Sosyopatın Normalinsan Maskesi

Dün Hülya Avşar'la Fatih Altaylı'nın sosyopatolojisindeki benzerliklerden söz etmiştim. Daha önceki birkaç yazımda da Gülben Ergen'le Ertuğrul Özkök'ün kompozisyon ödevlerinin yakınlığından...

Dün Hülya Avşar'la Fatih Altaylı'nın sosyopatolojisindeki benzerliklerden söz etmiştim. Daha önceki birkaç yazımda da Gülben Ergen'le Ertuğrul Özkök'ün kompozisyon ödevlerinin yakınlığından, yazı tonlarından ilginç ve zımni benzerlikler taşıyan örnekler vermiştim, hatırlarsınız.
Yani sosyopat, pek çok model, şekil, desen ve kılıkta karşımıza çıkar. Postmodern topluma damgasını vurmuştur, yaygındır ve tehlikeli bir biçimde daha da artmaktadır toplumlardaki sosyopat oranı. Pek yakın bir gelecekte sosyopatlığın 'norm' halini alacağına dair, ciddi bir korkuyla yaşayan yazar, BU daha ziyade 'teknik' yazıyı kaleme almaktadır.
Diyelim seri katiller, sosyopatlar arasından çıkıyor. Zira seri katil olabilmek için yaptığın işte (nedenli ya da nedensizce insan öldürmek) 'başarılı' olman, bu 'işi' hatırı sayılır bir süre devam ettirebilmen gerekiyor ki, SERİ tanımını hak edebilesin.
Ne denli vahim rahatsızlıkların/kâbusların/yaraların pençesinde kıvranıyor olsa da Sosyopat, PSİKOZ sınırını bütünüyle ihlal etmez. Yani 'psikotik' değil; 'nevrotik'tir görünürde/algılanırda. NEVROZ'un sınırları içinde soluk alıp vermektedir. Çok kaba bir tanımla: Psikoz Sınırı'nın ötesinde kişinin gerçeklikle bağları tamamen kopmakta; halüsinasyonlar (varsanı), delüzyonlar (sanrılar) devreye girmektedir.
Oysa arada (çizgileri pek de o kadar keskin olamayan) bir sınır olduğunu varsayarsak Sınır Vakaları'ndan oluşan Sosyopat, sınırın öbür tarafına geçip dolaşıp dolanıp sonra NEVROZ'un topraklarında başarıyla GİBİ YAPABİLMEKTEDİR.
Bu konuda yazılmış 1 kitaptan 'The Mask of Sainty'den ('Akılsağlığı Maskesi'. Yazan: Hervey Cleckley) fevkalâde açıklayıcı olduğuna inandığım alıntılarla devam ediyorum:
"Akıl sağlığı olmayan kişilerin akıl yürütme mekanizmasında, az ya da çok bariz olan bir başkalaşma ya da gösterilebilir bir kişilik özelliği söz konusudur. Oysa sosyopatta, bu görülmez. Gözlemleyici, ikna edici bir AKILSAĞLIĞI MASKESİ ile yüz yüze kalır. Bu maskenin tüm dış özellikleri yerli yerindedir, bozulamaz ya da nüfuz edilemez."
"Burada, katti surette, TAM BİR İNSANLA uğraşmıyoruz; öyle bir şeyle uğraşıyoruz ki, çok incelikle imal edilmiş bir tepki makinesi diyebiliriz, insan karakterini başarıyla taklit edebilen bir refleks makinesi."
"Ama sonunda anlarız ya da anladığımızı hissederiz ki, GERÇEKLİK, hayatı bütünüyle, sağlıklı olarak hissetme hali, sosyopat için söz konusu değildir."
Araya giriyorum: Sosyopat GERÇEK ANLAMDA üzülmez, sevinmez, duygulanmaz, vicdan azabı çekmez. Gerçek insanların duygularını gözlemlediği kadarıyla, taklit eder. Ancak taklit etme esnasında o denli başarılıdır, kendini Gibi Yapma Seli'ne öylesine büyük bir azimle kaptırır ki; 1 de bakarsınız; ennn çok Sosyopat duygulanmış, en çok gözyaşını o döküyor, (elinde viski kadehi, işinden ayrılırken yaptığı gibi) en vicdanlı/şerefli/dürüst DE: e,
O zaten. Durum neyi gerektiriyorsa O yani. Çabucak ve maharetle. 'Ruh Çabukluğu' diyebiliriz. Rahatça.
