeniz ülkelerinin zeytin politikalarında sorunlar var.

NEDEN MARDİN?

Slow Olive etkinliğinin zeytin ağacının ana vatanı olarak gösterilen coğrafyada yer alan Mardin olması düşünülmüş. Ancak bölgedeki gerginlikler, hemen sınırın ötesindeki savaş nedeniyle henüz Mardin konusunda kesin karar verilemiyor.

Aslında tarih 15-17 Nisan 2016 olarak belirlenmiş. Eğer Mardin Slow Olive buluşması güvenlik nedenleriyle gerçekleştirilemezse, ikinci seçenek için Slow Food İzmir Bardacık Lideri Nedim Atilla’nın önerisiyle Urla’nın adı geçiyor.

Son dönemde ardı arkası kesilmeyen IŞİD terörü Ankara, Paris ve Beyrut’ta ölen yüzlerce insanın ardından nasıl umutlu olunabilir bilemiyorum ama toprak, doğa ve insana saygı yine de gelecek için tek umudumuz. Tüm uygarlıkların kutsadığı, tüm dinlerde yeri olan barış ve bereket sembolü zeytin de dileyelim vesile olsun insanlığın aklının başına gelmesine...