Afganistan da Erdoğan-Obama gündeminde

Türk medyasına bakarsanız, 7 Aralık'ta yalnızca Erdoğan Obama'dan taleplerde bulunacak...

ABD Başkanı Barack Obama’nın Afganistan’a asker gönderme kararını açıklaması ve Türkiye dahil müttefiklerinden yeni asker talebinde bulunması Başbakan Tayyip Erdoğan’ın önem verilen ABD seyahatinin öncesine denk geldi.
Obama, ABD’nin Afganistan’a 30 bin asker göndereceğini açıklarken, müttefiklerinden de (toplamda) en az 5 bin askerlik artış beklediğini söylüyor.
Bu talebe ilk olumlu yanıtın NATO’nun askeri kanadına dönüş yapan Fransa’dan gelmiş olması, ABD-AB dengeleri açısından da önemli; Türkiye’nin Batı’yla ilişkileri açsından da...
Ama şu anda Ankara’da tartışılan konu Fransa boyutu değil. ABD’nin Ankara Büyükelçisi James Jeffrey, dün Türkiye’den Afganistan’a daha fazla asker beklediklerini açıkladı. Bu özel olarak Türkiye’ye yapılmış bir çağrı değil; dün aynı saatlerde bütün NATO ülkelerindeki ABD temsilcilerinin benzeri açıklamaları yaptığı anlaşılıyor.
Türkiye’nin Afganistan ile özel ilişkileri var. Daha önce NATO’nun Afganistan’daki siyasi temsilciliğini de (Hikmet Çetin ile) yürütmüş olan Türkiye geçtiğimiz 1 Kasım’dan itibaren Kabil bölge komutanlığını yeniden üstlendi. Bu komutayla birlikte Türkiye’nin Afganistan’daki askeri varlığı 700 küsurdan 1750’ye yükseltilmiş oldu.
Kabil bölge komutanlığı bir tür inzibat görevi. Yani El Kaide, ya da Taliban militanlarıyla doğrudan çatışmaya girme görevi yok.
Zaten daha Yaşar Büyükanıt’ın Genelkurmay Başkanlığı döneminde Ankara ‘Türkiye’nin kendi terörle mücadelesi devam ederken başka yerlerde terörle mücadeleye asker gönderemeyeceğini’ söylemişti. Aynı çizgi Orgeneral İlker Başbuğ döneminde devam ediyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları da Türkiye’nin Afganistan’a gönderdiği askerlerin terör ve uyuşturucuyla mücadele operasyonlarda yer almayacağı kaydını getiriyor. Dolayısıyla, bugün Brüksel’de Ahmet Davutoğlu’nun da katılımıyla yapılacak NATO Dışişleri Bakanları toplantısında Türkiye’nin Obama’nın çağrısına destek vermesi, belki (Afgan ordusunun eğitimi, altyapı çalışmaları ve inzibat görevleri için) bir miktar daha birlik
sevk edebileceğini açıklaması bekleniyor.
Ancak dağlarda savaşmak için Afganistan’a Mehmetçik gitmeyecek. Ne iktidar, ne muhalefet cephesinde buna onay verecek hava var zaten.
Yine de bu konu Başbakan Erdoğan’ın 7 Aralık’ta Beyaz Saray’da Başkan Obama ile yapacağı görüşmede gündem maddelerinden biri olmaya aday.
Bir başka gündem maddesinin ne olacağını da yine dün Ankara’da Başbakan Erdoğan ve
Enerji Bakanı Taner Yıldız ile görüşen ABD’nin Hazar Enerji Havzası temsilcisi Richard Morningstar’ın sözlerinden öğrendik.
Morningstar, İran nükleer programında Batı’yla işbirliği yapana dek, Türkiye’nin İran’la gaz ve diğer enerji anlaşmalarını uygulamaya almamasını tercih edeceklerini söyledi.
Tabii Türk medyasındaki genel havaya bakacak olursanız, o görüşmede yalnızca Erdoğan’ın Obama’dan talepleri sıralayacağını düşünebilirsiniz. Oysa bir kısmını aşağıdaki tabloda da görebileceğiniz gibi, karşılıklı talepler söz konusu. Uluslararası ilişkilerde kimse kimseye karşılıksız iyilik yapmıyor.

7 Aralık’ta Erdoğan-Obama görüşmesi öncesinde

Türkiye, ABD’den ne istiyor?
* Irak’ta PKK terörizmine karış daha aktif destek
* Kıbrıs’ta mart sonuna dek çözüm için Rumlara baskı
* Ermenistan’a Karabağ konusunda Azerilerle uzlaşmaya ikna çabası

ABD, Türkiye’den ne istiyor?
* Afganistan’da El Kaide/Taliban terörizmine karşı daha aktif destek
* İran’a nükleer baskı için, gaz anlaşmasını uygulamaya koymama
* Karabağ anlaşmasını beklemeden protokol onayı