Niyet mektubunun başarı ölçütleri

3 Mayıs tarihinde Uluslararası Para Fonu'na sunulan 'niyet mektubu'nun başarı ölçütlerini (performance criteria) yerine getirmek, kolay değildir.

3 Mayıs tarihinde Uluslararası Para Fonu'na sunulan 'niyet mektubu'nun başarı ölçütlerini (performance criteria) yerine getirmek, kolay değildir. Sadece mayıs ayı sonuna kadar gerçekleştirilmesi gerekenler, şöyle sıralanmış:
1) Devlet bakanları ile sigorta fonuna devredilmiş batık bankaların çok kısa süreli (gecelik) borçlanmalarla sağladıkları krediler (16 Mart 2001'deki tutarı 14 katr. TL.), tümüyle ortadan kaldırılacak, bu kredileri geri ödeyebilmek için Merkez Bankası'nca bu bankalara açılacak kredinin tutarı 7 katr. TL.'yi geçmeyecektir.
2) Emlak Bankası kapatılacak, borçları ve varlıklarının bir kısmı, Ziraat Bankası'na devredilecektir. 3) Türk Ticaret, Etibank, İnterbank ve Esbank, birleştirilecektir. 4) Tütün Kanunu çıkarılacaktır. 5) Sigorta Fonu elindeki İktisat Bankası, satışa sunulacaktır. 6) Vergi kimlik numarası kullanımı tebliği yayımlanacaktır. 7) Özel bankaların sermaye noksanları tamamlanacaktır. 8) Akaryakıt Tüketim Vergisi, yüzde 15 oranında artırılacaktır.
Önümüzdeki hafta içinde tüm bunların gerçekleştirilebilmesi güçtür. Bunlardan sadece bir tekinin, Emlak Bankası'nın kapatılması işinin bile, bir haftada tamamlanması, olanaksız görünmektedir. Bu konudaki karar sahiplerinin, bu sözü vereceklerini bildikleri çin, şimdiye kadar bir hazırlık yapmış olmaları gereklidir. Anlaşılan, en başta, Emlak Bankası şubeleri, Ziraat Bankası şubeleri olarak değiştirilecek, gereksiz bulunanlar kapatılacak, ama bu büyük devlet bankasına bir kambur daha eklenmiş olacaktır. Bir hafta içinde binlerce çalışanının Ziraat Bankası personeline dönüştürülmesi, işten çıkarılacak olanlarına kazanılmış özlük haklarının verilmesi olanağı bulunsa bile, bu hakların gerektirdiği ödemelerin ortaya çıkaracağı yüklerin Hazine tarafından üstlenilmesi gerekecektir. Bununla birlikte, bu uygulamadan sonra da, geçmişte Emlak Bankası'nı batıran olayların ve sorumlularının ortaya çıkarılması zorunluluğu vardır. Bu bankanın, bu hallere düşmesine hangi uygulamaların ve hangi kişilerin neden olduğu herkesçe bilinmekle birlikte, uzun yıllar bu uygunsuzluklar önlenememiş ve sonunda değerli hizmetler vermiş bulunan bu değerli kuruluşun kapatılmasına karar verilmiştir.
Bu kapatma işleminden sonra, dar gelirli vatandaşlara, uzun süreli emlak kredileri verebilecek bir uzman bankamız bulunmayacaktır. Çok amaçlı ticaret bankalarımızın, bu işlevi üstlenerek, halkımıza hizmet sunması, bugünkü finansal pazarımızda olanaksız görünmektedir. Aslında geçen yılın ilk yarısında, düşen faiz hadleri ile uzun süreli emlak kredileri vermeye yönelmiş bazı bankalarımız, yıl sonundaki hızlı faiz yükselmelerinden sonra bu işten uzaklaşmışlar ve bu işlev alanı tümüyle boş kalmıştır. Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) uygulamaları içinde, böyle bir finansal kuruluşa yine de gereksinim duyulacak, ya da bu idarenin gelecek zaman içinde bir büyük finansal kuruluşa dönüştürülmesi gerekecektir. Ancak, zaman içinde TOKİ'yi, Emlak Bankası'nın kapatılmasına neden olan uygunsuz siyasetçi baskılarından kurtarmanın yolu da bulunabilecek midir? Geçmişteki yanlışların yinelenmeyeceğini umuyoruz.
Niyet mektubunun başarı ölçütlerinin zamanında yerine getirilmesi çok önemlidir. Bunun için, asıl şimdi gece gündüz çalışılmalıdır.