2 teyze çocuğu sosyopatın yalan/dolan/sahtekârlık ve cinayetler silsilesini anlattığı 'Bitter Blood' (Acı Kan) adlı kitabında Jerry Bledsoe şöyle yazar: "Bazen, dünyada tabiatları gereği kötü insanlar olduğunu düşünüyorum. Azıcık 'autism' sahibi gibiler: dünyanın gerisi umurlarında değil. O zihniyeti hiçbir zaman anlayamayacağım."
Scott Peck'in 'People Who Lie' (Yalan Söyleyen İnsanlar) kitabında ise, kötü insanın tarifi, "İçine bakmayı reddeden insan" olarak veriliyor. "Gözündeki boşluğu görmeyen, kendi (hakiki) analizini yapmayı reddeden ve daima BAŞKALARINI, YERLERİ ve ŞEYLERİ KENDİ DİLEMMALARI İÇİN GÜNAH KEÇİLEŞTİREN KİŞİ." Evet! Peck'in Yalan Söyleyen İnsan tanımı da, bu.
Sosyopatlığın en uç noktasında dolanan (sınırları ihlal edip geri çekilerek) Seri Katiller, bize bu yaygın ve tehlikeli biçimde yaygınlaşan hastalık konusunda en mühim ipuçlarını da sunuyorlar.
'True crime' janrının kraliçesi olan Ann Rule, 1 klasik sayılan (Amerikalı kült seri katil) Ted Bundy üstüne yazdığı 'The Stranger Beside Me'de (Yakınımdaki Yabancı) şöyle diyor: "Sapık olarak algılanmak istemiyordu. O denli kusurluydu ki; insan, zihnini kısmi de olsa nasıl bir arada tutabildiğini merak ediyordu. Kesinlikle bir canavar olarak görülmek istemiyordu. Dinlediğim onca sosyopat gibi, Ted de sıklıkla KLİŞELERLE konuşurdu. Onlardan kaçınırken bile."
"KLİŞE SOSYOPATA asılacak bir şey temin ediyor- üstünden iletişim kurabileceği sözel bir çapa, NORMAL İNSANLARIN dilinden konuşma imkânı."
Şimdi Türkiye'de mütemadiyen klişelerle konuşanları/yazanları düşünün. GİBİ YAPMALARI için klişelerin önemini. Hatta deyimlerin, atasözlerinin (benim takık olduğum 1 alan) fıkraların önemlerini.
Ben artık her olan bitenle ilgili repertuvarlarından birer fıkra dayayanların da, sosyopatik bir eğilim yansıttığı görüşündeyim.
Hakiki bir duygusu yok, düşüncesi yok, görüşü yok; dağarcığında ama hemen herrr konuyla alâkalı bir 'fıkrası' var. Çıkarttığı gibi heybesinden dayıyor önüne. Türkiye Cumhuriyeti'nde on yıllarca köşecilere 'fıkra yazarı' denirken çok daha objektif ve yerli yerinde bir tanım mı kullanılmaktaydı acaba?
İkide birde ağlayan İbo Şov'u düşünün. "Bizim oralarda bir söz vardır" diyerek, kendi (olmayan) sözleri yerine ORALARDAN/BURALARDAN duygu ve düşünce ikame ederek; duyguları/düşünceleri varmış GİBİ yapışını, düşünün.
Kendine gidip 20'li yaşlarda yeni 1 BoyToy almaktan imtina edemeyen Bülent Ersoy'un, aynaya baktığında, bizim gördüklerimizi değil, NE GÖRDÜĞÜNÜ, nasıl bir 'Ayna ayna! Söyle bana!' gerçeklikten kopuş halinden
cüret alarak, yeni 'nişanlanma' olayına girişebildiğini filan-
Deniz Baykal'ı düşünün. Defne sabunuyla yıkanmış üfür üfül saçları botokslu yüzüne düşerken, habire 'ııııı' 'ıııııı'layarak hiçbir şey söylemeden uzun uzun konuşurken, sizde uyandırdığı intibaları düşünün.
Liste uzun, alıntıları İngilizce'den biraz tıkız/nakız çevirmiş olabilirim. Ama sözler canalıcı. Üşenmedim, etmedim ilettim işte.
Pazarpazar bu mevzuu ve 'içinizdeki' sosyopatı düşünün. Baş vermiş ise; hayatla, başarıcanlarla baş edebilmeniz için, koparın kellesini.
'Sosyopatlara geçit yok!' İçimizde bile. (Slogan, bu.)