Washington Büyükelçilik Rezidansı'nda cazlı günler

Washington'ın caz tarihine ışık tutan kitabın tanıtımı Büyükelçi Namık Tan'ın ev sahipliğinde Everett House'ta yapıldı. Burası cazın efsanevi isimlerinden Ahmet Ertegün'ün de büyüdüğü ev...
Washington Büyükelçilik Rezidansı'nda cazlı günler

Washington Büyükelçilik konutundayız. Türkiye’de ortalık toz duman ve moraller yerde sürünürken iyi bir şeylere tanıklık etmek iyi geliyor. Burada olma nedenimiz İstanbul Kültür Üniversitesi’nin (İKÜ) yayımladığı Büyükelçilik Konutu ve onun çevresinde Washington’ın kültürel tarihini anlatan kitap: ‘The Turkish Ambassador’s Residance and Cultural History of Washington, DC.’. Washington DC’nin kültürel özellikle caz tarihine ışık tutan kitabın sunumu pazartesi günü Büyükelçi Namık Tan’ın ev sahipliğinde Everett House adıyla da anılan rezidansta yapıldı. İKÜ Mütevelli Heyeti Başkanı Bahar Akıngüç Günver, kitabın yazarları Skip Moskey, Caroline Mesrobian Hickman, John Edward Hasse de konuşma yaptı.

Toplantıya Washington’ın kültür-sanat dünyasından isimlerin aralarında olduğu 100’e yakın davetli katıldı. Mica Ertegün, yeğeni Leyla Ertegün ve evin ilk sahibi Edward Hamlin Everett’in torunu Lisa McCowan onur konuklarıydı. ‘The Turkish Ambassador’s Residence and the Cultural History of Washington, DC’ kitabı kadar, kitabın çıkış öyküsü de ilginç. İKÜ Uluslararası Bölüm Başkanı ve Global Political Center Direktörü Mensur Akgün ve meslektaşı Sylvia Tiryaki Washington’da Namık Tan ve elçilik müsteşarı Rauf Alp Denktaş’tan evin 100 yıl geriye uzanan öyküsünü dinler. Akıllarına bu öykünün kitabını yapmak gelir. İstanbul’da düşüncelerini Bahar Günver’le paylaşırlar ve iki yıllık bir çalışmanın ardından elçilik binası ve Washington’ın bir dönemini gözler önüne seren bir kültür tarihi kitabı ortaya çıkar.

Everett House
Washington’da 20. yüzyıl başının en karakteristik yapılarından kabul edilen Sheridan Circle’daki ‘Everett House’ Ohio’lu mültimilyoner sanayici Edward Hamlin Everett tarafından yaptırılmış. 1910-1915 arasında ailenin kışlık evi olarak inşa edilen evin mimarı da 1908’de İstanbul’daki eski Amerikan konsolosluk binasını yapan George Oakley Totten. Everett Evi de Osmanlı mimarisinden izler taşıyor.
Everett’ların maddi durumu ‘1930 Dünya Ekonomik Bunalımı’ döneminde bozuluyor. Ailenin görkemli günlerini geçirdiği, Washington sosyal hayatında önemli bir yere sahip ev, Edward Hamlin Everett’in ölümünün ardından eşi tarafından tüm möbleleri ve çok değerli tablolarıyla birlikte büyükelçilik binası olarak 1932’de 402 bin dolara Türkiye’ye satılıyor.

Kitapta Washington’ın kuruluş tarihi, şişe kralı olarak adlandırılan Edward Hamlin Everett’ın yaşamı, binanın mimarisi, içindeki sanat eserleri ve diplomat çocuklarının Washington’ı caz kentine dönüştürme öyküsü olmak üzere dört bölüm yer alıyor. En önemli bölümü kuşkusuz Büyükelçi Mehmet Münir Ertegün’ün görevde olduğu 1934-1944 arasında caz tutkunu oğulları Ahmet ve Nesuhi sayesinde elçilik binasının adeta kentin caz merkezine dönüşmesi ve Afro Amerikan cazcılara kapılarını açması.

1939-1944 arası elçilikteki jam session’lar sayesinde Washington’daki ırkçı hava kırılır. O yıllarda alışılmadık bir biçimde siyah müzisyenlerle sofraya oturulur. Dönemin caz kültürü Ahmet Ertegün sayesinde hareketlenir. Duke Elligton Orkestrası, Count Basie Band gibi onlarca isim elçilikte unutulmaz konserler verir. 1944’te Ahmet 20, Nesuhi 26’sındayken Münir Ertegün ölür. Kardeşlerden beklenen diplomat olmalarıdır. Ancak Ahmet Ertegün Georgetown Üniversitesi’nde eğitimini tamamlar. Şoförlü, uşaklı günler geride kalmıştır, bir süre plak koleksiyonlarını satarak idare ederler. New York’ta müzik yaşamına devam eder ve müzik dünyasına kazandırdıkları isimlerle Amerikan müzik tarihinde birer efsane olurlar.