Bahar kimindir?

Doğanın canlanışını kutlamak yalnız Kürtler veya Türklerin değil, insanlığın en eski geleneklerinden. Buna 'animizm' ve 'şamanizm'de sık rastlanır.

Son günlerde 'Nevruz'la ilgili yazılar (her sene olduğu gibi) yazıldı ve 'Bu sadece Kürtlerin bayramı değildir, Türkler de öteden beri Nevruz'u kutlar' diye anımsatmalar yapıldı.
Doğanın yeniden canlanışını kutlamak yalnız Kütlerin veya Türklerin değil, bütün insanlığın en eski gelenekleri arasındadır. Özellikle 'doğa dini' denebilecek 'animizm' ve 'Şamanizm'de sık rastlanılan bir durumdur bu. Çok uzağa gitmeye gerek yok, 'Hıdrellez' şenlikleri de bahar kutlamaları değil midir?
Çok insancı bir şey olan bahar şenliklerini bile ulusçuluğun ve şovenizmin bir aracı haline getirmesek olmaz mı? Oysa şairlerimiz, şarkılarımız, türkülerimiz ne hoş terennüm ederler bahar sevincinin evrenselliğini?
"Bahar geldi beyim evde durulmaz/Bu mevsimde çemenzare doyulmaz."
"Erişti nevbahar eyyamı açıldı güller subh u dem
Açsın bizim de gönlümüz saki medet sun cam-ı cem."
Ve halk şiirinde Karacaoğlan bülbülü göreve çağırır:
"Bülbül ne yatarsın bahar erişti
Ulu sular göl olduğu zamandır
Kat kat oldu gül yaprağa karıştı
Gene bülbül kul olduğu zamandır."
Bahar coşkusu kadar evrensel bir şeyi salt bir ulusa veya dine bağlamak, diğer uluslara ve dinlere yasaklamak ne kadar doğrudur?
Baharı ille de bir kavimle özdeşleştirmek gerekiyorsa bu belki de Çingeneler olmalıdır. Geçen yıl 'evvel bahar yaz ayları gelende' Zeki Coşkun köşesinde 'Çingene bizzat bahardır' başlıklı güzel bir yazı yazmıştı. Coşkun, Ahmet Haşim'den alıntı yapıyordu: "Çingene, insanın tabiate en yakın kalan güzel bir cinsidir. Zannedilir ki bu tunç yüzlü ve fağfur dişli kır sakinleri, beşeri şekle istihale etmiş birtakım yeşil ağaçlardır."
(Son yıllarda neden 'Çingene' sözcüğünden bir kaçış var, anlamadım. 'Roman' deniyor 'Çingene' yerine. Böylece 'Çingene' sözcüğüne yüklenen olumsuz çağrışımdan kurtulunacağı varsayılıyor.
Bence gereksiz bir çaba. Belki yapılması gereken 'Çingene' sözcüğünü olumsuz çağrışımlardan kurtarmak olmalı, unutturmak değil!)
'Bahar' deyince akla Çingeneler geliyor olmalı ki, bu baharda da Haydar Ergülen Radikal'deki köşesinde 'Hepimiz Çingeneyiz!' başlıklı bir yazı yazdı. Ergülen, ırkçıları eleştirirken Çingene yaşamına duyulan gizli özlemi de dile getiriyor:
"Oysa dünyanın yaşanabilir bir yer olduğunu Çingeneler hatırlatıyordu bize, şarkıları, dansları, gezgin ruhları, yurtsuzlukları, özgür yürüyüşleri, doğaya yakınlıklarıyla. Onlardan korktuk, ama korkumuzun altında önlenemez bir kıskançlık saklıydı. Kim Çingene olmak istemezdi oysa, sevilisi, çoluk çocuğu, hayvanlarıyla konup göçmeyi..."
Nevruz da hepimizin bayramı, Hıdrellez de, bahar da...
Bayramlar da paylaşıldıkça büyümez mi?