Her memleketin bir Yevgeniya Çirikova'sı olmalı...

Bundan üç yıl önceydi. Genç kadın, Moskova'nın Himki bölgesinde...

Bundan üç yıl önceydi. Genç kadın, Moskova’nın Himki bölgesinde, evlerinin dibinden başlayan ormanın kıyısında günlük yürüyüşünü yaparken olağandışı bir şey farketti. Etraftaki meşe ağaçlarının üstünde, kırmızı boyayla konmuş küçük ‘x’ işaretleri vardı. İşte Rusya’yı sarsan, hatta kimilerine göre Medvedev ile Putin arasından ilk defa ‘su sızdıran’ ünlü ‘Himki vakası’ aslında o gün başladı. Ve Rusya’da tabandan, hayatın içinden dalga dalga gelen yapıcı muhalefetin, bu ülkenin makus talihini yenebilecek bir güç olduğu inancı da öylece yeşerdi.
O gün o işaret fişeğini ateşleyen Yevgeniya Çirikova, bugün 34 yaşında, iki çocuk annesi mazbut bir Rus vatandaşı. İki üniversite mezunu; hem mühendis, hem ekonomist.  “Derdim politika değil, yeter ki amacımıza ulaşalım, ben oyumu Putin’in partisine de veririm” diyecek kadar ayakları yerde bir hanım. Medya onu ‘Rusya’nın Jeanne D’arc’ı’ diye manşetlere çıkarıyor. Çevreci gruplar bu yıl tüm uluslararası ödülleri toplayacağına kalıbını basıyor. Rusya’da sivil toplumun dirilişini bekleyenler, ona mesih muamelesi yapıyor. Ama Yevgeniya ufacık boyu, erkek çocuğu gibi kesilmiş kısa sarı saçları ile, ellerinde dosyalar, belgeler, davası uğruna oradan oraya kan ter içinde koşturmaya devam ediyor.
Girizgâh uzadı ama mesele çok basit: Moskova ile St. Petersburg arasında, 8 milyar dolara otoyol yapılması kararlaştırıldı. Güzergâh saptanırken, kolay, hızlı, masrafsız olsun, tünellerle-viyadüklerle filan uğraşılmasın diye, Moskova çıkışında 8 km’lik kısmın Himki Ormanları’nın içinden geçmesine karar verildi. Oysa yol biraz uzatılsa, ağaçlar kıyımdan kurtulacaktı ama gerek görülmedi. İçinde asırlık meşe ağaçlarının, tilkilerden yaban domuzlarına envai çeşit hayvanın barındığı, başkentin ‘oksijen kemeri’ sayılan ormanlık alan gözden çıkarılmıştı. Ve o gün Yevgeniya Çirikova’nın kesilmek üzere işaretlenmiş ağaçları gördüğü gün, amansız bir mücadele başladı.
Üç yıldır yaşananlar bir filmin, bir kitabın konusu... Ağaçlar kesilmesin diye direnen yerel gazete editörünün dövülerek felç edilmesinden tutun da, protestocuların polis ve sopalı ‘yandaş gruplar’ eliyle terbiye edilmesi faslına kadar... Ancak direnişçiler yılmadı. Ne ‘Devletten tepki çekmeyelim’ diye tırsıp eylemleri görmezden gelen büyük medya, ne mitinglere aynı korkuyla izin vermeyen, katılımcı memurları da işten atmakla tehdit eden belediye, ne basın toplantıları basılarak Çirikova’nın onlarca gazetecinin gözü önünde karga tulumba götürülüp karakola tıkılması... Hiçbir şey onları yollarında çevirmedi. Zaman içinde kitleler onların, ayda bir laf olsun torba dolsun diye yabancı medyayı önceden organize ederek ‘Rusya’ya demokrasi getirmek için sadece bağıran’ Kasparov-Nemtsov eksenli ‘ünlü muhalifler orkestrası’ndan farklı olduklarını anladılar. Dertleri sadece ‘kendi ciğerleri bildikleri’ ormanları kurtarmak, böylece Rusya’da ‘böyle gelmiş böyle gider’ mantığını mahkum edip, sivil, barışçı, hukuka saygılı ama kararlı mücadeleyle sonuca ulaşılabileceğini göstermekti. Görünüşe göre başardılar da.
Medvedev birkaç gün önce, arka fona orman manzarasını alıp kendi blog’unda ilan etti: “Otoyol inşaatının durdurulmasına karar verdim.” Üstelik de kısa süre önce Yüksek Mahkeme “Devam edebilir” demişken, üstelik Putin’in ofisinden de “Herşey yasaya uygun, ağaç kesimi ve inşaat sürecek” açıklaması gelmişken.
Gerçi Çirikova ve arkadaşları henüz ‘savaşı’ değil, bir ‘çatışmayı’ kazandılar. Çünkü Medvedev, “Yol o ormandan geçmeyecek” demedi. Konunun tartışılmasını, uzmanlar eliyle karara bağlanmasını istedi. Zaten bazı gazeteler, bu toz dumanda, parası peşin peşin ödenen ‘imha şirketinin’ ‘Proje durur parayı geri isterler’ korkusuyla alelacele ormanın yarısını tıraşladığını yazıyor. Ama sivil toplumun uyanışı, halkın verdiği destek, Medvedev’in bunun önünde duramaması, Moskova Belediye Başkanı Lujkov dahil halkın tepkisinden tırsan isimlerin “Alternatif güzergâh bulunabilir’ mırıldanmaları, orman kurtarılamasa bile, Çirikova ve arkadaşlarının “Rusya’da bir şeyler değişiyor, değişecek” umudunu kurtardıklarının ispatı.
Bu arada Moskova konserinde sahneye, Himki Ormanları’nı koruma grubunun en aktif üyesi, efsanevi Rus popçu Yuri Şevçuk’u davet edip birlikte şarkı söyleyen ve bu jestle Himki Davası’na büyük katkı sağlayan U2’nun komutanı Bono’yu da unutmayalım. Rusya’da güzel şeyler de oluyor!