Seçim boyasından kurtulma

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Cengiz Erdoğan, Milliyet'ten Türker Karapınar'a, "Kasım 2007 genel seçimlerinde, büyük bir ihtimalle tam anlamıyla modernleşmiş bir seçim yapacağız" demiş.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Cengiz Erdoğan, Milliyet'ten Türker Karapınar'a, "Kasım 2007 genel seçimlerinde, büyük bir ihtimalle tam anlamıyla modernleşmiş bir seçim yapacağız" demiş. (Milliyet, 29 Ağustos)
YSK Başkanı'nın, basına konuşmayıp, bilgi vermeyi sözcüsüne bırakmayı âdet edinmesi gereğine işaret ederek başlayayım.
Habere göre, 2006 sonlarına doğru, '81 il bakımından, bilgisayarlı hale' gelinecek, 2007 seçimlerinde 'TC vatandaşlık numaraları' kullanılacak; artık oy verenlerin parmağı boyanmayacakmış. Sayın Başkan, elektronik oylamayı yerel seçimlerde bir çevrede uygulayıp denemek istediğini de söylemiş.
Haberde, 'Şu anda 26 milyon seçmenimizin, 36 ilde bilgisayar kapsamına alındığı' da bildiriliyor
Önce vatandaşlık numarasıyla oy verme konusu:
Bir yıldan beri, vatandaşlık numaramız var! Her yurttaş için tek olan kimlik numarası, internete girilerek ya da nüfus memurluklarından öğreniliyor; yeni kimlik kartlarında da bu numara yazıyor.
Milletvekili seçimlerinde kimlik numarası nasıl kullanılabilir de, bir kişinin birden fazla oy kullanmasını engellemek için parmak boyama işlemi terk edilir? Bence önemli bir proje. Oy sandığı başına, oy kullanmak için gelen kişinin, o sandıkta oy kullanma hakkı olanların yazıldığı bir listede adı bulunması ve oy vermek isteyenin gerçekten o kişi olduğunun kanıtlanabilmesi gerekir. Kimlik numarası kişiyi tanıtmaz ve cismini tanımlamaz; sadece kimlik bilgilerini verir.
Şimdilik bu kadarını yazayım, kimlik numarasının oy verme işleminde kullanılması projesi açıklandığında daha ayrıntıya girerim.
Gelelim seçmen kütüklerinin bilgisayar ortamına alınmasına.
Önce kısaca bu konunun geçmişini hatırlatayım: 1979 yılında, Meclis'te kurulan partilerarası komisyonun hazırladığı seçim kanunlarında değişiklik öngören teklif kanunlaşmıştı. 298 sayılı kanunun birçok maddesini değiştiren bu kanunla, seçmen kütükleriyle ilgili bölüm yeniden yazılmış, kütüklerin bilgisayar ortamına alınması düzenlenmiştir.
O dönemde bu düzenleme uygulanamamıştır. 1980'den sonra, aynı hükümler yürürlükte kalmış, ancak bir türlü bütün kütükler bilgisayar listesi biçimine dönüştürülememiştir. Hatırlayan okuyucularım vardır; kütüklerin bilgisayar ortamına alınmasının 12 aydan daha uzun zaman almayacağı iddiamı, birçok kez yazmışımdır.
25 yıl geçtikten sonra, dün öğreniyoruz ki, '26 milyon seçmenimiz 36 ilde bilgisayar kapsamındadır.' Bu sayı, 2002 seçmen sayısına kıyaslanırsa, seçmenin yüzde 60'tan fazlasının bilgisayar ortamına alındığı görülür. Kütükte mevcut yanlışlıkları tahmin edip, hesabı yeniden yaparsak, bilgisayar kapsamına alınan seçmen yüzdesi 75'in üzerine çıkar.
Bilgisayar ortamındaki kütüklerin güncelleştirilmesi için bugün kullanılan yöntemler yasal, ancak eksik ve yanlıştır. Kanunun, 'Çalışmaların görüşülmesi'ni düzenleyen 46'ncı maddesi uygulanarak, kütüklerin güncelleştirilmesi için bilişim bilimine ve tekniklerine uygun kurallar geliştirilmelidir.
Seçmen niteliği olan bütün yurttaşların kimlik bilgilerinin yazılı olduğu ve seçmen olmayanlara ait bilgilerin saklandığı ülkenin tek 'seçmen kütüğü' ancak, yeni teknikler sisteme girdikten sonra oluşabilecektir. Kimlik numarasının kullanılmasını da, bu kütük yürürlüğe girdikten sonra düşünebiliriz.