Güney-kuzey ayrışması artıyor

Kuzey-güney dengesizliğinin içinde Avrupa dengesini bulmuş. Kuzey üretmiş, güney tüketmiş.

Avrupa’nın güneyi ile kuzeyi arasındaki fark son küresel krizde daha da belirginleşti. Rakamlar öyle diyor. Portekiz’den başlayıp Yunanistan’a kadar olan Akdeniz kıyısındaki ülkelere bakın. Hepsi sorunlu. Sadece Portekiz, İspanya, İtalya ve Yunanistan değil, Fransız ekonomisi bile öyle parlak bir durumda değil. Oysa Almanya, Hollanda, Finlandiya ve İsveç’in başını çektiği kuzeyde durum iyi. Refah yüksek, göstergeler kontrol altında. 

Kuzey büyüyor, güney büyüme sorunu yaşıyor
Geçen yıl güneyde en yüksek büyüme hızı yüzde 1,6 ile Fransa’da görüldü. Yunanistan ve İspanya büyümek bir yana daralmış bile. AB’nin kuzeyinde ise en düşük büyüme hızı yüzde 1,8 ile Hollanda’da. Yani kuzeyin en yavaşı bile güneyin en hızlısından daha hızlı. Almanya’daki yüzde 3,6, Finlandiya’daki 3,1 ve İsveç’teki 5,5’lik büyüme rakamları güney için hayal. 

Güneyde bütçe açığı kuzeyden daha fazla
Avrupa Birliği’nin güneyinde bütçe açığı yüzde 4,6 ile 10,5 arasında değişiyor. Güneyin en az sorunlu ekonomisi olan Fransa’da, mesela, bütçe geçen yıl milli gelirin yüzde 7’si kadar açık vermiş. Oysa kuzeyde daha makul bütçe rakamları var. En yüksek açık yüzde 5,4 ile Hollanda’da. Almanya yüzde 3,3 ve Finlandiya 2,5’lik açık verirken İsveç bütçesini dengede tutabilmiş. 

Güney cari işlemler açığı, kuzey ise fazla veriyor
Güney ve kuzey arasındaki en belirgin fark, dış dengede görülüyor. Güney Avruplıların tamamı cari işlemler açığı verirken Kuzey Avrupalılar cari fazla üretiyorlar. Fransa’nın ödemeler dengesinde yüzde 3,5 olan cari açık, Yunanistan’da GSYH’nin yüzde 12’sine varıyor. Oysa Almanya, İsveç ve Hollanda milli gelirlerinin yüzde 5’ini aşan cari fazla veriyorlar. Güneydeki açık ne kadar yapısalsa kuzeydeki fazlalar da o kadar yapısal. 

Kuzeyde de işsizlik var, ama güney kadar değil
İşsizlik ise bütün Avrupa’nın sorunu. Ancak hemen hemen tüm göstergelerde olduğu gibi bu sorun güneyde oldukça şiddetli yaşanıyor. Yunanistan, İspanya ve Portekiz’de işsizlik rakamı çift basamaklı. Fransa ve İtalya’da ise yüzde 10’a yakın. İşsizlikte kuzeyin en kötüsü olan İsveç’in işsizlik oranı güneyin en iyisi olan İtalya’dan bile daha düşük. İhracata dayalı büyüme, kuzeye istihdam getirmiş, güney ise üretmek yerine ithalata yönelirken işsizlik sorununu büyütmüş.
Görünürdeki bu kuzeygüney dengesizliğinin içinde, aslında Avrupa dengesini bulmuş gibi. Kuzey üretmiş, güney tüketmiş. Kuzey tasarruf fazlası vermiş, güney borçlanmış. Kuzeydeki ticaret fazlası, güneydeki açığın ikizi. Eğer güney bu malları ithal etmesiydi, kuzey ihracat yapamazdı. Bu denge kolay kolay bozulmaz, bu birlik dağılmaz. Eğer olur da bir gün bizi de Avrupa Birliği’ne alırlarsa şu andaki verilerle ve ekonomik yapımız ile yerimiz güneylilerin yanında olacaktır. Kuzeyli olmak için yapısal bir dönüşüm yaşamamız gerekiyor.

.