Turkcell'in yüreğini hoplatan ziyaret

İranlı bürokratların rüşvet almakla suçlandığı 4.2 milyar dolarlık davayı açmak için Turkcell'in, Erdoğan'ın İran ziyaretinin bittiği güne denk gelen son yasal günü beklediği ortaya çıktı.
Turkcell'in yüreğini hoplatan ziyaret

Turkcell in dava açtığı gün Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın İran Devlet Başkanı Ahmedinecad ile görüşmesine rastladı.

Turkcell’in Güney Afrika’nın en büyük telefon operatörlerinden MTN şirketi aleyhine 4.2 milyar dolarlık dava açtığı dün Hürriyet’ten Fatih Çekirge’nin yazısıyla ortaya çıktı. Çekirge’nin elde ettiği bilgilere göre Washington Federal Mahkemesi’nde görülecek davada Turkcell, MTN’yi İranlı kamu görevlilerine rüşvet vermekle ve iki devlet arasında silah ticaretine aracılık etmekle suçluyor.
Elde ettiğim bilgiye göre, rekor düzeyde tazminat talep eden Turkcell davadan hemen önce büyük bir tesadüfün heyecanını yaşamış.
Bu tür uluslararası anlaşmazlıklar halinde dava açılmadan hemen önce iki tarafın uzlaşma olasılığını da içeren hukuki bir takvim işliyor. Tarafların bu yasal süreç içinde uzlaşamaması durumunda ise dava açmak için belirlenen son tarih var.
İşte MTN’yi dava eden Turkcell için de son yasal tarih 29 Mart Perşembe olarak belirlenmiş.
Turkcell yetkilileri önce son günü beklemek yerine davayı 26 Mart Pazartesi günü açmaya karar vermişler. Ancak hiç hesaba katılmayan bir durum olmuş: Başbakan Erdoğan’ın İran ziyareti.
Yasal sürenin dolacağı 29 Mart Perşembe aynı zamanda Erdoğan’ın da İran’dan ayrılacağı güne rastlamış. Suçlanan İranlı bürokratların Türk tarafıyla yapacağı görüşmelere katılma olasılığını bilen, Turkcell yetkilileri davayı açmak için son gün, son saate kadar bekleme kararı almışlar. Erdoğan 28 Mart Çarşamba günü Ahmedinecad ile görüşecek ve ertesi gün Türkiye’ye döneceği için herhangi bir sıkıntı yaşanmayacağını düşünmüşler. Ancak hiç hesapta olmayan bir gelişme yaşanmış. Ahmedinecad hastalık gerekçesiyle Erdoğan’la görüşmeyi bir gün erteleyince hesaplar şaşmış. 

Diplomatik kriz olasılığı
Turkcell davayı açsa ve bu haber İran’a ulaşsa diplomatik kriz yaşanma olasılığı var, davayı açmasa bu kez bütün hakkını kaybedecek.
Sonuçta Türk tarafının İran ile görüştüğü sıralarda İranlı bürokratların rüşvet almakla suçlandığı davanın dilekçesi Turkcell tarafından Washington’daki mahkemeye teslim edilmiş.
Aslında bu olay Türk iş dünyasının İran ile yaşadığı ilk problem değil. Turkcell ve Türk ekonomi dünyasının yaşadığı sıkıntıları kısaca hatırlatalım:

TAV tankla çıkarıldı, doğalgaz tahkimlik
TAV: 2003’te Tahran’daki İmam Humeyni Havalimanı’nın işletmesini alan TAV, 200 milyon dolar yatırım yaptı. İlk şok 1 Şubat 2004’teki açılış töreninde yaşandı. TAV’dan ve törene katılan Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’dan tek kelime edilmedi. Birkaç gün sonra TAV yetkilileri havalimanından uzaklaştırıldı, işletmeye el koyulduğu açıklandı. Uzlaşmaya varıldı ama TAV İran defterini kapattı.

DOĞALGAZ: 13. Uluslararası Enerji Forumu için Kuveyt’te bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, İran Petrol Bakanı Rüstem Gasemi ile de görüştü ve doğalgaz fiyatlarını değerlendirdi. Görüşme sonrasında ise Yıldız tahkim için hazırlıkların yapıldığını ve sürecin başlatılacağını belirtti. Türkiye geçen hafta da İran’dan aldığı petrolü yüzde 20 kısacağını açıklamıştı.

İRANCELL’DE OYUN 2005’TE BAŞLADI
İran’daki GSM lisansı ihalesine katılmak için Turkcell 2004 yılında İrancell adlı konsorsiyuma yüzde 70 ile ortak oldu. İrancell ihaleyi 300 milyon euro bedelle kazandı. Suçlanan Güney Afrikalı MTN ise ihalede ikinci oldu. Ancak 2005’te İran parlamentosu, konsorsiyumun kontrolünün yabancı bir şirkette olmasının ulusal çıkarlara zarar vereceği gerekçesiyle Turkcell’in payının yüzde 70’ten yüzde 49’a indirilmesini istedi. Turkcell çaresiz bunu da kabul edip lisans bedelini ödedi. Ancak İran sürpriz bir şekilde parayı iade edip lisansı ihalede ikinci olan MTN’ye verdi.