Asena, Vaşington'dan geliyor

Türk mitolojisine göre Asena, Orta Asya'da yaşayan ataların önüne düşüp onlara sıkışıp kaldıkları anayurt Ergenekon'dan çıkartan dişi kurdun adı.

Türk mitolojisine göre Asena, Orta Asya’da yaşayan ataların önüne düşüp onlara sıkışıp kaldıkları anayurt Ergenekon’dan çıkartan dişi kurdun adı.
Çin’in batısında, Doğu Türkistan da denilen Sincan özerk bölgesindeki Uygurlara yönelik devlet şiddetinin patlamasıyla öne çıkan iş kadını Rabia Kadir, efsanedeki Asena’nın binlerce yıl sonra vücut bulmuş halini andırıyor.
Bir farkla ki, Rabia ABD Başkenti Vaşington’dan Orta Asya’ya yöneliyor; ara durağı ise Türkiye olacak gibi görünüyor.
Uygur Türklerini ve genel olarak Türk kamuoyunu memnun eden bu durum Başbakan Erdoğan’ın 9 Temmuz’da Rabia Kadir’e vize verme kararıyla oldu. Öğrendiğimize göre Vaşington büyükelçiliğine vize başvurusu yapan Kadir’in Türkiye’ye gelişi yarın Ankara’da imzalanacak Nabucco doğalgaz anlaşmasından sonraya kalacak: Ama Sincan katliamı dahil öyküsü büyük resimde bir enerji kavgasıyla bağlantılı görünüyor. Nasıl mı?
Mayıs ve haziran ayı, Orta Asya ve Hazar enerji kavgasının zirveye ulaştığı bir ay olmuştu.
Rusya’nın Türkmenistan’la Kasım 2007’de imzaladığı ve bütün doğalgazını taahhüt ettiği anlaşma (Radikal, 2 Aralık 2007) Avrupa’nın enerji alternatifi sayılan Nabucco doğalgaz anlaşmasını tehlikeye atmıştı. Nabucco’nun amacı Orta Asya ve Hazar gazını Orta Avrupa’ya taşımaktı. Ancak İran’ın nükleer programı ABD’yi yine gerince, geriye Türkmen ve Azeri gazı kalmıştı. Bu anlaşma sonrası ABD Türkiye ve Avrupa’ya  Kürt bölgesi üzerinden Irak gazı önermeye başlamıştı.
Ama işler Rusya’nın umduğu gibi gitmedi. ABD’de patlayan ekonomik kriz petrol fiyatlarını ve ona bağlı olarak doğalgaz fiyatlarını aşağı çekti. O kadar ki, kriz öncesi 2008 Temmuz’unda dünya ortalaması olarak 1000 metreküpü 400 dolara alıcı bulan gazın fiyatı 2009 Temmuz başında tam yüzde 66 azalarak 137 dolara indi. Kavga da sertleşti.
Rusya 2009 başında Türkmenistan’dan aldığı gazın fiyatının düşürülmesini talep etmeye başladı. Tek geliri bu olan Türkmenistan ise karşı çıkıyordu.
1 Nisan 2009’da Moldova’da bir patlama oldu: Türkmenistan’dan Avrupa’ya gaz taşıyan botu patlamıştı. Gazprom sevkıyatın durduğunu açıkladı.
Türkmenler el altından Amerikalılarla ilişkiye geçerek, Azerbaycan’a ve oradan da Nabucco’ya Hazar üzerinden gaz satma görüşmeleri başlatabileceklerini söylediler.
Türkiye de devreye girdi. O arada Başbakan Erdoğan, Hilmi Güler’in yerine Taner Yıldız’ı Enerji Bakanlığı’na getirerek dış görüşme koordinasyonunu bakanlığına Ahmet Davutoğlu’nu getirdiği Dışişleri’ne verdi.
Erdoğan’ın 17 Mayıs’ta Soçi’de Rusya Başbakanı Vladimir Putin görüştüğü konular arasında Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan’ın yanında Nabucco, İkinci Mavi Akım ve Samsun-Ceyhan petrol boru hattı da vardı.
21 Mayıs’ta yeni bakan Taner Yıldız, 26 Mayıs’ta Cumhurbaşkanı Abdullah  Gül Türkmenistan’a gittiler. Amaç yeni Türkmenbaşı olan Gurbanguli Berdimuhammedov’u ikna etmekti.
Ama başka çalışanlar da vardı. 2 Haziran’da Gazprom Başkan Yardımcısı Valeri Golubev Türkmenistan fiyat indirimine gitmezse gaz alımının yüzde 80’ini durduracaklarını açıkladı.
Dışişleri Bakanı Davutoğlu’nun -hatta Genelkurmay Başkanı Orgeneral Başbuğ’un dahi 3-6 Haziran arasındaki Türk-Amerikan Konseyi toplantıları için bulundukları Vaşington temaslarında doğalgaz projeleri üzerinde duruldu.
11 Haziran’da ABD Enerji yetkilileri ve Exxon ile Chevron şirketi yetkilileri Aşkabad’ta Türkmenlerle (Nabucco dahil) stratejik görüşmeleri yaptılar.
15 Haziran’da bu kez Gazprom Başkanı Aleksey Miller Aşkabat’a Türkmen liderle görüştü. Sonuç alınamadı.
17 Haziran’da Putin Türkmenistan ile stratejik enerji ortaklığı kurmak istediklerini söyledi
24 Haziran’da Nabucco törenleri için bugün Ankara’da olması beklenen- ABD Başkanı Obama’nın Hazar Enerji Koordinatörü Richard Morningstar, Türkmen Dışişleri Bakanı Raşid Mammedov’un Vaşington’daki temaslarına atfen, Türkmenistan’ın Nabucco’nun stratejik gaz sağlayıcısı olacağını söyledi.
Oysa ABD ile Rusya bu çekişme içindeyken, aynı 24 Haziran günü Berdimuhammedov, Aşkabat’ta Çin
Başbakan Yardımcısı Li Keqiang ile bir doğalgaz boru hattı anlaşması üzerinde anlaştıklarını açıklayıverdi.
Anlaşma ile Türkmenistan 30 yıl boyunca Çin’e yılda 10 milyardan başlayıp 40 milyar metreküpe çıkacak kadar gaz sağlayacaktı. En kilit unsurlardan birisi, Çin’in bu anlaşmayla Türkmenistan’a 1 milyar doları Berdimuhammedov’un şahsına tahsis edilmek üzere 4 milyar dolarlık kredi vermiş olmasıydı.
Türkmen gazını Çin’e taşıyacak boru hattı ise, Çin’in batısındaki Uygur özerk bölgesinden, bölgenin başkenti Urumçi yakınlarından geçecekti.
Urumçi’deki ilk olaylar 30 Haziran’da patlak verdi.
3 Temmuz’da Gül, Obama ziyareti öncesi Medvedev’i, 5 Temmuz’da da Obama’yı aradı, ‘Kafkasları görüştüler’.
6 Temmuz’da Moskova’daki Obama-Medvedev görüşmesi sırasında Uygur bölgesinde olaylar zirveye
tırmandı, sıkıyönetim ilan edildi.
Erdoğan, 9 Haziran’da İtalya’da Uygur Türklerinin laik lideri, yeni Asena Rabia’ya Türk vizesi verileceğini açıkladı.
Dün 11 Temmuz günü Berdimuhammedov, ülkesinin Nabucco’ya tam destek vereceğini gaz sağlayacağını ilk kez ilan etti. Boşlukları da artık siz doldurursunuz şu pazar günü.