Bitmeyecek yatırımlar (2)

Salı günkü 'Bitmeyecek Yatırımlar' başlıklı yazımda, Ayaş Tüneli yapımıyla ilgili haberleri ele almış ve özetle, "Eski yıllarda olduğu gibi...

Salı günkü 'Bitmeyecek Yatırımlar' başlıklı yazımda, Ayaş Tüneli yapımıyla ilgili haberleri ele almış ve özetle, "Eski yıllarda olduğu gibi yatırımlarda 2003'te de öngörülen ilerleme sağlanamayacağını; bitirilmesi mümkün ve ekonomik görülenlerin hızla bitirilmesi gerektiğini; diğerlerinin milyarlarca doların sokağa atılması göze alınarak durdurulmasının doğru olduğunu" belirtmeye çalışmıştım. Bugün de aynı konuya devam ediyorum.
Ankara Ticaret Odası Başkanı sayın Sinan Aygün gönderdiği mektupta;
"Türkiye'nin yarım kalmış yatırımlar mezarlığına" döndüğünü, "yatırımlara yılda 3-4 milyar dolar pay ayrıldığına göre, bunların bitmesinin 100 yıl" süreceğini, "siyasilerin, Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) görevini yerine getirmesine fırsat vermeyip zamanımızı, enerjimizi, paramızı, geleceğimizi hoyratça" harcadığını bildirdi. Sayın Aygün, yarım kalmış proje örneklerini anlattığı mektubuna, Sayıştay'ın 2000 yılı raporunu, bazı gazete kupürlerini, yıllar itibarıyla başlanan proje sayıları listesini de eklemişti.
'Bitirilemeyecek yatırımlar'ın, kamu yönetiminin önemli sorunlarından biri olduğu, milyarlarca doların toprağa gömüldüğü, DPT'nin devre dışı bırakıldığı bellidir.
Proje tutarı 4 katrilyon 900 trilyon lira olan, 230'u ana proje ve 370'i ise alt veya detay proje 2002 yılı programından çıkarılmıştır. Yerel yönetimler dışındaki, 3851 kamu yatırım projesine, 2003 yılında 12.5 katrilyon lira harcanacağı öngörülmektedir. Bunun 10 katrilyonu geçmiş yıllardan kalan projelere yapılacaktır. (Resmi Gazete, 10 Nisan 2003)
Resmi Gazete'den çıkardığım aşağıdaki tabloya göre; 3 bin 851 projenin tutarı 187 katrilyon liradır. Geçmiş yıllarda bu projelere 80 katrilyon harcanmıştır, bu yıl da 12.5 katrilyon harcanacaktır. Bu yıl öngörülen harcama gerçekleşse ve bundan sonra yeni hiçbir projeye başlanmasa bile, programdaki projelerin tamamlanması için gelecek yıllarda, bu yılki fiyatlarla, 94 katrilyon lira daha harcanması gerekecektir.
Yatırım programına alınan proje sayı ve tutarında rekor Erbakan'ındır. 12 ay süren, RP-DYP koalisyon hükümeti döneminde, tutarı 18 milyar dolardan fazla olan 800 proje programa alınmıştır. Oysa, Özal'ın 7 yıl süren başbakanlığında, 30 milyar dolar tutarındaki 600 proje devreye girmişti.
Bu yılki yatırım programında da, bitirilemeyecek yatırım projeleri vardır, bunlara bu yıl da harcama yapılacaktır.
Çok açık ki; programda bulunan 3 bin 851 projenin önemli bir kısmı, birçok para harcandıktan sonra, Sinan Aygün'ün deyimiyle 'yatırım mezarlığı'na terk edilecektir.
2003 Yatırım Programı'na alınmış projelerden bitirilemeyecek olanların listesinin açıklanması, boşuna para harcamayı durduracağı gibi, halk dalkavuğu siyaset adamlarını da ortaya koyacaktır.