Toptan 1 Ekim Meclis açılış konuşmasında Anayasa çağrısına hazırlanıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Köksal Toptan, 1 Ekim'deki Meclis açılış konuşmasında anayasa çalışmaları konusunda bir çağrı yapmayı düşündüğünü açıkladı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Köksal Toptan, 1 Ekim'deki Meclis açılış konuşmasında anayasa çalışmaları konusunda bir çağrı yapmayı düşündüğünü açıkladı. Toptan, Radikal'in sorularını yanıtlarken yaptığı açıklamada, bu çağrı ile Parlamento dışında yapılan yeni anayasa çalışmalarının bir an önce Parlamentoya yansıtılması gereğini vurgulamayı düşündüğünü söyledi.
Meclis Başkanı Toptan'ın açıklamaları, MHP'nin önceki gün kendisine yaptığı 'Duruma el koyma' çağrısından ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun yedi büyük sivil toplumunu temsilen, anayasa çalışmalarında hükümetin izlediği yöntemi eleştirerek, değişikliğin adresi olarak TBMM'yi göstermesinin ardından geldi. Gerçi, Toptan 'el koyma' gibi bir ifadeyi reddediyor ve şu anda kendisini yasal olarak harekete geçirecek, örneğin 150 imza gibi bir gerekçenin bulunmadığını söylüyor. Buna karşın, 1982 Anayasası'nın değişmesine gerektiğine inandığını, bu yüzden de süreci Meclis'e çekmek üzere 1 Ekim çağrısını planladığını ifade ediyor.
Toptan'ın dünkü telefon görüşmesinde sorularımıza verdiği yanıtlar şöyle:
- Dün (önceki gün) önce MHP'nin size çağrısı oldu, sonra da sivil toplum kuruluşlarının anayasal süreç konusunda Meclis'i adres gösterdi. Anayasa değişikliği konusunda inisiyatif almayı düşünüyor musunuz?
- Ben Meclis'in başkanıyım. Anayasayı yapacak olan da Meclis. Zamanı geldiğinde herkesle uzlaşma arayacak, sivil toplumla da konuşarak en geniş uzlaşmayı arayacak olan da Meclis. Ama şu aşamada ortada ne bir teklif, hatta ne bir taslak var. MHP, 'El koyun' diyor. Neye el koyayım? Daha ortada bana sunulan bir teklif yok ki. Yalnızca, partiler, sivil toplum kuruluşları tarafından yürütülen bazı çalışmalar var.

İnisiyatif alırım, ama teklif yok
- Ancak size önerilen teklif ortaya çıkmadan çalışmaların sizin kontrolünüzde yürütülmesi. Meclis tarafından bir hazırlık komisyonu oluşturmayı düşünür müsünüz?
- Sonuç olarak ortada bir resmi teklif olması lazım.
Bu teklif olmadan nasıl yapayım? Alırım ben inisiyatif.
Ama teklif yapılabilmesi için en az 150 milletvekilinin imzası lazım. Dediğim gibi, ortada yasal bir teklif yok, yalnızca tartışmalar var.
- Diyelim muhalefet partileri 150 imza toplasalar nasıl bir durum ortaya çıkar?
- O zaman olur. En az 150 imzayla bir teklif metni sunulur, o metin üzerinden çalışma başlar. Şimdi ortada 150 imza yokken çalışma başlatmamın anlamı yok.
Yani ortada Meclis'i anayasal olarak tahrik edecek, yeni harekete geçirecek bir durum yok.
- Siz yeni bir anayasa gerekliliğine inanıyor musunuz?
- Yeni bir anayasaya kesinlikle gerek var. 1982 anayasasının çağa uydurulması gerek.
- Peki anayasa çalışmaları konusunda Meclis Başkanı olarak girişmde bulunabilir misiniz?
- Çağrıda bulunabilirim. Bir çağrı yapabilirim.
Bunu da düşünüyorum zaten. 1 Ekim'de Meclis açılış konuşmamda bu konuda bir şeyler söyleyebilir, bir çağrı yapabilirim, bunu düşünüyorum.
- Çağrınızda ne diyeceksiniz?
- Parlamento dışında yapılan yeni anayasa çalışmalarının bir an önce Parlamento'ya yansıtılması gereğini vurgulamayı düşünüyorum.

* * * * *
Hisarcıklıoğlu: Doğru adres Meclis Başkanı'dır
Önceki gün yedi büyük sivil toplum kuruluşu tarafından yeni anayasanın toplumda en geniş uzlaşma ile hazırlanması ve bu çalışmanın Meclis tarafından yürütülmesi çağrısı ardından, kuruluşların eylem planı da belli oldu. Çalışmanın öncülüğünü ve sözcülüğünü yapan TOBB başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, dün bu konuda Radikal'e şunları söyledi:
"Yeni anayasa gereğini TOBB olarak yıllardır vurguluyoruz. 2000 yılında yaptırdığımız bir anayasa taslak çalışması da var. Yeni ve çağdaş bir anayasa çalışması gereğini en son 27 Mayıs'daki Genel Kurlumuzda da dile getirmiştik.
Ekonomik ve Sosyal Konsey'in hükümet dışı tarafları olarak 12 Eylül'de yaptığımız toplantıda zaten ortak çalışma kararı almıştık. Şimdi bunu hayata geçiriyoruz. Çalışmamızı tamamlayınca Meclis Başkanı sayın Köksal Toptan'a sunacağız. Anayasa değişikliğinde doğru adresin Meclis ve Meclis Başkanı olduğuna inanıyoruz."
Yedi sivil toplum örgütünün temsilcilerinin belirlediği eylem planına göre, ekim ayı sonuna doğru iki gün sürecek bir çalıştay toplanacak. Çalıştayın ilk gününde TOBB, TESK, TİSK, Türk-İş, Hak-İş, TZOB ve Kamu-Sen temsilcileri kendi görüşlerini dile getirecek. İkinci gün birbirine paralel üç oturumda 'Temel hak ve özgürlükler', 'Devletin yapısı, idare ve denetleme-dengeleme yapıları' ve 'Siyasi partiler ve seçim yasaları' konuları tartışılacak. Ortak oturumda değerlendirilecek sonuçların ardından 10 gün kadar sürecek ortak zemin arayışı ve taslak yazım çalışmaları yürütülecek. Yedi sivil toplum kuruluşunun ortak anayasa taslağının en geç aralık ortasına dek Meclis başkanına ve muhtemelen Meclis'teki siyasi partilere sunulması bekleniyor.