AKP'nin niyeti

Sezer'in 'Rejim sıkıntısı' uyarısı, AKP'nin Gül'ü cumhurbaşkanı seçtirme kararlılığını etkiler mi? Gül, dün etkilemeyeceğinin ilk işaretlerini verdi.

AK Parti yönetimi için 'kötü' ve 'daha kötü' senaryolardan, ilki gerçekleşti ve Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi için değişiklik paketini veto etti. Başbakan Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla tertip almış olan parti, dün geceden itibaren Meclis süreçlerini başlattı. Hedef, Anayasa Komisyonu'nu ve Genel Kurul'u azami süratte işleterek, tercihan 30 Mayıs'ta paketi aynen ve ikinci kez Köşk'e göndermek.
Eğer AK Parti paketin Meclis'te ikinci kez oylanmasında 367 oyu bulursa, Sezer'in iki seçeneği kalacak geriye, onaylamak, ya da halkoyuna, referanduma götürmek.
Sezer'in dün 'Rejimi sıkıntıya sokar' dediği Anayasa değişikliğini, önüne aynen gelirse onaylaması sürpriz olur. Referandum ise, baştan beri Erdoğan'ın hedefi. Düzeltelim, baştan beri değil, Anayasa Mahkemesi'nin CHP'nin başvurusu üzerine cumhurbaşkanlığı seçiminde oturum yeter sayısı için de 367'yi gerekli görmesinden itibaren hedefi. Erdoğan, Anayasa Mahkemesi kararını, oyun başlamışken kuralların değiştirilmesi olarak algıladı. Misilleme olarak, kendisi de kuralları oyun devam ediyorken değiştirmeye karar verdi. İçinde yaşadığımız kararsız ve belirsiz süreç budur.
Erdoğan ne pahasına olursa olsun bu süreçte AK Partili bir ismin, gelinen aşamada Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı seçilmesini sağlamak amacıyla, aslında Sezer'in vetosunu bir önkabul olarak alıyordu. Daha bu adımı ilk attığında genel seçim sandığı ile birlikte referandum sandığını da halkın önüne koymaktan söz etmesi bunu gösteriyordu.
Erdoğan'ın 22 Temmuz'da milletvekili seçiminin yanı sıra, halka cumhurbaşkanını seçmek isteyip istemediğini sordurabilmesi için, Meclis'in yeni bir yasal düzenleme yapması gerekiyor. Bunu yaptırabilirse genel seçimin temasını tamamen 'devlet ve kurumlarına karşı millet' temasına çevirebilir. Bu ideolojik kutuplaşmadan oy da sağlayabilir.
Bu oyun planı, dün Cumhurbaşkanı Sezer'in 'Rejim sıkıntısı' uyarısıyla değişebilir mi?
Şu anda böyle bir değişikliğin hiçbir işareti yok. Dün İzmir'de bir şehit cenazesinde yanında Cumhurbaşkanı Sezer ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt olduğu halde protesto edilen Erdoğan, hafta başında TÜSİAD'da yaptığı konuşmada sözünden dönme emaresi göstermedi. Hatta TÜSİAD Başkanı Arzuhan Doğan Yalçındağ'ın, cumhurbaşkanı seçiminin aceleye getirilmemesi daha iyi olur' türünden mutedil uyarısına tepki gösterdi.
AK Parti'nin Çankaya yolundan ne pahasına olursa olsun dönmeyeceğinin bir işaretini de dün Dışişleri Bakanı Abdullah Gül verdi. NTV'de Murat Akgün'ün sorularını yanıtlarken, halkın istediği her kesimi buluşturacak cumhurbaşkanının kendisi olduğuna inancını tekrarladı. Ankara bombalaması ardından yaralıları ziyaret ettiğinde 'modern bir kadıncağızın' yaralı halinden çok, kendisinin cumhurbaşkanı seçtirilmemesine üzüldüğünü gördüğünü aktardı. (Bu arada Murat Akgün'ün söyleşisi, son zamanlarda televizyonda gördüğüm en iyisi idi. Son zamanlarda zor tahammül edilen çanak sorulara mütebessim yanıtlar yerine, usulünce ve yerinde sorulmuş sorulara açık yanıtlar izleyebildik.)
Özetle, Gül de Erdoğan gibi AK Parti'nin oyun planını sürdürmekte ısrarlı.
Anayasa değişikliği Meclis'ten bir kez daha geçerse, 22 Temmuz'da iki sandık sloganının tutması için Meclis'in biraz daha mesai yapması gerekecek. Erdoğan'ın sonuna dek aynı tutumu sürdürüp sürdürmeyeceği o aşamada belli olur.
Eğer referandum sonbahara bırakılırsa, bakarsınız yeni Meclis, cumhurbaşkanı yetkilerini de içeren daha kapsamlı bir Anayasa paketi kararı alarak mevcut süreci iptal eder. Ya da bakarsınız, 'İki sandık' için sistem biraz daha zorlanır, referandum sandığından değişikliğin onayı çıkar.
Peki o zaman sandıktan Gül mü çıkar, bir başkası mı? Örneğin İsmet Berkan'ın hep yazdığı gibi Deniz Baykal ya da siyasi olmayan laik bir başka isim mi? Sandık bu, belli olmaz. Yeter ki sandığı görelim, yeter ki siyasi hedeflere ulaşmak için hukukun her yönden zorlanması sandığı görmemize engel olmasın.