Bu proje tanıtılmalı

MERNİS projesi gerçekten işler duruma getirilmişse, devlet işlerinde önemli bir aşamayı geçtik demektir.

MERNİS projesinin uygulamaya konulduğu, son günlerin haberlerinden biri. Proje gerçekten işler duruma getirilmişse, devlet işlerinde önemli bir aşamayı geçtik demektir. MERNİS yurttaşlara, bütün kamu kurum ve kuruluşlarının kayıtlarında esas alınacak tek bir numara verilmesi, kişilerle ilgili nüfus, vergi, sağlık, eğitim, askerlik (...) ile ilgili verilerin alınabileceği bilgi bankasının oluşturulması projesidir.
Kolay değil, tam 30 yıl bu projeyle uğraşıldı. Aşamalarını özetleyeyim:
Proje 1972 yılında çıkan Nüfus Kanunu'yla doğdu. Görevli İçişleri Bakanlığı'ydı. Proje 1976'da Devlet Planlama'ya verildi. 1979 yılında, Meclis'te kurulan partilerarası komisyonda, projenin durumunu bakanlık yetkililerinden dinlemiştik. Komisyonun başkanlığını da yürüten Meclis Başkanı Cahit Karakaş'a yakındığımı hatırlıyorum: "Komisyonumuzun kurulma nedeninden daha önemli işimizin, şimdi duyduğumuz biçimiyle, projenin durdurulması olduğu anlaşılıyor; analar, amcalar birbirine karışacak!"
Proje 80'li yılların başında ODTÜ'ye verildi. Parasızlık projeyi yavaşlattı, zaman yapılanları geçersiz kıldı, proje üç-dört kez yenilendi. 1997'de ödenek bulundu, Dünya Bankası'nın desteği sağlandı, proje hızlandı. Bilgisayar yazılımları ve kimlik bilgi yazımları tekrarlandı, bilgi bankası temeli oluştu. Kasım 2000'de 'Kimlik Numarası' bu bilgi bankasından alınmaya başlandı. Son günlerde 'MERNİS uygulamaya girdi' denmesinin anlamı herhalde, kamu kuruluşlarının başka bir yerden izin almadan, internet aracılığıyla veya sisteme bağlantılı olarak ( onlayn -online- deniyor) bilgi bankasından veri alabilmeleridir.
Bir-iki konuyu hatırlatmadan geçemiyorum:
MERNİS, verimsiz ve pahalı yürümüş bir projedir. Bu projenin tarihçesi, ayrıntılı biçimde yazılıp, kamu kuruluşlarına anlatılmalıdır. Böylece zamanın iyi kullanılmamasının, tekrarların, iyice öğrenmeden yola çıkışların topluma nelere mal olduğu anlaşılacaktır. 30 yılının her haftasının nasıl geçtiğini, harcanan paranın ne kadarının hizmete dönüştüğünü, boşa giden yetişmiş insan gücünü, (...) projenin her adımını tanımalıyız. Bir başka konu, projenin yaygınlaştırılmasıdır: Şimdi, projenin sosyal güvenlik, vergi, eğitim, seçmen kütüğü (...) alanlarına genişletilmesi aşamasına gelinmiştir. Bu işlerin bakanlıkları farklıdır. Bizim bürokrasimiz başka bakanlığın bilgi bankasıyla iş yapmaktan kaçınır, eşgüdümün güçlükleri vardır. Kaldı ki her bakanlığın benzer projeleri yürürlüktedir, o projeler için de paralar harcanmıştır. MERNİS'in verilerinin her birimde geçerli kılınmasını sağlayacak 'uygulama projesi'nin hazırlanıp yürürlüğe konulması, esas proje kadar önemli ve kapsamlıdır.
Bir başka husus, MERNİS projesinin, bütün devlet kuruluşları ve yurttaşlarca tanınmasıdır. İçişleri Bakanlığı dün, projenin tanıtıldığı bir toplantı düzenlenmiştir. Tanıtım her araçtan yararlanılarak yaygınlaştırılmalıdır. MERNİS'in güncelleştirilmesi, yeniliklere uyarlanması için de, hemen ve en geniş biçimde kullanılmasına bağlıdır Projeden yararlanmak için kamu personelinin sistemin ayrıntılarını, kullanma yöntemlerini bilmeleri gerekir. Projeden yararlanacak yurttaşlara da uygulamanın yararları ve işlemlerin yeni biçimleri tanıtılmalıdır.
MERNİS'in yürürlüğe girmesine, kamuya yeni görevler yüklediğini bilerek, sevinelim.