Dokunulmazlık hariç

Hükümet, bayram sonrası partiler yasasından şeffal mal beyanına kadar, siyasette kapsamlı bir operasyona hazırlanıyor. Ancak dokunulmazlığa sınırlama yine yok.

AK Parti, bayram tatili sonrasında yakın dönemin en kapsamlı 'siyasetin yeniden düzenlenmesi' operasyonuna hazırlanıyor. Yeni yılın ilk aylarında Meclis gündemine getirilmesi beklenen bir dizi yasa tasarısı ile siyasetin finansmanından Etik Yasası'na, Siyasi Partiler Yasası'ndan Seçim Yasası'na dek bir dizi değişiklikle, AK Parti deyim yerindeyse 'siyasete dokunacak'. Ancak milletvekili dokunulmazlıklarının sınırlandırılması bu kapsamlı paket içinde yine yer almıyor.
Hükümet kanadının bu tür kapsamlı bir hazırlık içinde olduğuna ilişkin ilk işaret, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün 10 Kasım 2006 tarihli Radikal'de yayımlanan ve yüzde 10 seçim barajının düşürülmesi çalışmasını duyuran sözleri olmuştu. Gül, sorumuz üzerine şöyle demişti: "Böyle bir çalışmamız var aslında. Bir sonraki seçime geçerli olmak üzere, barajın nasıl düşürüleceği üzerine bir çalışma yapıyoruz. Bu olabilir. Sadece baraj da değil, elektronik oylama, yurtdışındaki vatandaşlara kolay oy imkânı gibi konular da var."
O tarihte Bülent Ecevit'in cenaze töreninin gölgesinde kalan bu konular üzerine 2007 bütçesi çalışmaları sırasında AK Parti'nin siyasi konulardan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Dengir Fırat ile etraflıca konuşma imkânı bulduk. Daha sonra bayram tatili için gittiği seçim bölgesi Mersin'den yaptığımız telefon görüşmesiyle hazırlığın çerçevesi ortaya çıkmaya başladı.
Öncelikle, yasa taslakları yalnızca Gül'ün açıkladığı gibi Seçim Yasası üzerine değildi. Siyasi Partiler Yasası'nda da değişiklik öngörülüyor, ayrıca üç yeni yasa çıkarılması planlanıyordu. Yasa taslaklarının hukuki altyapıları Adalet Bakanlığı'nda hazırlanıp partinin incelemesine sunuluyor, partide Fırat başkanlığında oluşturulan bir komisyon bu metinleri parti üst kurulu ve Başbakan Tayyip Erdoğan'ın onayına hazır hale getiriyor.
Fırat'ın verdiği bilgilere göre, hazırlıkları tamamlanıp Erdoğan'ın kararına göre Meclis'e sunulacak üç yasa taslağı şunlar:

  • Siyasetin Finansmanı Yasası: Bu yasa ile seçime katılan adayların belli harcama sınırları ve belli yardım alma sınırları olacak. Partiye ve
    adaylara kimin, ne kadar yardım yaptığı kayda gireceği gibi, yapılan yardımlar belli bir miktarı aşamayacak. Fırat, 'Seçim bölgesinin büyüklüğüne göre değişir, ama diyelim seçmen başına en fazla, örnek olsun diye söylüyorum 50 kuruş diye bir miktar belirlenecek. O sınır aşılmayacak' diyor
  • Siyasi Etik Yasası: Bu yasa bürokrasi için geçerli Kamu Etik Kurulu'nun siyasi hayattaki yansımasının kurulmasını öngörüyor. TBMM'de, başkanlığını muhtemelen Meclis Başkanı'nın üstleneceği bir komisyon oluşturulacak. Milletvekilleri hakkındaki şikâyetler bu komisyonca incelenecek.
  • Yolsuzlukla Mücadele Yasası: Bu yasa, yürürlükteki Mal Beyanı Yasası üzerine inşa ediliyor. Siyasi sorumluluk üstlenen kişilerin zorunlu mal beyanının şeffaflığı temel alınıyor. ABD ve bazı Avrupa ülkelerinde siyasi otorite kullananların malvarlıklarına internet üzerinden herkesin erişebilir olması örnek alınıyor.
    Ayrıca zorunlu mal beyanında bulunması gereken kişilerin kapsamı genişletiliyor.
    Hazırlıkları henüz tamamlanmamış olan taslaklar ise mevcut iki yasada, Siyasi Partiler Yasası ve Seçim Yasası üzerinde değişiklikler öngörüyor. Anayasa'ya göre, Seçim Yasası'nda yapılacak değişiklikler zaten yapılacak ilk seçimde geçerli olamıyor.
    Dengir Fırat, Siyasi Partiler Yasası değişiklikleri içinse şunları söylüyor: "Bizdeki yasanın dünyada bir örneği yok. Partilerin bir beldedeki üye sayısının kaç olacağı konusunda bile söz hakkı yok; yasa belirliyor. Teşkilatların aday belirleme üzerindeki söz hakkı 1980'den sonra sıfıra indi. Çalışmamızın amacı, parti tabanına yönetim ve milletvekili, ya da belediye başkanı adaylarının belirlenmesinde daha çok hak tanımak."
    Peki siyasete dokunmaya hazırlanan AK Parti, milletvekili dokunulmazlıklarına dokunmayı düşünmüyor mu? Hayır düşünmüyor. Fırat, bilinen çizgiyi tekrarlıyor: "Biz milletvekili dokunulmazlıklarının bürokratik dokunulmazlıklarla birlikte sınırlandırılmasından yanayız". Peki, o konuda bir teklif getirecekler mi? Fırat: "Hayır. Ama CHP getirirse değerlendireceğimizi söyledik." Fırat'a böyle bir konuda muhalefetten beklenti içinde olmanın haksızlık olup olmadığını da soruyorum. "Haklı olduğumuza inanıyorum" diyor.