Ayumu

Ayumu bellek sınavında yüzde 80 başarı gösterirken, üniversiteliler yüzde 40'ta kalmış!

'Tanrı, insanı kendi sureti üzre halk etti' der dururuz. Bu inanç yalnız bizde değil, başka pek çok dinde de geçerlidir. Ressamlara ve şairlere ilham verse de, insana benzeyen bir Tanrı fikri bana pek de uygun gelmiyor doğrusu.
İki nedenle uygun gelmiyor. Birincisi, her istediği biçime girmeye muktedir olan Tanrı neden kendisini bir tek biçimle sınırlasın? Üstelik de insan biçimiyle? 'Evrende bizden daha güzeli yok' diyen insan gururunun bir yansımasından başka nedir bu?
İkincisi, insan sureti işlevseldir: Burun nefes almaya yarar, kulaklar duymaya, gözler görmeye programlanmıştır ve biçimleri de bu işlevlere göre düzenlenmiştir. Tanrının burna, göze, kulağa gereksinmesi var mıdır ki insana benzer bir sureti olsun?
Peki neden Tanrı'nın insana benzediğini (veya insanın Tanrı'ya benzediğini) ısrarla söyler dururuz? Tanrı'yı bulutların üzerine oturmuş ak sakallı bir ihtiyar olarak resmederiz? Sanırım asıl derdimiz ilâhi güçten bir parça olsun nasiplenmek, Yahya Kemal'in deyişiyle 'az çok ilâh' olabilmek.
Bunun için de kendimizi (diğer?) hayvanlardan ayırmaya büyük özen gösteririz. Tanrı'yla yakınlık kurmaya çalışan insanlar için en büyük tehlike ister istemez Darwin'in 'evrim kuramı' oluyor.
Çok kızıyorlar evrim kuramına. Maymunlarla akraba olma fikri çok canlarını sıkıyor. "Maymunlar sizin atalarınız olabilir, ama bizim atalarımız olamaz!" diyorlar.
Ben bu tartışmaya girmek istemiyorum. Zaten anladığım ve bildiğim bir konu da değil. Fakat, Tanrı'ya yakın olmak için insanların hayvanlarla akrabalığı reddetmesini anlamıyorum. Bu yaklaşımın, hayvanlara karşı zalimce tutum takınmayı ve doğadan yabancılaşmayı da beraberinde getirmesinden korkuyorum.
Bu nedenle, hayvanlardaki zihinsel becerileri sergileyen araştırmalar ilgimi çekiyor. Örneğin şempanzelere okuma-yazma öğretilmesi türünden çalışmaları ilgiyle izliyorum.
Dünkü Milliyet'te bu türden bir haber vardı. Japonya'da Ayumu isimli şempanze ile dokuz üniversite öğrencisi genç adam bir bellek testine girmiş. Ayumu bu sınavda yüzde 80 başarı gösterirken, üniversiteliler yüzde 40'ta kalmış!
Bilebildim kadarıyla şimdiye kadar ilk kez bir hayvanın zihni kapasitesi insanların düzeyini aşıyor. Şimdi Ayumu bize dönüp, 'Sizinle akraba olmayı kabul edemem, Tanrı beni özel olarak yarattı, siz de kim oluyorsunuz' derse ona ne yanıt veririz diye kaygılanmıyor değilim doğrusu.
Hele de bazı ülkelerde insanların lokantalarda canlı şempanzelerin beynini yediğini öğrenirse bizim hakkımızda ne düşünür dersiniz?