Devlet borcu ödenecektir

IMF ile Dünya Bankası'ndan 14.3 milyar dolar dış borç alınacağı için hepimiz seviniyoruz.

IMF ile Dünya Bankası'ndan 14.3 milyar dolar dış borç alınacağı için hepimiz seviniyoruz. Bunun sadece haberi ile geçen cuma günü (27.4.) borsadaki hisse senetleri fiyatları yükselmiş, faizler ve döviz fiyatı düşmüştür.
Üçü de olumlu bu gelişmeler hepimizi sevindirmektedir.
Bununla birlikte bu ek borçlanmanın vadesi en çok 1.5 yıldır ve ülkemizin borç toplamı, ekonominin ödeme gücünün üstündedir.
Dünya Bankası tarafından 1999 sonunda
186.5 milyar dolar olarak tahmin edilen toplam milli gelirimizle karşılaştırılınca, 2001 başında 114 milyar dolara ulaşmış dış borcumuz, oldukça yüksektir. Avrupa Birliği ülkelerinin ortak kararlarına göre, milli gelirin yüzde 60'ını aşan oranlarda borçlanan ülkelerde, dış ödeme güçlükleri ve enflasyon kaçınılmaz olmaktadır.
2000 yılı milli gelirimiz yıl sonu dolar
değeriyle (700.000 TL.) 200 milyar doları aşmışken, Nisan 2001 dolar değeriyle (yaklaşık 1 milyon TL.), 172 milyar dolara düşmüştür. 2000 yılı sonunda ülkemizin dış borcu 114 milyar dolar, (52 milyar doları özel kesim borcudur) devletin iç borcu da 50 milyar dolar ve toplam olarak 164 milyar dolardır. Bazı devlet hizmetlerinin ve teşviklerinin uygulanması için devlet bankalarına yüklenen toplam 'görev zararları' da iç borcu
15 milyar dolar artırmıştır. Sigorta Fonu'na devredilmiş batık bankaların birikmiş zararları da 10 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. Devletin 25 milyar dolarlık görev zararı borcunu, 164 milyar dolara ekleyince 190 milyar dolara ulaşır ki bu tutar, Avrupa standardına göre borçlanmamız gereken tutarın (114 milyar dolar) yaklaşık 1.7 katıdır. Bir de şimdi hepimizin çok sevindiği, IMF ve Dünya Bankası'ndan gelecek 14.3 milyar dolar vardır.
2001 yılı sonunda dış borçlara eklenecek olan bu borçlar da hesaba katılınca, 2001 yılı sonundaki toplam borç tutarı 208 milyar doları aşacaktır ki, bu tutar, 2001 yılı tahmin edilen milli gelirin (170 milyar dolar) yüzde 122'si, Avrupa standart yüzdesinin iki katından fazladır.
2000 yılında iç ve dış borçlarımz için ödenmesi gereken yaklaşık 15 milyar dolarlık anapara ve faizin geri ödenmesinde büyük güçlükler çekilmiş; yıl sonunda ekonomik bunalım içine girilmiştir. Gelecek yıl 20 milyar doları aşacağı tahmin edilen borç geri ödemesi, ancak zorlanarak yapılabilir. Bu geri ödemenin yapılabilmesi için vadesi 2001 yılında gelecek bazı borçların yenilenmesi ve ülke kaynaklarından da bu konu için büyük tutarların sağlanması gerekecektir. Yıllık ödemenin yaklaşık yarısı (10 milyar dolar) yenilenebilse bile (daha fazlası olanaksızdır) 10 milyar doların da kendi kaynaklarımızdan karşılanması gerekecektir. Bu tutarda bir iç kaynağın sağlanması kolay değildir.
Borçlanmanın kaynağı, geçmiş 20 yıllık uygulamayla artık sonuna ulaşmıştır. Devlet borcunun, yarı yarıya indirilmesi zorunlu görünmektedir.