KOBİ'ler güçlükler içindedir

Ekonomik bunalım, Küçük ve Orta Boy İşletmeleri (KOBİ'leri), büyük işletmelerden daha olumsuz etkilediği halde...

Ekonomik bunalım, Küçük ve Orta Boy İşletmeleri (KOBİ'leri), büyük işletmelerden daha olumsuz etkilediği halde, çözümler aranırken, seslerini duyurmanın daha etkili yollarını bulabilen büyüklerin sorunları ön plana çıkmaktadır. Oysa ekonominin temel direği olan ve halkımızın büyük çoğunluğuna iş sağlayan KOBİ'lerin sorunlarına çözüm bulunmadan, ekonominin düze çıkması beklenmemelidir. Ekonomik bunalım derinleştikçe, KOBİ'ler hızla kötüleşmekte, onlarda ortaya çıkan ödeme güçlükleri tüm ekonomiyi olumsuz gelişmeler içine sokmaktadır.
İstanbul Sanayi Odası (İSO), 12 ilde kurulu 1258 KOBİ yöneticisinin katılımı ile uyguladığı bir anketin sonuçlarını yayımlamıştır. (İSO Dergisi, Mayıs 2001). Anket sonuçlarına göre, liberal ekonomik uygulamalar nedeniyle, her geçen gün yurtdışı rekabete daha fazla açılmakta olan KOBİ'lerimizde uygulanan teknolojiler eski ve yöneticilerin eğitim düzeyleri düşüktür. KOBİ yöneticilerine göre, işletmelerinin, bu eksiklerini uluslararası rekabetin gereklerine uyum sağlayabilecek düzeye yükseltmek için gerekli araştırma-geliştirme çalışmalarını yürütecek yetenekleri yoktur. Yüksek enflasyon ortamında sürekli yükselen maliyetler karşısında KOBİ'lerin bunalım ortamında satışları sürekli düşmektedir. Karları ve nakit girişleri sürekli azalmakta olan bu firmaların borç ödeme olanakları, hızla azalmıştır; azalmaya devam etmektedir. Yöneticilerin yanıtlarına göre, ekonomik bunalım ortamında KOBİ'lerimiz, çalışan sayılarını azaltmakta ve birçoğu da işyerlerini kapatmak zorunda kalmaktadırlar. Yöneticiler, gelecekle ilgili tahminlerinde de kötümserdirler; büyük çoğunluğu, 2001 yılında işlerinin daha kötüye gideceğini tahmin etmektedir. Bu küçük firma yöneticilerinin, uygulanan ekonomik ve siyasal politikalara güvenleri kalmamıştır; bu yıl içinde ekonomik ve siyasal istikrarın sağlanacağına inanmamaktadırlar, bu konuda alınabilecek önlemlerle ilgili bir öngörüde bile bulunmamaktadırlar. Yöneticiler, bankacılık sisteminin ve finansal pazarlarla ilgili devlet politikalarının kendilerini desteklemediği görüşündedirler.
Anket sonuçlarına göre, KOBİ'lerimizde yöneticilerin yüzde 61'i ortaokuldan az, ancak yüzde 14'ü yükseköğrenim görmüşlerdir. KOBİ yöneticileri, 2001 yılında maliyetlerinin yüzde 85-90 oranında yükseleceğini tahmin etmektedirler. Ödeme güçlüğü içindeki firmaların oranı, 2001 Mart'ında yüzde 67'dir; yıl sonuna kadar bu oran yüzde 70'e yükselecektir. Anketin uygulandığı firmalarda bilanço kârları, 1998'de satış hasılatının yüzde 22'si düzeyinden, 2000 yılında yüzde 16'ya, 2001 Mart'ında yüzde-4 ile 4 arasına düşmüştür. Yöneticiler, bu yılı yüzde 0-5 arasında bir kârlılıkla tamamlayabileceklerini düşünmektedirler. İşçi çıkaran firmaların toplam oranı, 1998'de yüzde 6'dan, 2000 yılında yüzde 28'e, 2001 Mart'ında yüzde 52'ye yükselmiştir; bu yıl sonunda oranın, yüzde 66'ya yükseleceği tahmin edilmiştir. Ankete katılan firmaların yurtdışı satışlarının toplam satışlara oranı, 1998 yılında yüzde 19 iken, 2000 yılında bu oran, yüzde 11'e, 2001 Mart'ında da yüzde 6'ya düşmüştür.
Anketi uygulayan İSO yöneticilerini kutlamak isteriz. Sonuçlar, KOBİ'lerimizin büyük sorunlar içinde olduğunu göstermektedir. Sorunu saptamak, çözüm arayışlarını hızlandırabilir. KOBİ yöneticilerinin çözüm önerileri de vardır. Ama tüm çözüm önerileri, Ankara'dan yardım istemektedir. KOBİ'lerden gelen 'imdat!' seslerine kulak verilmelidir.